İstanbul Atlas Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dijital Oyun Tasarımı Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Begüm Aylin Önder’in editörlüğünü üstlendiği “Yapay Zekâ ile Düşünmek: Görsel İletişim ve Yaratıcılık” adlı derleme kitap, AI Labs Yayınları tarafından yayımlandı.
Kitap, yapay zekânın görsel iletişim, tasarım, medya ve yaratıcı endüstriler üzerindeki etkilerini disiplinlerarası ve eleştirel bir perspektifle ele alıyor. Eserde, yapay zekânın yalnızca teknik bir araç değil; görsel kültürü, üretim biçimlerini ve yaratıcılık anlayışını dönüştüren bir yapı olarak nasıl konumlandığı tartışılıyor.
Kitabın önsözünde Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ali Murat Kırık, çalışmanın yaklaşımını şu sözlerle özetliyor:
“Okuyucuyu ‘yeni ile değil, yeninin neyi, nasıl ve hangi açılardan dönüştürdüğüyle yüzleşmeye davet eden bu derleme; yapay zekâya yönelik iyimserlik ile bütünüyle reddiyeci yaklaşımlar arasında sıkışmadan, çok sesli ve eleştirel bir tartışma zemini kurmaktadır.
Kitabın editörü Doç. Dr. Begüm Aylin Önder, yapay zekânın günümüzde yalnızca üretim süreçlerini değil, yaratıcılığın anlamını da dönüştürdüğünü vurguluyor. Önder’e göre, yapay zekâ görsel kültürde imgelerin üretim, dolaşım ve anlamlandırma rejimlerini yeniden şekillendirirken; yaratıcılık bireysel ifadeden çok veri setleri ve algoritmalar üzerinden biçimlenen süreçlere doğru evriliyor. Bu dönüşüm, yaratıcı öznenin konumu ve estetik karar süreçleri açısından yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor.
FARKLI DİSİPLİNLERDEN ELEŞTİREL YAKLAŞIMLAR
Derleme kitapta, yapay zekânın sanat, medya, reklam, sinema, oyun ve dijital kültür üzerindeki etkilerini ele alan farklı disiplinlerden akademisyenlerin çalışmaları yer alıyor. Kitapta; insan yaratıcılığı ile algoritmik üretim arasındaki felsefi gerilimden, yapay zekâ destekli dijital sanat pratiklerine; medya gerçekliği ve yapay zekâ okuryazarlığından, alternatif medyanın ekonomik kırılganlığına; reklamcılık, oyun geliştirme ve sinemada yapay zekâ ve CGI kullanımına kadar uzanan geniş bir tartışma çerçevesi sunuluyor.
Bu kapsamda derlemede; Doç. Dr. Dilek Çulha, Muhammet Benna Şener, Prof. Dr. And Algül, Merve Olu, Doç. Dr. Feyza Dalaylı, Büşra Türköz, Büşra Meydan, Arş. Gör. Merve Tingır, Dr. Cansu Özdenak, Dr. Öğr. Üyesi Musa Çelik, Öğr. Gör. Dr. Şehmus Güler, Dr. Öğr. Üyesi Yasin Nar, Aslı Açar, Sevgi Kavut, Azra K. Nazlı ve Mustafa Doğukan Başalan gibi isimlerin çalışmaları yer alıyor.
“Yapay Zekâ ile Düşünmek: Görsel İletişim ve Yaratıcılık”, yapay zekâyı yalnızca “ne yapabildiği” üzerinden değil, “nasıl ve hangi sınırlar içinde” sorusu etrafında ele almasıyla; hem akademik literatüre güncel ve eleştirel bir perspektif sunmayı hem de yaratıcı üretim pratikleri için yol gösterici bir başvuru kaynağı olmayı hedefliyor.
