Deniz harekât ortamında değişen tehditler, savunma teknolojilerinde de yeni çözümleri beraberinde getiriyor. Asimetrik tehditlerin arttığı, enerji ve haberleşme altyapılarının stratejik önem kazandığı günümüzde, yapay zekâ destekli otonom su altı sistemleri deniz güvenliğinin en kritik unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
ASELSAN mühendisleri tarafından hazırlanan “Mühendislerin Kaleminden Stratejik Bakış” değerlendirmesinde, klasik insanlı platformların yerini giderek daha fazla yapay zekâ destekli otonom sistemlerin aldığına dikkat çekildi. Raporda, insanlı platformlarla insansız sistemlerin birlikte görev yaptığı İnsanlı-İnsansız Sistem Müşterekliği (MUM-T) konseptinin geleceğin deniz harbinin temel doktrinlerinden biri olacağı vurgulandı.
SU ALTI ÜSTÜNLÜĞÜ STRATEJİK ÖNEM KAZANIYOR
Değerlendirmede, deniz tabanındaki enerji nakil hatları, haberleşme kabloları ve kritik altyapıların korunmasının yalnızca askeri değil ekonomik ve ulusal güvenlik açısından da hayati önem taşıdığı belirtildi.
Geleneksel akustik yöntemlerle tespit edilmesi güç olan yeni nesil su altı tehditlerine karşı, sürü halinde hareket edebilen, uzun süre görev yapabilen ve yapay zekâ desteğiyle karar alabilen sistemlerin öneminin arttığı ifade edildi.
Raporda, düşük maliyetli ancak yüksek etkili otonom araçların, özellikle dar boğazların, deniz ulaştırma hatlarının ve stratejik tesislerin korunmasında önemli görevler üstleneceği kaydedildi.
YENİ NESİL MUHAREBE SAHASINDA OTONOM SİSTEMLER ÖNE ÇIKIYOR
ASELSAN mühendisleri, modern deniz harekât ortamında tehditlerin yalnızca insanlı denizaltılardan ibaret olmadığını, deniz tabanında bekleyebilen akıllı mühimmatlar ile otonom su altı araçlarının da yeni riskler oluşturduğunu belirtti.
Bu nedenle, insan hayatını riske atmadan 7 gün 24 saat görev yapabilen, gerektiğinde hedef tespiti, aldatma veya imha görevlerini yerine getirebilen tam otonom sistemlere ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ALTYAPI GELİŞTİRİLDİ
Su altının GPS ve radyo dalgalarının etkin şekilde kullanılamadığı zorlu bir operasyon ortamı olduğuna işaret edilen değerlendirmede, bu nedenle gelişmiş sensörler, yapay zekâ tabanlı veri analizi ve otonom karar verme algoritmalarının kritik rol oynadığı ifade edildi.
Yeni nesil sistemlerin akustik verileri analiz ederek dost ve düşman unsurları ayırt edebildiği, haberleşmenin kesildiği durumlarda dahi görevlerini sürdürebildiği belirtildi. Ayrıca kısa mesafeli lazer haberleşmesi ve deniz tabanındaki optik ile sismik algılama ağlarıyla entegrasyonun geleceğin teknolojileri arasında yer aldığı aktarıldı.
DERİNGÖZ KRİTİK GÖREVLER ÜSTLENECEK
ASELSAN’ın geliştirdiği DERİNGÖZ Otonom Su Altı Aracı, modüler yapısıyla farklı görev profillerine uyarlanabiliyor.
Sistem; keşif ve gözetleme, mayın tespiti ve sınıflandırılması, su altı enerji nakil hatlarının izlenmesi, haberleşme altyapısının kontrolü ve kritik tesislerin korunması gibi görevleri yerine getirebiliyor.
Kablosuz ve akustik haberleşme yetenekleri sayesinde DERİNGÖZ’ün uzun süreli ve bağımsız operasyonlar gerçekleştirebildiği belirtildi.
KILIÇ TÜRKİYE’NİN İLK KAMİKAZE OTONOM SU ALTI ARACI
ASELSAN’ın SAHA 2026 Fuarı’nda tanıttığı KILIÇ Kamikaze Otonom Su Altı Aracı ise Türkiye’nin su altındaki vurucu gücünü artıracak yeni nesil sistemlerden biri olarak öne çıkıyor.
Farklı menziller için geliştirilen KILIÇ ürün ailesi; yapay zekâ tabanlı hedef tanıma, görsel konum belirleme ve haberleşmenin kesildiği ortamlarda dahi görevini sürdürebilme özellikleriyle dikkat çekiyor.
Sistemin düşman su altı ve su üstü platformlarının yanı sıra kritik askeri altyapıları tespit ederek etkisiz hale getirebilecek kabiliyete sahip olduğu belirtildi.
GELECEĞİN DENİZ HARBİ SÜRÜ TEKNOLOJİLERİYLE ŞEKİLLENECEK
Raporda geleceğin deniz harekâtında büyük ve maliyetli platformlardan ziyade, düşük maliyetli, operatör gerektirmeyen ve sürü halinde görev yapabilen otonom sistemlerin ön plana çıkacağı değerlendirildi.
Ağ merkezli harekât konsepti kapsamında su altı, su üstü ve hava unsurlarının ortak bir komuta ağı içerisinde çalışacağı belirtilirken, DERİNGÖZ tarafından tespit edilen hedeflerin KILIÇ kamikaze otonom su altı araçları tarafından imha edilebileceği ifade edildi.
ASELSAN değerlendirmesinde, Türkiye’nin insansız hava araçlarında yakaladığı küresel başarının, DERİNGÖZ ve KILIÇ ürün aileleriyle su altına taşınmasının hedeflendiği vurgulanırken, yapay zekâ destekli yeni nesil su altı sistemlerinin kalıcı su altı üstünlüğünün sağlanmasında önemli rol oynayacağı kaydedildi.
