Amerika Birleşik Devletleri’nin Türk zeytin ve zeytinyağı ihracatına getirdiği yüzde 12,5 oranındaki ek gümrük vergisi, zaten baskılı döviz kurları, yüksek faizler ve artan maliyetlerle mücadele eden sektörü en büyük pazarında çıkmaza soktu. Akhisar Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Alper Alhat, rakiplerin muaf tutulduğu bu haksız tablo karşısında, üç yıl önce kaldırılan Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) desteklerinin Türkiye aleyhine değişen yeni koşullar nedeniyle acilen yeniden başlatılması çağrısında bulundu.
Küresel ticarette korumacı politikaların artması, haksız rekabet unsurlarını ve tarım sektörünü tehdit eden riskleri her geçen gün daha da tırmandırıyor. ABD Ticaret Temsilciliği tarafından alınan son kararla birlikte, Türkiye’den Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderilecek zeytinyağı ürünlerine mevcut gümrük vergilerine ilave olarak yüzde 12,5 oranında ek vergi getirilmesi, Türk ihracatçısına ve üreticisine vurulan ağır bir darbe olarak kayıtlara geçti.
RAKİPLER KORUNURKEN TÜRK İHRACATÇISI DEZAVANTAJLI KONUMDA
Uluslararası pazarlarda büyük bir özveriyle varlık göstermeye çalışan Türk zeytin ve zeytinyağı sektörü, ABD’nin uyguladığı bu ayrımcı ve farklı tarifeler nedeniyle küresel rekabette ciddi bir dezavantajla karşı karşıya kaldı. Türkiye’nin dünya pazarındaki en önemli rakiplerinden biri olan Tunus’un yeni ek tarifeden tamamen muaf tutulması, Avrupa Birliği menşeli ürünlere ise çok daha düşük oranlarda vergi uygulanması dikkat çeken en temel unsurlar arasında yer aldı.
Akhisar Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Alper Alhat, DFİF desteklerinin, Türkiye aleyhine değişen yeni koşullar nedeniyle tekrar verilmeye başlanmasını istedi.
Zaten uzun süredir baskılı döviz kurları ve yüksek faiz sarmalında ayakta kalma mücadelesi veren üreticiler, ABD’nin bu hamlesiyle birlikte en kilit pazarlarından birinde boy ölçülemez bir maliyet baskısıyla baş başa kaldı. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Akhisar Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Alper Alhat, uluslararası ticaretin artık klasik kurallarla yürümediğini ve ülkeler arasında adeta acımasız bir ekonomik savaşa dönüştüğünü ifade etti.
“TARIM VE GIDA STRATEJİKTİR, DEVLET DESTEĞİ ŞART”
Sektörün karşı karşıya olduğu tehlikelerin boyutunu net bir dille aktaran Alper Alhat, tarım cephesinin aldığı yaralara dikkat çekerek şu çarpıcı değerlendirmelerde bulundu:
“Artık sadece topla tüfekle savaşılmıyor. Ne yazık ki sadece zeytin değil genel olarak tarım cephesi döviz kurlarından ve yüksek faizden büyük yara alıyor; bir de üstüne ABD’nin ek vergisi sektörümüze bomba gibi düştü. Tarım ve gıda stratejiktir. Özellikle ambalajlı pazarlarımızı korumak ve geliştirmek için devletin desteğine her zamankinden daha çok ihtiyacımız var.”
İSPANYA FİYATLARI ALTINDA EZİLİYORUZ
Küresel piyasalarda rekabet edebilirliği zedeleyen bir diğer önemli unsurun maliyetler ve uluslararası fiyat dengesizlikleri olduğunu vurgulayan Alhat, birkaç yıldır İspanya fiyatlarının Türkiye’deki üretim ve maliyet şartlarının altında gerçekleştiğine dikkat çekti. Sektörün bugüne kadar kendi öz kaynaklarından fedakarlık ederek, pazarın elden gitmemesi için büyük bir direnç gösterdiğini belirten Alhat, ihracatçıya sağlanan yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteğiyle pazarı korumaya çalıştıklarını ancak getirilen son ek tarifenin artık tek başına sübvanse edilebilecek boyutun çok ötesine geçtiğini dile getirdi. Bu durumun sadece birkaç firmayı değil, tarladan rafa uzanan tüm değer zincirini ve milyonlarca üreticiyi doğrudan risk altına soktuğunun altı çizildi.
“DTÖ BU FARKLI TARİFELERE NE DİYOR?”
Geçmiş yıllarda tarım ürünleri ihracatına sağlanan Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) desteklerinin, Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) “haksız rekabete yol açıyor” şeklindeki uyarıları doğrultusunda üç sene önce kaldırıldığını hatırlatan Alhat, küresel pazardaki bu çifte standart karşısında uluslararası kurumlara şu sorgulama ile seslendi:
“Dünya Ticaret Örgütü, ABD’nin zeytinyağı üretici ülkelerine uyguladığı bu farklı tarifelere acaba ne diyor? ABD tarifelerinin ve döviz kurlarının oluşturduğu sıkıntıların giderilmesi için eskiden istifade ettiğimiz ihracat desteklerinin tekrar verilmeye başlamasını talep ediyoruz.”
ZAMANINDA MÜDAHALE YAPILMAZSA PAZARLAR KALICI OLARAK KAYBEDİLEBİLİR
Amerika Birleşik Devletleri ve diğer stratejik hedef pazarlarda yıllar içinde büyük emekler, yatırımlar ve sabırla oluşturulan dağıtım ağlarının, pazar paylarının ve güçlü marka bağlarının korunmasının hayati önem taşıdığına işaret edildi. Geçici gibi görünen maliyet baskılarının zamanında müdahale edilmediği takdirde kalıcı bir pazar kaybına dönüşebileceği uyarısında bulunuldu.
Diplomatik girişimlerin ve devlet nezdindeki ikili görüşmelerin kararlılıkla sürdürülmesinin yanı sıra; ambalaj boyutu küçüldükçe ve katma değerli Türk markası kullanıldığında kademeli olarak artırılan (geçmiş dönemde ton başına 1 litre ve altı ambalajlı zeytinyağında 650 Dolar, sofralık zeytinde ise 260 Dolar olarak uygulanan) DFİF desteklerinin güncel ekonomik koşullara uyarlanarak ivedilikle yeniden devreye alınması gerektiği yinelendi.
#zeytinyağı #ihracat #alperalhat #akhisarticaretborsası #dtö #türkiyedeisdünyasi
