Çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında hayata geçirilen plastik poşetlerin ücretlendirilmesi uygulaması, Türkiye’de plastik atık miktarının azaltılmasına önemli katkı sağladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 Yılı İdare Faaliyet Raporu’na göre, 2019-2025 yılları arasında 2 milyon 844 bin 596 ton plastik atığın oluşumu engellendi.
2017 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlatılan ve Bakanlık tarafından yürütülen Sıfır Atık Projesi, sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda atıkların kontrol altına alınmasını ve gelecek nesillere daha temiz bir çevre bırakılmasını amaçlıyor.
SIFIR ATIK SİSTEMİ 205 BİN BİNAYA ULAŞTI
Projenin hayata geçirildiği günden bu yana Türkiye, Sıfır Atık Hareketi ile çevre ve ekonomi alanında önemli kazanımlar elde etti. Bugüne kadar 205 bin binada Sıfır Atık Yönetim Sistemi kurulurken, projenin başlangıcında yüzde 13 olan geri kazanım oranı 2024 yılı itibarıyla yüzde 36,08’e yükseldi. Bu oranın 2035 yılında yüzde 60’a çıkarılması hedefleniyor.
GERİ DÖNÜŞÜMLE EKONOMİYE 256 MİLYAR LİRA KATKI
Sekiz yıllık süreçte 32,5 milyon ton kağıt-karton, 9,1 milyon ton plastik, 3,1 milyon ton cam, 6,4 milyon ton metal ve 23,4 milyon ton organik ile diğer geri dönüştürülebilir atık ekonomiye kazandırıldı. Bu sayede geri dönüşüm faaliyetleriyle toplam 256 milyar liralık ekonomik katkı sağlandı.
Aynı dönemde 1,71 trilyon litre su ve 54,6 milyar litre petrol tasarrufu elde edildi. Ayrıca 227,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanarak yaklaşık 40 milyon hanenin bir yıllık elektrik tüketimine eş değer kazanım elde edildi.
Proje sayesinde yaklaşık 150 milyon ton karbondioksit salımı önlenirken, bu miktar yaklaşık 30 milyon aracın yıllık karbon salınımına denk geliyor.
POŞET UYGULAMASIYLA 28 MİLYAR LİRA TASARRUF
Plastik poşetlerin ücretlendirilmesi uygulamasıyla 2019-2025 yılları arasında plastik poşet kaynaklı 2 milyon 844 bin 596 ton plastik atığın oluşması önlendi. Bu azalma sayesinde plastik poşet üretimi için gerekli ham madde ithalatı da düşerken, yaklaşık 28 milyar liralık tasarruf sağlandı.
Uygulama aynı zamanda yaklaşık 168 bin ton sera gazı emisyonunun atmosfere salınmasının da önüne geçti.
SIFIR ATIK BİLİNCİ MİLYONLARA ULAŞIYOR
Sıfır Atık kapsamında yürütülen farkındalık eğitimleriyle bugüne kadar 21 milyon 869 bin 152 kişiye ulaşıldı. Atık yağlar, atık piller, akümülatörler, ömrünü tamamlamış lastikler, elektronik atıklar, inşaat ve yıkıntı atıkları gibi özel atıkların toplanması ve geri kazanımına yönelik eğitim ve mevzuat çalışmaları da sürdürülüyor.
Öte yandan cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajlarının geri dönüşümünü artırmayı hedefleyen Depozito İade Sistemi’nin ülke genelinde yaygınlaştırılmasıyla geri dönüşüm miktarının daha da artırılması planlanıyor.
