Türkiye Madenciler Derneği (TMD) Başkanı Mehmet Yılmaz, sektörün finansman imkanlarını genişletmek ve fiyat şeffaflığını artırmak amacıyla Türkiye’de maden borsası kurulmasının planlandığını, düzenleyici onayın ardından platformun 2026 yılı içinde faaliyete geçmesinin öngörüldüğünü bildirdi.
Ankara’da basın mensuplarıyla bir araya gelen Yılmaz, söz konusu hedefin 12. Kalkınma Planı’nda da yer aldığını hatırlatarak, kurulması planlanan borsanın altın, bakır, bor ve nadir toprak elementleri gibi stratejik minerallerde referans fiyat oluşumu sağlayacağını, böylece fiyatların daha şeffaf ve izlenebilir hale geleceğini söyledi.
FİYAT ŞEFFAFLIĞI VE FİNANSMAN DERİNLİĞİ HEDEFLENİYOR
Türkiye’nin maden çeşitliliği açısından güçlü bir potansiyele sahip olduğunu ancak bu potansiyelin uluslararası piyasalarda finansman açısından yeterince etkin fiyatlanmadığını belirten Yılmaz, “Maden borsasıyla üretici ve yatırımcı için daha öngörülebilir piyasa derinliği oluşturulması ve riskin azaltıldığı bir alım-satım zemini sağlanması hedefleniyor. Borsanın İstanbul Finans Merkezi çatısı altında konumlandırılması planlanıyor. İşletim için EPİAŞ bünyesinden Sermaye Piyasası Kuruluna başvuru yapıldı. Onayın kısa sürede alınması ve işlemlerin 2026 içinde başlatılması öngörülüyor” dedi.
Yılmaz, EPİAŞ’ın enerji piyasalarında oluşturduğu vadeli işlem altyapısı ve şeffaf fiyat mekanizmalarının maden borsasının teknik ve operasyonel kurgusunda önemli avantaj sağlayacağını vurguladı.
ALTINDA 5 BİN DOLAR “YENİ NORMAL”
Altın fiyatlarında 5 bin dolar seviyesinin artık “yeni normal” haline geldiğini belirten Yılmaz, jeopolitik gelişmelerin ve ABD ekonomisine ilişkin algının fiyatlar üzerinde etkili olduğunu söyledi. Altın fiyatlarındaki her 100 dolarlık artışın Türkiye’nin cari dengesine yaklaşık 400 milyon dolar negatif maliyet oluşturduğunu kaydeden Yılmaz, “Biz 28 ton üretirken sadece Darphane 2025’te 49,7 ton ziynet ve sikke altın bastı. 2025’te toplam 126,3 ton altın ithal ettik” dedi.
Dünya Altın Konseyi verilerine göre yatırım amaçlı altın talebinin mücevher talebini geride bıraktığını aktaran Yılmaz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın son 10 yılda dünyanın en büyük resmi altın alıcıları arasında yer aldığını, rezervlerde yaklaşık 121 milyar dolar karşılığı altın bulunduğunu ifade etti. Gümüşte ise güneş panelleri ve elektronik sanayinin etkisiyle ithalatın yaklaşık iki katına çıkarak 860 tona ulaştığını söyledi.
MADENCİLİK İHRACATI 6,2 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Madencilik ihracatının geçen yıl yüzde 3,4 artışla 6,2 milyar dolara yükseldiğini belirten Yılmaz, doğal taşta 2 milyar dolar, metalik cevherlerde ise 2,3 milyar dolarlık ihracata ulaşıldığını söyledi. Kromda Çin pazarındaki daralmanın İspanya ve ABD pazarlarındaki artışla dengelenmeye çalışıldığını kaydeden Yılmaz, İspanya’ya ihracatın yüzde 19 arttığını aktardı.
Kamu-özel sektör rol dağılımına da değinen Yılmaz, Nijer, Sudan, Somali ve Özbekistan ile devletten devlete anlaşmalar imzalandığını, MTA’nın Özbekistan’da gümüş ve tungsten, Nijer’de ise altın arama ve üretim faaliyetlerine hazırlandığını belirtti.
KANADA İLE TEKNOLOJİ VE FİNANSMAN İŞBİRLİĞİ
Yılmaz, güvenli madencilik alanında “Mining Safety Round Table” modelinin Türkiye’ye taşındığını ve Güvenli Madencilik Forumu’nun kurulduğunu açıkladı. İş kazaları ve ramak kala olaylarının anonim veri tabanında toplanacağını belirten Yılmaz, raporlamanın uluslararası standartlara göre yapılacağını söyledi.
Kanada ile savunma sanayi, madencilik ve eğitim alanlarında ilişkilerin güçlendiğini ifade eden Yılmaz, “Kanada ile madencilik teknolojileri ve finansman konusunda, maden borsasının da katkısıyla ciddi işbirlikleri yapacağız. Madenciliğin GSYH içindeki payı yüzde 1 civarında olsa da ihracatımız 6 milyar doları aştı. Potansiyelimiz trilyon dolarlar seviyesinde. Tarımdan sonra ikinci stratejik sektör madenciliktir” dedi.
