Türkiye ile Temmuz 2024’te masaya oturan ve Manisa’da 5 bin kişilik istihdam sözü veren BYD, yatırım teşvikleri ve vergi muafiyetleri sayesinde Türkiye pazarında agresif bir büyüme sergiledi. Ocak-Kasım döneminde 40 binin üzerinde araç satan marka, fiyat avantajıyla rekor kırarken, Manisa’daki 1,6 milyon metrekarelik dev arazinin halen boş olması kamuoyunda tartışma yarattı.
BAKAN BOLAT: “ÖZEL BİR KISITLAMA YOK, MEVZUAT UYGULANIYOR”
Gümrüklerde BYD araçlarının bekletildiği ve ithalatın durdurulduğu iddialarına yanıt veren Ticaret Bakanı Ömer Bolat, genel bir durdurmanın söz konusu olmadığını vurguladı. Bolat, yaşanan aksaklıkların BYD’ye özel bir yaptırım değil, tamamen mevzuat gereği olduğunu belirtti:
“Gümrüklerde genel bir ithalat durdurulması söz konusu değil. Yaşanan durumlar; kontenjan aşımı veya teşvik kapsamındaki vergi muafiyetleri için zorunlu olan teminat mektubu yükümlülüklerinden kaynaklanan münferit vakalardır. BYD’ye yönelik özel bir kısıtlama bulunmamaktadır.”
YATIRIM SÖZÜ VE “ÇİVİ ÇAKILMAYAN” ARAZİ
Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde imzalanan anlaşmaya göre; BYD Manisa’da yıllık 150 bin kapasiteli fabrika kuracak ve 2026 sonunda üretime başlayacaktı. Ancak Macaristan fabrikasında montaj aşamasına gelinmişken, Manisa’daki arazide henüz şantiye kurulumunun dahi yapılmaması dikkat çekiyor. BYD Genel Müdürü İsmail Ergün’ün son açıklamalarında yatırıma dair detay vermemesi, “yatırım takvimi sarkıyor mu?” endişesini güçlendirdi.
TESLİMAT KRİZİ ŞİKAYET SİTELERİNDE
Gümrükteki işlemlerin uzaması, son kullanıcıya da yansımış durumda. Özellikle Aralık ayı için teslimat sözü alan çok sayıda vatandaş, bayilerden gelen “Gümrükte sorun var, aracı teslim edemiyoruz” telefonuyla kaporalarını geri çekmeye başladı. Sosyal medyada ve şikayet platformlarında, bayilerin müşterilerden “kendi rızasıyla vazgeçtiğine dair” dilekçe isteyerek kapora iadesi yaptığı iddiaları gündemi sarsıyor.
2026 VİZYONU RİSKTE Mİ?
Sektör temsilcileri, yatırımın başlamaması durumunda vergi muafiyetlerinin ve teşvik belgelerinin akıbetinin ne olacağını sorguluyor. 1 milyar dolarlık yatırımın hayata geçmesiyle 20 bin kişiye dolaylı istihdam sağlanması hedeflenirken, gözler şimdi BYD’nin Manisa’da temel atma töreni için atacağı ilk adıma çevrilmiş durumda.
BYD FABRİKASI NE ZAMAN AÇILACAK?
Uzun süredir Türkiye’ye fabrika kurması beklenen BYD, gözünü Avrupa’ya dikti. Elektrikli araç devi BYD’nin Avrupa bölge genel müdürü Maria Grazia Davino’ya göre BYD, “uzun vadeli yerelleştirme stratejisini” kullanarak 2026 yılı sonuna kadar Avrupa’daki satış ağını büyütmeyi hedefliyor.
Davino, “2025 yılı sonuna kadar Avrupa’da bin satış noktasına ulaşacağız ve gelecek yıl bunu iki katına çıkaracağız” dedi.
BYD’nin Avrupa’daki müşterileriyle yakınlığını kullanması gerekeceği belirtildi.
Elektrikli araç üreticisi 29 pazarda faaliyet gösteriyor. Şirket, ilk fabrikasını Macaristan’da açacak.
BYD’nin Türkiye’de bir fabrika daha kurmayı planladığı ve üçüncü bir tesis kurmayı düşündüğü, İspanya’nın ise öncelikli tercih olduğu belirtildi.
