8 Temmuz 2024’te Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında imzalanan tarihi anlaşma, 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi ve AR-GE merkezini kapsıyordu. 5 bin kişiye istihdam sağlaması beklenen bu dev tesisin bir yıl içinde üretime geçmesi öngörülmüş, bu süreçte markaya Türkiye pazarına gümrüksüz araç sokabilmesi için özel bir kota tanınmıştı. Ancak fabrikanın temellerinin hala atılmamış olması, Ankara’da sabırları taşırdı.
1 MİLYAR DOLARLIK YATIRIMA 1 MİLYAR DOLARLIK CEZA
Bakanlık, BYD’nin yatırım konusunda somut bir adım atmamakta direnmesi üzerine ek kota taleplerini reddetti. Daha da önemlisi, markanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle ciddi bir yaptırım gündemde. BYD’nin, Türkiye’ye taahhüt ettiği yatırım miktarı olan 1 milyar dolar tutarında bir tazminat cezasıyla karşı karşıya kalabileceği konuşuluyor. Marka tarafı ise bu gecikmenin kendilerinden değil, Çin hükümetinin Türkiye’ye yönelik dış politika eksenindeki değişimler nedeniyle onay vermemesinden kaynaklandığını savunuyor.
VERGİ TEŞVİKİ BİTTİ,SATIŞLAR ÇAKILDI
Yatırım belirsizliğinin yanı sıra, BYD’nin Türkiye pazarındaki ticari gücü de ağır bir darbe aldı. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni emisyon hesaplama standartları (Euro 6e-bis), şarj edilebilir hibrit (PHEV) araçların kağıt üzerindeki emisyon değerlerini iki katına çıkardı. Türkiye’nin düşük ÖTV teşviki için belirlediği 25 gr/km sınırını artık hiçbir modelin karşılayamaması, pazarı durma noktasına getirdi.
AVRUPA’DA BAHAR,TÜRKİYE’DE KIŞ
Avrupa genelinde PHEV satışları yüzde 30 artış gösterirken, Türkiye’de teşvik avantajının fiilen sona ermesiyle bu pazar ilk çeyrekte yüzde 83 oranında daraldı. Geçtiğimiz yıl satışlarının yüzde 57’sini PHEV modellerinden elde eden BYD, bu durumdan en çok etkilenen marka oldu. 2025 yılını 45 binin üzerinde satışla kapatan marka, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 25’lik bir kayıp yaşadı.
SEKTÖRDE KARTLAR YENİDE KARILIYOR
PHEV pazarında geçtiğimiz yıl yüzde 54 pazar payı ile lider olan BYD’nin geri çekilmesiyle, pazarın mevcut ağırlığı premium markalara kaydı. İlk çeyrekte satılan kısıtlı sayıdaki hibrit aracın büyük çoğunluğunu BMW ve Volvo gibi markalar oluştururken, BYD’nin Türkiye’de yeniden ivme kazanması, askıya alınan yatırımın akıbetine ve teşvik mekanizmasının güncellenip güncellenmeyeceğine bağlı görünüyor.
