Türk iş dünyası, geçtiğimiz haftayı geleceğin rotasını belirleyen iki dev seçimle geride bıraktı. Ekonomi ve iş dünyasının en güçlü iki kalesi olan TÜSİAD ve DEİK, yeni lider kadrolarıyla “tam mesai” dönemine giriş yaptı.
Türkiye Gazetesi yazarı ve usta gazeteci Celal Toprak, köşesinde bu tarihi değişimlerin perde arkasını, seçim kulislerini ve dikkat çeken detayları kaleme aldı. TÜSİAD’daki kadın-erkek eşitliği başarısından, DEİK’teki “kartvizit başkanlığı” devrinin kapanışına; Anadolu sermayesinin yükselişinden, stratejik iş konseylerine gelen dev isimlere kadar tüm merak edilenler bu yazıda.
Özellikle Harika Güral’ın “cam tavan” vurgusu ve iş dünyasında kadın temsiline dair yaptığı çarpıcı tespitlerin de yer aldığı, iş dünyasının seçim karnesini Celal Toprak’ın kaleminden okuyun…
İş dünyasında seçimler nasıl geçti?
İş dünyası geçtiğimiz haftayı iki önemli seçimle geride bıraktı. Önce Türkiye’nin önemli patronlarının üyesi olduğu TÜSİAD seçimleri yapıldı. Başkanlığa önceden açıklandığı gibi Ozan Diren getirildi. Böylece büyük patronların örgütünde Elâzığlı Orhan Turan’ın koltuğuna Tokatlı Ozan Diren oturmuş oldu. Kadın başkanları ile dikkat çeken TÜSİAD bu defa da yönetimde kadın erkek eşitliğini sayısal olarak gerçekleştiren dernek oldu. Bu gelişmeyi kadın hareketinin önderlerinden Leyla Alaton ilk duyuran isimdi. Yeni dönemde TÜSİAD’da Perihan İnci başkan yardımcısı, Meltem Uslu Akol, Elif Çoban, Aslı Güreşciler ve Ahu Serter de yönetim kurulu üyesi olarak görev yapacaklar…
TÜSİAD Başkanlığı’na seçilen Ozan Diren, ilk mesajında başkanlığı devraldığı Orhan Turan’a teşekkür etti…
Kadınların TÜSİAD’daki başarısı şimdilik DEİK’te gerçekleşmedi. 172 adayın yarıştığı seçimlerde 18 kadın başkanlığa aday oldu ve 15’i başkan seçilebildi.
Başkan Nail Olpak’ın iş dünyasının Kuzey Yıldızı olarak nitelediği DEİK’te seçim öncesi “çalışmayacaklar aday olmasın” çağrısı yerini buldu. Nail Olpak başkan olduğu günden bu yana DEİK başkanlığının bir kartvizit olarak kullanılmasına karşı çıktı ve sonuç da aldı gibi. Nail Olpak, DEİK’te katma değer üretecek, ticari diploması için çalışacak isimlerin görev almasını istiyor.
Seçim yapılan 151 iş konseyinde 48 üye ilk defa başkanlık görevini üstlendi. 73 başkan görevine devam etti. 18 iş konseyi iki liste ile mücadele etti. Sadece bir iş konseyinde üç liste yarıştı.
DEİK seçim öncesi, iş konseylerinin çalışmalarını tespit için bir anket çalışması yaptı. Hafta sonu yapılan seçimlerde bu anket çalışmasının sonuçlarının etkili olduğunu düşünüyoruz. Çünkü benzer bir anketi DEİK’in çalışmalarını yakından takip eden meslektaşlarıma sorarak ben de yapmıştım. En başarılı 10 başkan arasında ismi geçenlerin hepsi yeniden seçildi. Yunanistan İş Konseyi Başkanı Adnan Polat yeniden seçilen isimler arasında yer aldı.
İş konseylerinin genç başkanları Uganda İş Konseyi Başkanı Doğan Ali Doğan ve Srilanka İş Konseyi Başkanı Mehmet Ali Uğur tartışmasız seçilenler arasındaydı. Pakistan İş Konseyi Başkanı Atilla Yerlikaya’nın rakipsizliği son yapılan toplantılarda başarısına vurgu yapılarak netleşti.
Kazakistan Başkanı Selçuk Yüce listesini güçlendirerek seçimleri kazandı. Özbekistan Başkanı Özgür Onur Özgüven yaptığı çalışmaların karşılığını aldı.
Azerbaycan Başkanı Selçuk Akat ve Fas Başkanı Zeynep Bodur Okyay önemli projelere imza atmışlardı karşılığını aldılar.
Geçen dönem büyük umutlarla ABD İş Konseyi Başkanı seçilen Murat Özyeğin, Amerika Koordinatör Başkanlığı ile tüm kıtanın sorumluğunu alarak bu konudaki seçimin doğruluğunu gösterdi.
Ordulu iş insanı Fırat Bakıcı, iki dönemdir yürütmekte olduğu Türkiye-Hindistan ve Türkiye-Bangladeş İş Konseyleri Yürütme Kurulu Üyeliklerine yeniden seçildi. Bakıcı, yeni dönemde ayrıca Türkiye-Çin İş Konseyi Yürütme Kurulu Üyeliği görevini de üstlendi.
Ve Kübra Orakçıoğlu Kazan Yurt Dışı Yatırımlar konusunda en çok etkinlik yapan, görüşmelerin önünü açan isim oldu ve rakipsiz seçildi.
Bulgaristan’daki “Başarı Modeli” Hollanda’ya taşınıyor
DEİK bünyesinde uzun yıllardır başarılı bir grafik çizen ve Bulgaristan İş Konseyi’nde “3 dönem kuralına” takılarak bayrağı Fikret İnce’ye devreden Zeki Sarıbekir, yeni bir meydan okumaya imza atarak DEİK/Türkiye-Hollanda İş Konseyi Başkanı oldu. Hollanda’da yatırımları bulunan ve bölgeyi yakından tanıyan bir isim olan Sarıbekir’in bu göreve gelişi, iki ülke arasındaki 12 milyar doları aşan ticaret hacminin yeni bir boyuta evrileceğinin sinyallerini veriyor.
Sarıbekir, Bulgaristan İş Konseyi Başkanlığı döneminde komşu ülke ile olan ticareti sadece rakamsal bir büyüme değil, aynı zamanda stratejik bir iş ortaklığına dönüştürmüştü. Sanayicilikten gelen tecrübesiyle, yatırımcıların karşılaştığı bürokratik engellerin aşılması ve her iki ülkenin KOBİ’lerinin entegre çalışması konusunda rüştünü ispatladı. Şimdi bu “çözüm odaklı” liderlik anlayışının, Avrupa’nın lojistik merkezi olan Hollanda’da uygulanması bekleniyor.
Neden Hollanda ve neden Sarıbekir?
Hollanda, Türkiye’nin en çok doğrudan yabancı yatırım çektiği ülkelerin başında geliyor. Sarıbekir’in Hollanda’da halihazırda şirket sahibi olması ve yerel pazarın dinamiklerine hakimiyeti, onu kağıt üzerindeki bir başkandan ziyade, “sahadaki uygulayıcı” konumuna getiriyor.
Ekonomik diplomasi ve gelecek öngörüsü
Zeki Sarıbekir’in başkanlığı, Türk iş dünyasının Avrupa’da daha proaktif bir rol alacağının göstergesidir. Bulgaristan’da yakalanan ivmenin bir benzerinin Hollanda’da gerçekleşmesi durumunda, özellikle otomotiv yan sanayi, gıda, tekstil ve teknoloji sektörlerinde iki ülke arasındaki iş birliği hacminin katlanarak artacağı öngörülüyor.
Sarıbekir’in liderliğindeki Hollanda İş Konseyi, önümüzdeki süreçte sadece ticaretin önünü açmakla kalmayacak, aynı zamanda Avrupa Birliği nezdindeki ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesinde de kilit bir köprü görevi görecektir.
Yani yapılan anket tam isabetle sonuçlandı diyebiliriz. Bu arada en başarısız 10 başkan da seçildi. Bu isimlerin çoğu yeniden aday olamadı, ya da başka konseylere kaydırıldı. Seçim bittiği için de isimlerini açıklamaya gerek kalmadı.
Kimler aday oldu, kimler yarıştı?
Seçimlerde Başkan Nail Olpak’ın da dediği gibi bazı iş konseylerinde uzlaşma çıkmadı ve seçim yapıldı. Bazı konseylerde seçimler sert çekişmelere sahne oldu. Romanya sert rekabetin yaşandığı konseyler arasında yer aldı. Ömer Süsli sonunda seçimin galibi oldu.
Nijer, Katar, Sudan gibi ülke konseylerinde uzlaşma zor oldu. Katar İş Konseyi Başkanlığı’na Abdullah Altunkum getirildi. Çin İş Konseyi’nde beklenen değişiklik yaşandı. Aydın Mıstaçoğlu başkan seçildi. Herkes Çin Konseyi’nden çok şey bekliyor. Bakalım yeni başkan bunu karşılayabilecek mi?
Bu arada Hong Kong İş Konseyi’ne üç dönem nedeniyle aday olamayan Murat Kolbaşı bu defa Çin ve Hong Kong’da başkan yardımcısı Mısır’da ise yönetim kurulu üyesi olarak görev aldı.
Bir de çok başarılı isimlere âdeta yer bulundu. Mesela Bahreyn İş Konseyi’nde uzun süre başarılı çalışmalar yapan ve üç dönem nedeniyle aday olamayan Bilgün Gürkan Kuveyt İş Konseyi’ne kaydırıldı. Yerine uzun süredir yardımcılığını yapan Furkan Akbal Bahreyn İş Konseyi Başkanı oldu. Tecrübeli isimlerden Ruşen Çetin de Tacikistan İş Konseyi Başkanı oldu. Sonra da Avrasya’nın koordinatör başkanlığına getirildi.
Halk Bankası Genel Müdürü Osman Arslan Türkiye-Sırbistan İş Konseyi Başkanı olurken, Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin’in de Türkiye-İsviçre İş Konseyi Başkanı seçilmesi bürokrasiden konseylere önemli bir katkı olarak görüldü.
Daha önce Tacikistan İş konseyi başkanlığında başarılara imza atan Cihangir Fikri Saatçioğlu üç dönemi bitince yeni bir göreve yelken açtı. Saatçioğlu artık Malavi İş Konseyi Başkanı olarak bölgede iş insanlarının önünü açmak için kolları sıvayacak.
Yine iş dünyasında yaptığı etkinliklerle ses getiren Yunus Ete de Umman İş Konseyi Başkanı seçildi. Firuzhan Kanatlı, Fuat Tosyalı, Ebru Özdemir, Hülya Gedik, Ahmet Çalık, Osman Okyay, Ali Yücel, Fettah Tamince gibi ünlü isimler farklı iş konseylerinde görev alarak DEİK’e güç kattı.
Hepsiburada CEO’su Nilhan Onal Gökçetekin’in DEİK/Türkiye-Danimarka İş Konseyi Başkanlığına seçilmesi de sektörel bir yenilik olarak değerlendirildi.
Bu arada uzun süredir iş örgütlerinde görev almayan Yalçın Ayaydın da Malta İş Konseyi Başkanı olarak sahalara geri döndü.
Bazı konseylere en iyi isimler geldi
Belki de Kübra Orakçıoğlu Kazan’ın Dış Yatırımlarla ilgili başarısı ülke konseyleri dışındaki konseylere de ağırlık verilmesini sağladı. Eğitim Konseyi’ne İsrafil Kuralay gibi bulunduğu mevkiye katma değer kazandıran bir ismin başkan olması önemin göstergesi sayıldı. İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde başarılı çalışmalar yapan Kuralay, Eğitim İş Konseyi’ndeki çalışmaları ile Türkiye’nin bu alandaki gücüne güç katacak. OHSAD Başkanı Reşat Bahat ve Türkiye Hastanesi Genel Müdürü Hayati Odabaşı’nın Sağlık İş Konseyine yürütme kurulu üyesi olarak seçilmeleri tıpkı eğitimde olduğu gibi sağlıkta da atağa geçeceğimizin göstergesi oldu. Lojistik İş Konseyi’ne ise Türkiye’nin bu alandaki en iyi ismi başkan olarak seçildi. Fatih Şener bu konseyde önemli projelere imza atacak.
Kadın başkan sayısı çok az
Türkiye Slovakya İş Konseyi Başkanlığı’na yeniden seçilen Harika Güral önemli tespitler yaptı:
* Bu benim Slovak İş Konseyi’ndeki üçüncü dönemim. Her dönem iki seneden oluşuyor. Üçüncü sene sonrasında bulunduğumuz iş konseyinden ayrılıyoruz.
* Bu seçimde 18 kadın iş konseyi başkan adayımız vardı ve bunların 15’i seçildi. Bu sayının sadece 15 olması bizi üzüyor. Bir önceki dönemde kadın başkan sayısı 11’de kalmıştı.
* Bir sonraki dönemde çok daha yukarıda olmasını diliyorum. Tabii bunun çeşitli sebepleri var. DEİK’te herkese eşit şans verilir.
* Yani isteyen başkanlığa aday olabilir. Burada bir sorun yok. Ama bana göre en büyük sorun kadınların iş gücüne katılımı.
* İş gücüne katılan kadınların pek çoğu bir zaman sonra cam tavan olarak sorunla karşı karşıya kalıyor. Kadınlara daha yukarı çıkmak için kanat germek zorundayız. Ve bu kanatları ne kadar büyütürsek ülke olarak o kadar iyi günlere ulaşırız.
