Türkiye’de finansal piyasaların lokomotifi olan bankacılık sektörü küresel standartların üzerinde bir güce sahipken, sigorta ve bireysel emeklilik (BES) tarafı aynı ivmeyi yakalayamadı. Sektördeki bu yapısal açığı ve danışmanlık boşluğunu avantaja çeviren PSI Sigorta, “kişiye özel finansal danışmanlık” modeliyle büyümesini sürdürüyor. İş Bankası’nda müfettişlik ve şube müdürlüğü, ardından Anadolu Hayat Emeklilik’te Türkiye Satış Direktörlüğü gibi kritik görevlerde bulunan PSI Sigorta Yönetim Kurulu Başkanı ve Kurucu Ortağı Aytuğ Şengüller, sektörün mevcut röntgenini çekerek çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
“SEKTÖR HENÜZ EMEKLEME DÖNEMİNDE”
Türkiye ile gelişmiş pazarlar arasındaki yapısal farka dikkat çeken Aytuğ Şengüller, sektörün dinamiklerini şu sözlerle özetliyor: “Türkiye’de bankacılık sektörü gerçekten çok kuvvetli. Yurt dışına çıktığınızda bunu daha net görüyorsunuz. Bizim bankalarımız yapısal olarak çok güçlü ve birçok işlemi tek çatı altında yapabiliyor. Ama sigorta, hayat sigortası ve bireysel emeklilik sektörüne baktığınızda aynı gelişmişlik seviyesini göremiyorsunuz. Amerika’da, Avrupa’da sigorta ve emeklilik şirketlerinin bankaları vardır. Türkiye’de ise süreç tam tersi ilerlemiş. Önce bankalar büyümüş, sonra iştirak olarak sigorta ve emeklilik şirketleri kurulmuş. Zaten bireysel emeklilik sistemi dediğimiz yapı 2003 yılında kuruldu. Daha 20 yıllık bir sektör. Bu yüzden hâlâ gelişimin çok başındayız.” Şengüller’e göre en büyük problem, ürün satıldıktan sonra başlayan hizmet sürecinin yönetilememesi: “Türkiye’de emeklilik ve hayat sigortası ürünlerinin yaklaşık yüzde 95’i bankalar üzerinden satılıyor. İnsan kredi kullanırken, kredi kartı alırken ya da başka bir işlem yaparken önüne bir bireysel emeklilik sözleşmesi geliyor ve sistem bu şekilde ilerliyor. Ama iş hizmete geldiğinde ortada büyük bir boşluk oluşuyor. Diyelim ki aracınız hasar aldı ya da bireysel emeklilik hesabınızın fon dağılımını değiştirmek istiyorsunuz… Bir banka şubesinin bu konularda detaylı danışmanlık verebilmesi çok zor. Çünkü onların ana işi bankacılık. Sigorta ve emeklilik çoğu zaman yan ürün gibi kalıyor.”
Pro Starateji Sigorta A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı ve Kurucu Ortağı Aytuğ Şengüller
“6 MİLYON İNSAN PARASININ NASIL YÖNETİLDİĞİNİ BİLMİYOR”
Bireysel emeklilik sistemindeki ezber bozan verileri paylaşan Şengüller, katılımcıların finansal okuryazarlık ve takip konusundaki eksiklerine değinerek, “Bugün Türkiye’de birey sel emeklilik sisteminde yaklaşık 10 milyon katılımcı var. Ama bu insanların yüzde 60’ı hesabını açtığı günden bugüne hiç fon değiştirmemiş. Düşünebiliyor musunuz? 6 milyon insan yıllardır birikim yapıyor ama parasının nasıl yönetildiğini bilmiyor. Çünkü insanlar bankaların bu fonları kendileri adına yönettiğini düşünüyor. Oysa sistemde fon değiştirme yetkisi tamamen katılımcının kendisinde. Siz ilgilenmezseniz hesabınız yıllarca aynı şekilde kalabiliyor” dedi.
“BİZ EMEKLİLİK SÜPERMARKETİ GİBİYİZ”
Bankaların aksine tarafsız ve çoklu bir yapıyla hizmet verdiklerini belirten Şengüller, Anadolu’daki hassasiyetlere ve şirketin büyüme rakamlarına da dikkat çekiyor: “Bir banka genellikle kendi emeklilik şirketinin ürünü nü sunuyor. Örneğin bir banka yalnızca kendi iştirakindeki emeklilik fonlarını öneriyor. Ama biz bütün şirketlerle çalışıyoruz. O yüzden bizi biraz emeklilik süpermarketi gibi düşünebilirsiniz. Katılımcının riskine, yaşına, gelirine, beklentisine ve hatta faiz hassasiyetiyle göre alternatifler sunuyoruz.”
Pro Strateji Sigorta A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve Kurucu Ortağı Aytuğ Şengüller, sektördeki yenilikçi adımları ve gelecek vizyonunu dergimize değerlendirdi.
KASKODA KRİTİK UYARILAR
Araç sigortalarında sadece fiyata odaklanmanın ciddi riskler barındırdığını söyleyen Şengüller, kasko yaptıracak tüketicileri uyarıyor: “İnsanlar kaskoda sadece fiyat kıyaslıyor. Oysa sigorta ‘en ucuzu seçilecek ürün’ değildir. İçeriğe bakmanız gerekir. Çünkü Allah korusun yaralanmalı ya da ölümle sonuçlanan bir kazada, karşı tarafa vereceğiniz zarar milyonlarca liraya ulaşabiliyor. Trafik sigortasının limiti çoğu zaman yetmiyor. İşte burada kasko poliçesindeki teminatlar devreye giriyor. Belki evinizde ikinci bir araç var ve ikame araca ihtiyacınız yok. O zaman neden ekstra ücret ödeyesiniz? Ya da aracı sadece siz kullanıyorsunuzdur, tek sürücü indirimi alabilirsiniz. Aracınızı sık sık vale hizmetine bırakıyorsanız buna uygun ek teminat gerekir. İnsanlar bunları bilmeden yıllarca eksik ya da fazla poliçe yaptırabiliyor. Ucuz poliçe bazen çok pahalı sonuçlar doğurabiliyor.”
“TES MUTLAKA GELECEK”
BES’in Türkiye için makroekonomik bir önemi olduğu nu vurgulayan Şengüller, “terzi usulü” yaklaşımın önemini ve yoldaki yeni sistemi şu şekilde anlatıyor: “Bir emeklilik şirketi milyonlarca müşterisine aynı maili gönderiyor. Ama herkesin yaşı farklı, risk algısı farklı, hedefi farklı. Bir kişi yüksek risk alabilirken bir başkası alamıyor. Biz terzi usulü danışmanlık vermeye çalışıyoruz. İnsanlar sadece ürün satın almıyor; güven satın alıyor, ilgi satın alıyor, doğru yönlendirme satın alıyor. Türkiye’nin tasarrufa çok ihtiyacı var. Biz insanlara ikinci bir tava ya da ikinci bir telefon satmıyoruz. İnsanların bugünden kendilerine para ayırmasını sağlıyoruz. Küçük rakamlarla başlayan birikimler yıllar içinde kartopu etkisi oluşturuyor. Özellikle devlet katkısı çok önemli bir avantaj. İnsanlar bunu yeterince bilmiyor. Türk insanı tasarruf yapmakta zorlanıyor. SGK ve Bağ-Kur çok kıymetli yapılar ama artık tek başına yeterli olmadığı ortada. Devlet bunun üzerine ikinci bir emeklilik katmanı oluşturmak istiyor. Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) de bunun için planlanıyor. Çalışandan ve işverenden belirli oranlarda katkı alınarak uzun vadeli birikim oluşturulacak. Bence bu sistem mutlaka çıkacak. Belki seçim takvimi nedeniyle ertelenebilir ama Türkiye’nin buna ihtiyacı var.”
