Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, şubat ayına ilişkin üretici ile market fiyatları arasındaki farkları değerlendirdi.
Bayraktar, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının yüzde 229,7 ile karnabaharda görüldüğünü belirtti. Karnabaharı yüzde 226,7 ile marul, yüzde 223 ile kuru soğan ve yüzde 218,7 ile pırasa izledi.
Açıklanan verilere göre:
- Üreticide 12,36 lira olan karnabahar markette 40,75 liraya,
- 16,29 lira olan marul 53,20 liraya,
- 4 lira olan kuru soğan 12,92 liraya,
- 16,18 lira olan pırasa ise 51,58 liraya satıldı.
Karnabahar ve marul 3,3 kat, kuru soğan ve pırasa ise 3,2 kat daha yüksek fiyata tüketiciye ulaştı.
MARKETTE EN FAZLA ARTIŞ MARULDA
Bayraktar, şubat ayında markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 50,3 ile marul olduğunu söyledi. Maruldaki artışı yüzde 34,2 ile sivri biber, yüzde 29,9 ile salatalık, yüzde 18,4 ile kabak ve yüzde 16,3 ile limon takip etti.
Şubat ayında markette 41 ürünün 28’inde fiyat artışı görülürken, 13 üründe fiyat düşüşü kaydedildi.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 14,2 ile yeşil soğan oldu. Onu yüzde 11,9 ile domates, yüzde 11,7 ile kuru üzüm, yüzde 10,4 ile yeşil mercimek ve yüzde 9,8 ile zeytinyağı izledi.
ÜRETİCİDE EN FAZLA DÜŞÜŞ KARNABAHARDA
Şubat ayında üreticide 33 ürünün 18’inde fiyat artışı, 7’sinde düşüş görülürken 8 üründe fiyat değişmedi.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 29 ile karnabaharda yaşandı. Karnabaharı yüzde 27,3 ile kuru soğan, yüzde 12,8 ile domates, yüzde 9,1 ile fındık ve yüzde 8,2 ile patates takip etti.
En yüksek fiyat artışı ise yüzde 49,9 ile marulda gerçekleşti. Maruldaki artışı yüzde 39,5 ile sivri biber, yüzde 37,8 ile patlıcan, yüzde 36,3 ile salatalık ve yüzde 31,9 ile maydanoz izledi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar
ARZ FAZLASI VE HAVA KOŞULLARI FİYATLARI ETKİLEDİ
Bayraktar, domateste arz artışının üretici fiyatlarını düşürdüğünü belirtti. Güz döneminde salatalık, patlıcan ve sivri biber üretimine yönelen üreticilerin baharlık sezonda domates üretimine kayması, arzı artırdı.
Kuru soğandaki fiyat düşüşünün ise yüksek rekolte ve depolarda bozulmalara yol açan sıcaklık artışı nedeniyle oluşan arz fazlasından kaynaklandığı ifade edildi. Üreticilerin ürün kaybını önlemek için soğanı düşük fiyatla piyasaya sunduğu belirtildi.
Bazı bölgelerde aşırı yağışlar nedeniyle hasadın yapılamaması ise marul arzını azaltarak fiyatların yükselmesine neden oldu.
GİRDİ MALİYETLERİNDE YILLIK ARTIŞ YÜKSEK
Bayraktar, tarımsal girdi maliyetlerindeki artışlara da dikkat çekti. Son bir yılda:
- 20.0 kompoze gübresi yüzde 38,5
- Üre gübresi yüzde 38,3
- DAP gübresi yüzde 35,4
- Amonyum sülfat gübresi yüzde 33,3
- Amonyum nitrat gübresi yüzde 29,3 arttı.
Besi yemi yıllık yüzde 34,3, süt yemi yüzde 30,1 artış gösterdi. Elektrik fiyatları yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 yükseldi.
Mazot fiyatı ise şubat ayında aylık yüzde 5,1, yıllık bazda yüzde 26,1 oranında arttı.
TZOB verilerine göre hem üretici hem de tüketici tarafında fiyat hareketliliği sürerken, girdi maliyetlerindeki yükselişin önümüzdeki dönemde de fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
