Türkiye’de petrol aramacılığının temeli, 1935’te çıkarılan yasa ile Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü’nün (MTA) kurulmasıyla atıldı. Raman Dağı’nda başlatılan çalışmalar, 17 Ocak 1946’da 1361 metre derinlikte petrole ulaşılmasıyla sonuç verdi.
“Raman-8” adı verilen kuyudan 8 Mart 1948’de, dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün katıldığı törenle üretim başladı. Bu keşif, Batman’ın ekonomik ve idari gelişiminde dönüm noktası oldu.
1953’te Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Batman Bölge Müdürlüğü, 1955’te ise Türkiye’nin ilk petrol rafinerisi olan Tüpraş Batman Rafinerisi kuruldu. Ardından BOTAŞ’ın faaliyete geçmesiyle bölge enerji yatırımlarının merkezi haline geldi.
ÜRETİM DÖRT İLE YAYILDI
Batman’daki üretimi zamanla Siirt, Diyarbakır ve Mardin izledi.
- Siirt’te 1956’da başlayan üretim bugün 60 kuyuda sürüyor.
- Diyarbakır’da 1961’den bu yana açılan kuyu sayısı 314’e ulaştı.
- Mardin’de ise 1970’ten beri 72 kuyuda üretim yapılıyor.
Bu dört ildeki toplam günlük üretim 35 bin 85 varile ulaştı. Böylece Türkiye’nin toplam ham petrol üretiminin yaklaşık yüzde 28’i Güneydoğu Anadolu’daki sahalardan sağlanıyor.
2026 HEDEFİ: 140 YENİ KUYU
TPAO Batman Bölge Üretim Müdürü Mehmet Tahir Ergin, Batman’ın Türkiye’nin enerjide tam bağımsızlık hedefinde başlangıç noktası olduğunu belirtti. Raman-8 kuyusunda 1948’den bu yana üretimin sürdüğünü ifade eden Ergin, bugüne kadar bu kuyudan 1 milyon varilin üzerinde petrol çıkarıldığını söyledi.
2025’te dört ilde 52 yeni kuyu açıldığını aktaran Ergin, 2026 yılı içinde 140 yeni kuyu açmayı hedeflediklerini açıkladı.
FARKLI GRAVİTEDE ÜRETİM
Bölgedeki sahalarda farklı gravitede petrol üretildiğini belirten Ergin, en büyük rezervin Batı Raman sahasında bulunduğunu, burada petrolün gravitesinin Şırnak sahalarına göre daha düşük olmasına rağmen rezerv miktarının yüksek olduğunu dile getirdi.
Üretimin atbaşı, burgulu ve dalgıç pompalarla gerçekleştirildiğini kaydeden Ergin, çıkarılan ham petrolün sahada ayrıştırılarak rafineriye sevke hazır hale getirildiğini söyledi.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Batman Bölge Üretim Müdürü Mehmet Tahir Ergin,
YERLİ EKİPMAN VE YERLİ PERSONEL VURGUSU
TPAO’nun arama ve üretim faaliyetlerinde yerlileştirme çalışmalarına ağırlık verdiğini belirten Ergin, ekipman, malzeme ve insan kaynağında yerli imkanların artırılması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Yaklaşık 80 yıl önce Raman Dağı’nda başlayan petrol serüveni, bugün Güneydoğu Anadolu’daki dört ilin üretimiyle Türkiye ekonomisine önemli katkı sunmayı sürdürüyor.
