Girişimcilik ekosisteminde sıkça karşılaşılan kurucu ortak ayrılıkları, şirketlerin en kritik varlıkları arasında yer alan fikri mülkiyet haklarının sahipliği ve kullanımına ilişkin önemli hukuki uyuşmazlıkları beraberinde getiriyor. Kuruluş aşamasında yazılım, marka, tasarım ve ticari sır gibi değerlerin kime ait olduğunun açıkça belirlenmemesi, ortaklık sona erdiğinde şirketin geleceğini riske atabiliyor. KYO Legal Hukuk Bürosu Ortak Avukatı Gamze Müge Kan, şirketlerin bu süreçleri bir ayrılık krizinden ziyade kuruluş aşamasından itibaren inşa edilmesi gereken bir hukuki altyapı konusu olarak ele almaları gerektiğini belirtti.
GELİŞTİRİLEN VARLIĞA KATKI SAĞLAMAK OTOMATİK SAHİPLİK GETİRMİYOR
Kurucu ortak olmanın tek başına fikri mülkiyet sahipliği sağlamadığına dikkat çeken Avukat Gamze Müge Kan, bir varlığın ortaya çıkmasına katkı sağlamak ile o varlığın hukuken sahibi olmanın aynı şey olmadığını ifade etti. Özellikle şirket kurulmadan önce geliştirilen yazılım, tasarım veya ürünlerde sahipliğin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Kan, şirket kurulduktan sonra bu hakların şirkete devredilmesinin amaçlanması halinde sürecin açık ve yazılı şekilde belgelenmesinin ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkların önüne geçeceğini belirtti.
FİKRİ MÜLKİYET ENVANTERİ ERKEN AŞAMADA OLUŞTURULMALI
Şirketlerin fikri mülkiyet envanterlerini vakit kaybetmeden oluşturması gerektiğini belirten Kan, kurulmadan önce geliştirilen varlıklar ile şirket faaliyetleri sırasında ortaya çıkan ürünlerin ayrı ayrı tespit edilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı. Şirketin kurulmasının söz konusu varlıkları otomatik olarak şirkete devretmediğini hatırlatan Kan, Fikri Mülkiyet Devir Sözleşmesi ile hakların açıkça düzenlenmesi gerektiğini, Hissedarlar Sözleşmesi ile çalışma ve yüklenici sözleşmelerinin de sahipliğin netleştirilmesinde kilit rol oynadığını kaydetti.
TİCARİ SIRLAR VE GİZLİ BİLGİLER AYRILIKTA RİSK OLUŞTURUYOR
Ayrılık süreçlerinde müşteri bilgileri, fiyatlandırma modelleri, ürün yol haritaları ve kamuya açıklanmamış ticari stratejiler gibi gizli bilgilerin korunmasının da gündeme geldiğini aktaran Kan, ayrılan kurucunun edindiği genel mesleki deneyimini kullanması ile şirkete ait gizli bilgileri yeni girişimine taşıması arasında hukuki bir fark bulunduğunu söyledi. Kurucunun aynı zamanda yönetim kurulu üyesi veya şirket yetkilisi olması durumunda ek yükümlülüklerin doğacağını belirten Kan, görev sırasında edinilen bilgilerin kişisel çıkar sağlamak amacıyla kullanılmasının ciddi hukuki sonuçlar doğuracağını, bu nedenle gizlilik ve rekabet yasağı hükümlerinin önceden netleştirilmesi gerektiğini ifade etti.
SAHİPLİĞİ BELİRSİZ VARLIKLAR YATIRIM SÜREÇLERİNİ ENGELLEYEBİLİR
Sahipliği belgelenmemiş bir yazılım veya markanın yatırım ya da şirket satışı gibi süreçlerde durum tespiti aşamasında önemli bir risk oluşturduğunu dile getiren Gamze Müge Kan, fikri mülkiyet varlıklarının erken dönemde belirlenerek hak sahipliğinin netleştirilmesinin hem kurucu ilişkilerinin sağlıklı ilerlemesi hem de şirket değerinin korunması açısından kritik önem taşıdığını sözlerine ekledi.
