Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, 1–31 Mart Ulusal Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, erken teşhisin hayat kurtardığını vurguladı. Dr. Mehlepçi, “Kolorektal kanser erken evrede tespit edildiğinde tedavi şansı çok yüksek. Farkındalık ve tarama programlarına katılım hayati önem taşıyor” dedi.
Türkiye’de erkeklerde kolon kanseri üçüncü, kadınlarda ise ikinci sırada en sık görülen kanser türleri arasında yer alıyor. Dr. Mehlepçi, bu durumun halk sağlığı açısından ciddi bir konu olduğunu belirtti.
Tarama Programları Hayat Kurtarıyor
Sağlık Bakanlığı’nın Ulusal Kanser Tarama Programı çerçevesinde, 50–70 yaş arası bireylere gaitada gizli kan testi (GGK) öneriliyor. Dr. Mehlepçi, “GGK testi basit, ağrısız ve pratik bir yöntem. Henüz belirti vermeyen bağırsak kanamaları tespit edilerek hastalık erken evrede yakalanabiliyor” dedi.
Türkiye genelinde taramalar ücretsiz olarak Aile Sağlığı Merkezleri aracılığıyla sunuluyor. Vatandaşların herhangi bir şikâyeti olmasa bile aile hekimlerine başvurarak tarama yaptırabileceği vurgulandı.
Pozitif Sonuçta Hızlı Müdahale Kritik
GGK testi pozitif çıkan hastalar, ilgili branşlara yönlendirilerek kolonoskopi ile kesin tanı alabiliyor ve polip çıkarma gibi koruyucu işlemler uygulanabiliyor. Dr. Mehlepçi, erken tanı konulan hastalarda tedavi başarısının oldukça yüksek olduğunu ifade etti.
Randevu Gecikmeleri Sorun Yaratıyor
Devlet hastanelerinde kolonoskopi randevuları yoğunluk nedeniyle gecikebiliyor. Anestezisiz işlemler 2–3 ay, anestezi altında yapılanlar ise 7–8 aya kadar uzayabiliyor. Dr. Mehlepçi, gecikmelerin nedenlerini cihaz eksikliği, teknik arızalar, uzman hekim yetersizliği ve iş yükü olarak sıraladı.
Çözüm: Özel Planlama ve Önceliklendirme
GGK pozitif hastalar için ayrı birimler oluşturulması ve randevuların önceliklendirilmesi sürecin hızlandırılması açısından kritik. Dr. Mehlepçi, “Pozitif hastaların kolonoskopisi bir ay içinde yapılmalı” dedi.
Maddi Eşitsizlikler de Sorun
Randevu gecikmeleri nedeniyle bazı vatandaşlar özel sağlık kuruluşlarına yöneliyor. Özel hastanelerde kolonoskopi maliyetleri 50 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Maddi imkânı sınırlı olanlar ise beklemek zorunda kalıyor.
Veriler Durumun Ciddiyetini Gösteriyor
GGK testi pozitif çıkanların %10–12’sinde kanser, %30–40’ında polip veya adenom tespit ediliyor. 2025 yılında yaklaşık 3,8 milyon kişi taramadan geçerken, 6 bin 200 kişiye kanser tanısı kondu.
Sağlıklı Yaşam ve Tarama Birlikte Şart
Kolorektal kanser çoğu zaman erken evrede belirti vermediği için tarama kadar sağlıklı yaşam da önem taşıyor. Dr. Mehlepçi, düzenli egzersiz, liften zengin beslenme, sigara ve aşırı alkolden uzak durmanın koruyucu etkisine dikkat çekti.
Vatandaşlara Çağrı
Dr. Mehlepçi, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“50–70 yaş arasındaki tüm vatandaşlarımızı Aile Sağlığı Merkezlerine başvurarak kolon kanseri taramalarını yaptırmaya davet ediyoruz. Unutulmamalıdır ki erken teşhis hayat kurtarır.”
