Brent türü ham petrolün vadeli varil fiyatı, saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapanırken, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri hamleleri sonrasında 100 günlük süreçte sert dalgalanmalar yaşadı. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de hayatını kaybettiği saldırıların ardından gelen ilk işlem günü olan 2 Mart’ta ise jeopolitik endişelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 82,37 dolara kadar yükseldi
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ RİSKLER PETROL FİYATLARINI YUKARI TAŞIDI
Savaşın ilk evresinde İran’ın misillemeleriyle Orta Doğu’daki enerji altyapısına yönelik risklerin artması ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol sevkiyatına ilişkin belirsizliklerin yükselmesi, arz güvenliği endişelerini derinleştirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol 6 Mart’ta 90 dolar bandını aşarken, haftayı 92,69 dolardan tamamladı. Böylece petrol fiyatları haftalık bazda yaklaşık yüzde 27,9 artış göstererek Nisan 2020’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti.
ANLAŞMA BEKLENTİLERİYLE BRENT PETROLDE 100 DOLAR ALTINA YÖNELİM
Taraflar arasında Hürmüz Boğazı’na ilişkin gerilimin sürdüğü bir dönemde, 6 Mayıs’ta ABD’nin İran ile savaşı sona erdirmeye ve nükleer müzakereleri genişletmeye yönelik tek sayfalık bir mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna dair haber akışı, petrol fiyatlarında kısa süreli bir gevşemeye yol açarak Brent petrolün varil fiyatının 100 doların altına gerilemesini sağladı. Diplomatik temaslara yönelik beklentilerin güçlenmesi fiyatlamalarda aşağı yönlü baskı oluştururken, müzakere sürecine ilişkin çelişkili açıklamalar ve sahadan gelen net olmayan haber akışı Brent petrolde dalgalı seyrin sürmesine neden oldu. Mayıs ayı boyunca fiyatlar 91 ila 115 dolar aralığında hareket etti.
Bölgede süregelen saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması, petrol fiyatlarında kalıcı bir geri çekilmeyi sınırladı. Buna karşın, anlaşma ihtimaline yönelik iyimserliğin korunmasıyla Brent petrol 27 Mayıs’tan itibaren yeniden 100 doların altındaki seviyelerde yön arayışına girdi.
Brent petrolün varil fiyatı, 5 Haziran’daki 93,09 dolarlık kapanışla birlikte saldırı öncesine kıyasla yüzde 28,4’lük artış kaydetti. Mevcut tabloda petrol piyasasının haber akışına yüksek duyarlılığını koruduğu, jeopolitik risk priminin ise tamamen ortadan kalkmadığı görülüyor. Çatışmanın seyri ve diplomatik gelişmelerin fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor.
