Türkiye ekonomisinin nabzını tutan isimlerden biri olan Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe, özellikle tekstil ve hazır giyim sektöründe yaşanan daralmayı çarpıcı rakamlarla ortaya koydu. Ekonomim.com’da yer alan haberde Son dört yılda asgari ücrette yüzde 560, enflasyonda yüzde 367 artış yaşanırken, dolar kurundaki artışın yüzde 217’de kalması; maliyetlerle kur arasındaki makası açtı.
“Enflasyonla kur arasında 150 puan fark oluştu. Her geçen gün daha pahalı bir ülke hâline geldik” diyen Gültepe’ye göre Türkiye, kendi enflasyonunu ihraç etmeye çalıştı ancak küresel alıcılar bu farkı kabul etmedi.
TEKSTİL GÖÇTE, İSTİHDAM ALARMDA
Bir dönem ihracatın lokomotifi olan tekstil sektörü, artan maliyetler nedeniyle üretimini Kuzey Afrika’ya kaydırdı. Özellikle Mısır ve çevresindeki ülkelere yönelen yatırımlar, Türkiye’de kapasite düşüşüne yol açtı. Gültepe’ye göre toplam istihdamın yüzde 30’dan fazlası kaybedildi.
“Türkiye’de tasarım ve teknoloji kalabilir ama üretim rekabetçi olmak zorunda” diyen Gültepe, Mısır’daki verimliliğin Türkiye’den yaklaşık 15 puan daha düşük olduğunu, buna rağmen maliyet avantajının yatırımcıyı cezbettiğini belirtiyor.
“HIZLI SANAYİSİZLEŞİYORUZ”
Yapay zekâ ve dijital dönüşümün üretimdeki etkisini kabul eden Gültepe, asıl tehlikenin erken ve hızlı sanayisizleşme olduğunu savunuyor. Hazır giyimdeki daralmanın tekstili de aşağı çektiğini, ancak yurt dışına taşınan firmaların ham maddeyi hâlâ Türkiye’den temin ettiğini vurguluyor.
ÇÖZÜM: SANAYİYİ ANADOLU’YA YAYMAK
Gültepe’nin en dikkat çekici önerisi ise sanayinin Anadolu’ya planlı biçimde taşınması. Hangi sektörün hangi bölgeye uygun olduğunun belirlenmesi, teşviklerin buna göre düzenlenmesi ve sürecin hızla yönetilmesi gerektiğini söylüyor.
“İstanbul’da yaşamak zor. Anadolu’da geçim daha kolay. Sanayi oraya giderse sosyal yapı güçlenir, aileler memleketine yakın yaşar. Bu, nüfus artış hızına bile olumlu yansır” diyen Gültepe, ekonomik kalkınmanın demografik dengeyi de etkileyebileceğini savunuyor.
“YURT DIŞINDA MONT DAHA UCUZ”
Türkiye’nin dolar bazında pahalı hâle geldiğini kendi deneyimiyle anlatan Gültepe, yurt dışından aldığı bir montun Türkiye fiyatından yüzde 20-30 daha ucuz olduğunu söylüyor. “Geçmişte Avrupa bizden pahalıydı, şimdi tam tersi” diyerek maliyet krizinin boyutuna dikkat çekiyor.
ENFLASYONDA PSİKOLOJİ VURGUSU
Gültepe’ye göre enflasyonla mücadelede üç yıldır uygulanan yüksek faiz–düşük kur politikası beklenen sonucu vermedi. Enflasyonun yaklaşık yarısının psikolojik etkilerden kaynaklandığını savunan Gültepe, “Bugün alayım, yarın daha pahalı olur” algısının kırılamadığını belirtiyor.
Yüksek faiz gelirinin tüketime yöneldiğini, bu nedenle talebin düşmediğini ifade eden Gültepe, “Faizle kazanan memnun ama üretici zorlanıyor. Finansman pahalı, rekabet zor” diyerek dengelerin üretim lehine yeniden kurulması gerektiğini vurguluyor.
Sanayide yön değişiminin yalnızca ekonomik değil, sosyal sonuçlar da doğuracağını savunan Mustafa Gültepe’nin çağrısı net: Yeni bir üretim haritası çizilmezse rekabet gücü daha da zayıflayacak. Ancak doğru planlama ve Anadolu odaklı sanayi politikasıyla hem ihracat hem de toplumsal refah yeniden ivme kazanabilir.
