Türk kahvesi, günlük yaşamın en köklü alışkanlıklarından biri olmaya devam ediyor. Kimi güne kahvesiz başlayamıyor, kimi ise yemek sonrası fincanını vazgeçilmez görüyor. Ancak kahvenin sağlığa etkisi, ne kadar ve nasıl tüketildiğine göre değişiyor.
Medicana Bursa Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Veysel Ciğerli, bilinçsiz ve aşırı tüketimin olumsuz sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekerken, dengeli tüketimin ise farklı sağlık yararlarıyla ilişkilendirildiğini söyledi.
ANTİOKSİDAN İÇERİĞİYLE ÖNE ÇIKIYOR
Kahve çekirdeklerinin antioksidan bileşenler içerdiğini belirten Ciğerli, bu maddelerin vücutta serbest radikallerin neden olduğu hücresel hasarla mücadelede rol oynayabileceğini ifade etti.
Ciğerli, “Vücuttaki serbest radikallerin sebep olduğu hücresel hasarlarla mücadele eden antioksidanlar kahve tohumu ekstrelerinde bulunur. Oksidatif stresin sebep olduğu hastalıklara karşı antioksidan özelliği sayesinde vücuda yardımcı olabileceği düşünülmektedir” ifadelerini kullandı.
Bazı araştırmalarda düzenli kahve tüketimiyle karaciğer kanseri riski arasında ters yönlü bir ilişki gözlendiğini aktaran Ciğerli, bu konuda daha kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunun da altını çizdi.
DİŞ VE CİLT SAĞLIĞINA ETKİSİ ARAŞTIRILIYOR
Kahvenin antimikrobiyal özelliklerine de değinen Ciğerli, kahve ekstrelerinin diş çürüğüne yol açan bazı bakterilere karşı engelleyici etki gösterebildiğini söyledi.
Cilt bakım ürünlerinde de kafeinden yararlanıldığını belirten Ciğerli, “Kahvenin yapısındaki kafein jel veya krem şeklinde cilt bakım ürünlerinde yer alıyor. Kafein cilt üzerine uygulandığında kan damarlarını genişleterek daha zinde bir görünüm oluşturabiliyor ve küçük kırışıklıkların görünümünü azaltabiliyor” değerlendirmesinde bulundu.
TİP 2 DİYABET İÇİN DİKKAT ÇEKEN BULGULAR
Kahve tüketimi ile Tip 2 diyabet arasındaki ilişkiye de değinen Ciğerli, Finlandiya ve Hollanda’da yapılan saha çalışmalarında kahve tüketen bireylerde daha düşük diyabet riski gözlendiğini aktardı.
Ciğerli, “10 binden fazla erkek ve kadın üzerinde yapılan saha çalışmalarında, kahve içenlerin içmeyenlere oranla daha düşük Tip 2 diyabet riski taşıdığı ortaya konmuştur” ifadelerini kullandı.
TOKLUK HİSSİNİ ARTIRABİLİYOR
Kahvenin metabolizma ve iştah üzerinde de etkili olabileceğini belirten Ciğerli, kontrollü tüketimin günlük enerji alımını azaltabileceğine yönelik araştırmalar bulunduğunu söyledi.
Ciğerli, “Bazı çalışmalarda 3-4 bardak kahve tüketiminin günlük alınan enerji miktarını düşürebildiği, tokluk hissini artırabildiği ve vücut yağ kütlesi üzerinde etkili olabileceği belirtilmiştir” dedi.
Kafeinin merkezi sinir sistemi üzerindeki uyarıcı etkisine de dikkat çeken Ciğerli, kahvenin yorgunluk hissinin azalmasına ve zihinsel uyanıklığın artmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
KARACİĞER SAĞLIĞIYLA İLİŞKİSİ İNCELENİYOR
Kafeinin büyük ölçüde karaciğerde metabolize edilmesi nedeniyle kahve tüketiminin karaciğer sağlığı üzerindeki etkisinin uzun süredir araştırıldığını belirten Ciğerli, bazı çalışmalarda kahve tüketimi ile karaciğer yağlanması arasında ters yönlü ilişki gözlendiğini kaydetti.
Ciğerli, “Kahvenin karaciğer trigliseritleriyle etkileşime girdiği ortaya konmuştur. Klinik çalışmalarda kahve tüketiminin metabolik sendromla ters ilişkili olabileceği görülmektedir. Ancak kahvenin hazırlanış biçimi, tüketim miktarı ve şeker kullanımı gibi faktörler bu sonuçları değiştirebilir” ifadelerini kullandı.
TÜKETİM MİKTARI BELİRLEYİCİ
Uzmanlar, kahvenin olası faydalarının tüketim miktarıyla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekiyor. Aşırı kafein tüketimi bazı kişilerde çarpıntı, uyku sorunları, huzursuzluk ve mide şikayetlerine yol açabiliyor.
Hamilelik döneminde ise kafein tüketiminin özellikle kontrol altında tutulması gerektiğini belirten Ciğerli, Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Kongresi’nin günde 200 miligramın altında kafein tüketimini ılımlı düzey olarak değerlendirdiğini aktardı.
Ciğerli, kahvenin sağlık üzerindeki etkilerinin kişiden kişiye değişebileceğini vurgulayarak, tüketim miktarı kadar kahvenin şekersiz veya düşük şekerle hazırlanmasının ve günlük toplam kafein alımının da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
