Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın Karadeniz’e yayılması deniz yoluyla yapılan taşımacılığı büyük bir riske atıyor. Küresel tahıl üretiminde yüzde 32’lik devasa bir paya sahip olan bu iki ülkenin dünya tahıl tedarikindeki ağırlığı, olası bir gıda krizinin boyutlarını gözler önüne seriyor. Bölgede 10 yaşında ve 6.000 DWT’lik bir kosterin savaş sigorta primi 200 bin dolara ulaşırken, Karadeniz koster navlununda son bir haftada yüzde 12’lik sert bir artış yaşandı.
GIDA SEVKİYATINI ENGELLEMEK SAVAŞ SUÇUDUR
Karadeniz’de ısınan suların ve artan lojistik maliyetlerin küresel gıda güvenliğine olası etkilerini değerlendiren İTO Başkan Yardımcısı Ahmet Özer, gıdanın insan ihtiyaçları hiyerarşisinde havadan sonra ikinci sırada yer aldığını hatırlattı. Özellikle Afrika bölgesinde Yaşanabilecek bir gıda krizinin yokluk derecesine erişmesi enerji darboğazlarına benzemeyeceğinin altını çizen Özer, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:
“Gıdayı herhangi bir şekilde, herhangi bir yerde engelleyenlerin savaş suçu işlemiş gibi görülmesi gerektiğini vurgulayan Ahmet özer. Neticede eğer Ukrayna’nın gıda sevkiyatı ya da Rusya’nın aynı şekilde gıda sevkiyatını engellemesi … Fark etmez yani, çünkü Rusya üzerinden ve Türk cumhuriyetlerinden ’den gıda ürünleri hububat geliyor . O çerçevede bir engelleme olursa müthiş derecede bir kriz yaşanır, yaşanacaktır. Bu petrol krizine benzemez gıda krizi. İnsanlık adına facia ile sonuçlanır zira bölge dünyanın birçok bölgesini beslemektedir”
AMERİKA BORSASI FİYATLARI DENGELİYOR
Gemi başına 200 bin dolara ulaşan savaş sigortası primlerinin ve tırmanan navlun bedellerinin Türkiye’deki un ve makarna gibi temel gıda fiyatlarına henüz yansımadığını belirten Özer, bu durumun nedenini küresel piyasalardaki fiyat dengesizlikleriyle açıkladı:
- Düşük Fiyat Etkisi: Türkiyede buğday fiyatlarının yüksek açıklanmasına rağmen reel piyasa fiyatları “Şu anda yansımadı; çünkü Amerika borsasındaki buğday fiyatları bizim fiyatlarımızdan çok düşük.”Amerika borsa vadeli fiyatı tl fiyatı ile 11.300 tl ikinci sıradaki rusya fiyatı ise 11.450 tl fob ihracat fiyatıdır Türkiye deki tmo açıklama fiyatı 16.500 tl olmasına karşın yerel piyasa fiyatı oldukça düşüktür.
- İç Piyasa Dinamikleri: Türkiye tahıl fiyatları rus ve Amerikan buğday fiyatlarından oldukça etkilenmektedir.
YENİ BİR KORİDOR VE ÇÖZÜM BEKLENTİSİ
Küresel tahıl piyasasında yaşanan darboğazı aşmak için yeni ve güvenli bir koridorun şart olduğu yönündeki tartışmalara da değinen Ahmet Özer, diplomatik kanalların ve ticari aklın galip geleceğine inandığını ifade etti. Tüm zorluklara rağmen bir çözüm bulunacağını vurgulayan Özer, sözlerini şöyle tamamladı:
“Ben bunun bir yolunu bulacaklarını düşünüyorum. Yani hem Rusya hem Ukrayna bu çerçevede sıkışmak istemez; gıda krizi çıkartan ülke olmak istemez iki ülkede de taraf ararlarken. İkisi de dünyayı yada bazı ükleleri kendilerine düşman etmek istemezler. Nasıl ki şimdi Körfez’de de süreç petrol krizi çıkmasın diye yürüyorsa burada tahıl ve gıda yüzünden böyle . Çünkü netice itibarıyla bütün gücüyle Amerika petrol krizi çıkmazsın diye bir şey yapamıyor, Sebebi ? Büyük bir kriz, dünya krizi oluşmaması. Bu çerçevede ben inanıyorum ki hem Rusya hem Ukrayna hem de diğer ülke başkanları bunu savaşa rağmen çözmenin bir yolunu bulacaklardır.”
#GıdaKrizi #TedarikZinciri #Karadeniz #İşDünyası #AhmetÖzer
