Türkiye’nin COP31 ev sahipliği hazırlıkları sürerken, tarım ve gıda sistemleri iklim müzakerelerinin merkezine yerleşti. SKD Türkiye’nin 109 üye şirketiyle yaptığı araştırma, çarpıcı bir tabloyu ortaya koyuyor: Şirketlerin %68’i sürdürülebilirliği yönetim kurulu seviyesinde sahiplense de, bu hedefleri gerçekleştirecek özel bir bütçeye sahip olanların oranı %33’te kalıyor. Su yönetimi hedeflerinde ise benzer bir durum söz konusu; şirketlerin %69’u hedef belirlemiş durumda ancak bu çalışmaların çoğu henüz üretim tesislerinin dışına çıkıp havza bazlı, bütüncül bir yaklaşıma dönüşemedi.
SU YÖNETİMİ: ULUSAL POLİTİKANIN TEMEL TAŞI
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verileri, tarımın küresel tatlı su kullanımının %70’ini oluşturduğunu gösterirken, su stresi altındaki Türkiye’de bu oran %79’a çıkıyor. 2026-2035 Ulusal Su Planı çerçevesinde, modern sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılması artık bir tercihten ziyade gıda güvenliğinin teminatı olarak görülüyor. Uzmanlar, iş dünyasının sadece kendi operasyonlarına değil, çiftçilerin karbon düzenlemelerine uyumuna ve teknolojik altyapısına da destek vermesi gerektiğinin altını çiziyor.
MODERN TARIMDA İNOVATİF MODELLER VE FİNANSMAN
İş dünyası temsilcileri, tarımdaki dönüşümü farklı stratejilerle sahaya yansıtıyor:
1-Entegre Teknoloji: Seralarda jeotermal enerji ve yapay zeka destekli, topraksız tarım uygulamalarıyla kaynak kullanımı minimize ediliyor.
2-Model Bazlı Finansman: Bankacılık sektörü, finansman yaklaşımını “ürün” odaklı yapıdan “sürdürülebilir model” bazlı yapıya eviriyor. İklim-akıllı tarım ve izlenebilirlik, kredi süreçlerinin merkezine yerleşiyor.
3-Yenileyici (Rejeneratif) Tarım: Toprak sağlığını iyileştirmeyi odağa alan yenileyici tarım uygulamaları, iklim değişikliğine karşı dirençli bir üretim ekosistemi inşa etmenin temel unsuru olarak öne çıkıyor.
TEDARİK ZİNCİRİNDE “GÖRÜNMEZ” RİSKLER: SCOPE 3
Gıda ve perakende gibi sektörlerin asıl risk yükü, şirketin doğrudan kontrolü dışındaki tedarik zinciri emisyonlarında (Scope 3) birikiyor. Veri toplama zorlukları ve dijitalleşme yatırımlarının sınırlı kalması, bu alanın şeffaf bir şekilde yönetilmesini zorlaştırıyor. SKD Türkiye, “Dünyaya Değer” yaklaşımıyla iş dünyasını yeşil yetkinlik dönüşümüne hazırlarken; tarım ve gıda sistemlerinde gerçek başarının, sahada yürütülecek güçlü iş birlikleri ve veri odaklı stratejilerle mümkün olacağını vurguluyor.
