Rus enerji şirketi Gazprom, Avrupa’nın boru hattıyla taşınan Rus doğal gazının yerine sıvılaştırılmış doğal gaza yönelmesinin enerji maliyetlerini artırdığını öne sürdü. Gazprom Departman Başkan Yardımcısı Kiril Polous, Avrupa’nın LNG ithalatında ABD’nin ağırlığının giderek yükseldiğine dikkati çekti.
Endonezya’da düzenlenen “IndoPacific LNG Summit 2026” kapsamında gerçekleştirilen panelde konuşan Polous, LNG’nin boru hattıyla taşınan doğal gazdan daha güvenilir olduğu yönündeki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını savundu.
AVRUPA LNG’DE ABD’YE YÖNELDİ
Avrupa ülkelerinin geçmişte Rus doğal gazına olan bağımlılıkları nedeniyle eleştirildiğini hatırlatan Polous, kıtanın bugün farklı bir tedarikçiye bağımlı hale geldiğini ifade etti.
Avrupa’nın LNG ithalatının yaklaşık yüzde 60’ının ABD tarafından karşılandığını belirten Polous, Almanya’nın LNG ithalatında ise ABD’nin payının yüzde 90’ın üzerine çıktığını söyledi.
ABD’nin Avrupa LNG pazarında güçlü bir hakimiyet kurduğunu dile getiren Polous, “Doğal gaz fiyatları, Avrupa pazarına önemli miktarda Rus gazının sevk edildiği dönemle kıyaslandığında üç kat daha yüksek seviyeye çıktı” ifadelerini kullandı.
Polous’un açıklamaları, Avrupa’nın enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla LNG altyapısına yaptığı yatırımların ve tedarikçi çeşitlendirme politikasının maliyetleri üzerindeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
LNG SEVKİYATLARINDA GEÇİŞ RİSKİ
Katar’ın uzun yıllardır küresel LNG piyasasının önde gelen tedarikçileri arasında bulunduğunu belirten Polous, deniz yoluyla gerçekleştirilen LNG taşımacılığının çeşitli jeopolitik ve operasyonel risklere açık olduğunu söyledi.
LNG sevkiyatlarının üretim tesislerinde yaşanabilecek kesintilerden etkilenebileceğini kaydeden Polous, enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz, Malakka ve Bab el-Mendeb boğazları ile Panama Kanalı’nda yaşanabilecek geçiş sorunlarının da küresel arzı olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Boru hatlarıyla yapılan sevkiyatların doğrudan üretici ve tüketici ülkeleri birbirine bağladığını savunan Polous, LNG taşımacılığında ise deniz rotaları, terminaller ve yeniden gazlaştırma tesisleri gibi çok sayıda aşamanın bulunduğuna işaret etti.
GAZPROM’UN AVRUPA’YA SEVKİYATI GERİLEDİ
Ukrayna savaşı öncesinde Avrupa’nın en büyük doğal gaz tedarikçisi konumunda bulunan Gazprom, yaklaşık 50 yıl boyunca kıtaya yönelik boru hattı altyapısına yatırım yaptı. Şirketin Avrupa doğal gaz pazarındaki payı 2022 öncesinde yüzde 40 seviyelerine kadar yükseldi.
Rusya’ya uygulanan yaptırımlar ve Avrupa ülkelerinin enerji tedarik politikalarını değiştirmesiyle birlikte Gazprom’un kıtaya yaptığı sevkiyatlarda sert düşüş yaşandı. Avrupa ülkeleri, Rus gazının yerini başta ABD, Katar ve Norveç olmak üzere farklı tedarikçilerden sağlanan doğal gaz ve LNG ile doldurmaya yöneldi.
Gazprom’un Avrupa’ya yaptığı doğal gaz sevkiyatı 2025 yılında yaklaşık 18 milyar metreküp seviyesinde gerçekleşti. Şirketin 2021’de Avrupa’ya gönderdiği doğal gaz miktarı ise 201,7 milyar metreküp olarak kaydedilmişti.
Bu veriler, Gazprom’un Avrupa pazarındaki sevkiyat hacminin dört yıl içinde yüzde 90’ın üzerinde gerilediğini ortaya koyarken, kıtanın enerji tedarik yapısında yaşanan köklü değişimi de gözler önüne serdi.
