Sıfır Atık Vakfı, plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında hazırladığı “Uluslararası Veriler ve Türkiye Göstergeleriyle Plastik Atık Raporu”nu düzenlediği basın toplantısıyla kamuoyuna tanıttı. Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda hazırlanan raporun tanıtım toplantısına Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile İstanbul Valisi Davut Gül katıldı. Toplantıda raporun öne çıkan bulguları ve plastik kirliliğiyle mücadelede izlenecek yol haritası paylaşıldı.
“ÇOCUKLARIMIZ DOĞADAN DEĞİL PLASTİK MİRAS ALABİLİR”
Toplantıda konuşan Samed Ağırbaş, sıfır atık anlayışının yalnızca atıkları yönetmekten ibaret olmadığını belirterek üretim ve tüketim alışkanlıklarının yeniden şekillendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ağırbaş, “Bugün kamuoyuyla paylaştığımız plastik atık raporu yalnızca plastik miktarını anlatmıyor, geleceğimizin fotoğrafını ortaya koyuyor. Eğer üretim biçimimizi değiştirmez, tüketim alışkanlıklarımızı dönüştürmez ve atıkları kaynağında azaltmazsak, gelecekte çocuklarımız doğadan miras değil, plastik devralacak.” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE DÜNYA ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Raporda yer verilen verilere göre, küresel plastik kullanımı son 20 yılda yaklaşık iki kat artarak 460 milyon tona ulaştı. Aynı dönemde plastik atık miktarı ise 353 milyon tona yükseldi.
Türkiye’de kişi başına yıllık plastik atık üretiminin 48 kilogram seviyesinde olduğu belirtilirken, bu rakamın dünya ortalamasının yüzde 44,9 üzerinde olduğu vurgulandı. Ağırbaş, plastik kullanımını azaltmaya yönelik ülke genelinde bir seferberlik başlattıklarını, bu yaklaşımın ilerleyen süreçte uluslararası ölçekte yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini söyledi.
İSTANBUL’DA BÜYÜK PLASTİK ATIK ÇALIŞTAYI DÜZENLENECEK
Samed Ağırbaş, 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da plastik atık konusunda bugüne kadarki en kapsamlı çalıştaylardan birinin gerçekleştirileceğini açıkladı.
Valilik koordinasyonunda, 14 bakanlık, 40’ın üzerinde genel müdürlük, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve alanında uzman isimlerin katılımıyla düzenlenecek çalıştayda plastik kirliliğine yönelik kısa, orta ve uzun vadeli çözüm önerileri ele alınacak. Çalıştay sonunda hazırlanacak Plastik Eylem Planı’nın kamuoyuyla paylaşılması hedefleniyor.
DAVUT GÜL: ÇEVRE SORUNU DÜNYANIN ORTAK MESELESİ
İstanbul Valisi Davut Gül ise çevre ve sıfır atık konusunun yalnızca Türkiye’nin değil tüm dünyanın ortak gündemi olduğunu belirtti.
Gül, İstanbul’un üniversiteleri, okulları, öğretmenleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla sıfır atık çalışmalarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu ifade ederek, yürütülecek çalışmalar sayesinde rapordaki olumsuz göstergelerin iyileştirilebileceğini söyledi.
RAPORDA 7 STRATEJİK EYLEM ÖNERİSİ
Bilimsel veriler ışığında hazırlanan raporda, Türkiye’nin plastik yönetimini güçlendirmek amacıyla yedi temel politika önerisi sıralandı. Bunlar arasında;
- Problemli ve gereksiz plastik kullanımının kaynağında azaltılması,
- Ayrı toplama ve geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi,
- Plastik atıklar için bağımsız veri ve izleme sisteminin kurulması,
- Nehir, göl ve kıyılarda standart izleme mekanizmalarının oluşturulması,
- Plastik atık ithalatının kalite ve risk esasına göre yeniden düzenlenmesi,
- Geri dönüşüm tesislerinde performans odaklı denetim sisteminin geliştirilmesi,
- Mali sorumluluk mekanizmalarının çevresel önceliklere göre güçlendirilmesi yer aldı.
Raporda ayrıca 2035 yılına kadar geri kazanım oranının yüzde 60’a çıkarılması, kaynağında ayrıştırmanın yaygınlaştırılması, dijital izlenebilirlik sistemlerinin geliştirilmesi ve düşük kaliteli plastik atık ithalatına bağımlılığın azaltılması temel hedefler arasında gösterildi. Raporda plastik kirliliğinin yalnızca bir atık yönetimi sorunu değil, aynı zamanda iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma açısından kritik bir çevre meselesi olduğunun altı çizildi.
