Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesini artırmak ve kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçmek amacıyla “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”nı hazırlayarak kamuoyunun ve sektör paydaşlarının görüşüne açtı.
Taslak düzenleme ile taşıt kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması, şeffaflığın sağlanması ve tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi hedefleniyor. Düzenleme, ağırlıklı olarak bireysel tüketicilere yönelik kısa süreli kiralamaları kapsarken, işletmelere yapılan uzun süreli kiralamalar kapsam dışında tutuluyor.
YETKİ BELGESİ VE EĞİTİM ZORUNLULUĞU GELİYOR
Taslağa göre, ticari amaçla taşıt kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmenin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin konut veya farklı bir ticari faaliyet amacıyla kullanılmaması gerekecek.
Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip bulunması şartı aranacak.
KİRALAMA BİLGİ SİSTEMİ KURULACAK
Kiralama faaliyetlerinin daha etkin takip edilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı bünyesinde “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer tüm belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.
SINIRLAMALAR GELİYOR
Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak araçlara niteliksel sınırlamalar getirilecek. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiraya verilemeyecek.
İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplamda en az 10 araçlık filoya sahip olması şartı da getiriliyor.
HİBRİT VE ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARTI
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmelerin, biri Türkiye’de üretilmiş olmak kaydıyla filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak. Bu düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor.
DEPOZİTO VE İPTAL KURALLARI NETLEŞİYOR
Taslakta, depozito uygulamalarına da sınır getiriliyor. Buna göre 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Depozito, aracın iade edilmesini izleyen 7 gün içinde tüketiciye geri ödenecek.
Tüketicilere, ön ödemeli rezervasyonlarda teslim saatinden 24 saat öncesine kadar kesintisiz iptal hakkı tanınacak. Olağan kullanım kaynaklı aşınma ve yıpranmalar için ise tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek.
BAKIMI YAPILMAYAN ARAÇ KİRALANAMAYACAK
Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. Mevsim şartları gerektirdiğinde, kiracının talebi üzerine kış lastiği işletme tarafından sağlanacak. Kasko ve sigorta bedelleri kiralama ücretine dahil olacak ve ek ücret talep edilemeyecek.
Hasar ve arıza durumlarında kiracıların işletmeye 7/24 ulaşabilmesi için sürekli ve erişilebilir iletişim altyapısı kurulması zorunlu olacak.
DEĞER KAYBI VE EK ÜCRETLERE SINIRLAMA
Mahkeme kararı olmaksızın kiracıdan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilmesi engellenecek. Navigasyon, bebek koltuğu ve HGS gibi ekipmanlar ise kiracının talebi halinde ücretsiz olarak sunulacak.
YETKİSİZ İLANLARA ENGEL
İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, taşıt kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek.
Mevcut işletmelere yeni düzenlemelere uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak.
