ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği askeri harekat, küresel finans sisteminde deprem etkisi yarattı. Stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki ‘kilitlenme’ riski petrol fiyatlarını son 6 ayın en yüksek seviyesine taşırken; yatırımcılar riskli varlıklardan kaçarak altın ve dolara sığındı. Uzmanlar, gerilimin sürmesi halinde küresel enerji maliyetlerinin yeni bir enflasyon dalgasını tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.
ASKERİ GERİLİMİN EKONOMİK FATURASI AĞIRLAŞIYOR
ABD ve İsrail’in İran’daki stratejik noktaları hedef almasıyla birlikte, gözler dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’na çevrildi. İran’ın olası bir misilleme olarak boğazı kapatma ihtimali, brent petrol fiyatlarını dakikalar içinde yukarı yönlü fırlattı. OPEC üyesi olan İran’ın üretim tesislerinin zarar görmesi veya sevkiyatın durması, küresel enerji arzında telafisi güç bir boşluk yaratma riski taşıyor.
GÜVENLİ LİMANLARA REKOR TALEP
Jeopolitik risklerin zirve yapmasıyla birlikte “panik satışı” düğmesine basan yatırımcılar, borsalardan hızla çıkış yaparak güvenli limanlara yöneldi. Ons altın, savaş haberlerinin ardından rekor seviyelere yaklaşırken; ABD tahvilleri ve dolar endeksi (DXY) güç kazandı. Analistler, Orta Doğu’daki bu sıcak çatışma ortamının, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceğini öngörüyor.
TEDARİK ZİNCİRİ VE LOJİSTİK KRİZİ KAPIDA
Sadece enerji değil, küresel lojistik hatları da büyük tehdit altında. Bölgedeki hava sahalarının kapatılması ve deniz yolu güvenliğinin sarsılması, küresel ticaret maliyetlerini artırıyor. Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz hattındaki mevcut gerilimlerin üzerine eklenen bu son saldırı, konteyner taşımacılığı fiyatlarında (Freight rates) sert yükselişleri tetikleyebilir.
STAGFLASYON RİSKİ YENİDEN GÜNDEMDE
Dünya ekonomisi henüz yüksek faiz ve enflasyon sarmalından kurtulmaya çalışırken patlak veren bu kriz, “stagflasyon” (durgunluk içinde enflasyon) endişelerini yeniden canlandırdı. Enerji maliyetlerindeki her 10 dolarlık artışın, küresel büyüme üzerinde negatif etki yaratacağı ve merkez bankalarının faiz indirim süreçlerini zora sokacağı değerlendiriliyor.
PİYASALARIN GÖZÜ MİSİLLEME VE DİPLOMASİ TRAFİĞİNDE
İran’ın Birleşmiş Milletler aracılığıyla verdiği “kararlı yanıt” sinyali ve ABD Başkanı Trump’ın sert uyarıları, ekonomik belirsizliği en üst seviyeye çıkarmış durumda. Yatırımcılar için artık finansal verilerden ziyade, bölgeden gelecek askeri ve diplomatik haber akışı “birincil veri” haline gelmiş durumda.
