İkinci Dünya savaşından bu yana, dünya en gergin zamanları yaşıyor. Bu gerginliğin de tam ortasında bir Türkiye var. Trump’ın ikinci dönemi ile başlayan süreçte sadece savaş tam tamları çalmıyor, emtia piyasası üzerinden kontrollü bir finansal fırtına da estiriliyor.
AVRUPA’NIN İSTİKRARI SALLANIYOR
Ukrayna savaşı ile Avrupa’nın güvenlik ve ekonomik gücünü test eden Rusya-Çin Hattı, Trump’ın oyuna girmesi ile hızlı bir değişim ve kırılma yaşadı. Arka kapı diplomasisi üzerinden güç ve finans dengesi bambaşka bir yere evirildi. AB’nin NATO ve ABD’ye sırtını dayayarak yan gelip yattığı 50 yıllık rehavet dönemi artık sona eriyor. Avrupa panik içinde güvenlik politikalarını gözden geçirirken, yeni güvenlik doktrinleri inşa ediyor. Kendi güvenliğini sağlamak için yeni ordular kurmak, yeni güvenlik paktları oluşturmak zorunda. Güvenlik endişeleri ve korkular, AB’nin yarım yüzyıllık finansal istikrar dönemini de kökünden zorlayacak.
WİN-WİN (KAZAN-KAZAN)
Anlaşması Rusya-Çin hattını ayrıştırmak için Trump’ın önce gümrük vergileri ile tehdit ettiği Çin, arka kapı diplomasisi ile kazan-kazan masasında petrolü ABD’ye, altın ve gümüşü de kendisine almış görünüyor. Çin Altın Birliği’nin açıkladığı verilere göre “Üst üste 14 ay boyunca altın rezervlerini artıran Çin, 2025 yıl sonunda toplam rezervlerini 2.306,32 tona çıkardı” resmî açıklamalara göre Çin Merkez Bankası dünyanın en büyük rezervini elinde tutarken, altın piyasasını da kontrolü altına almış bulunmakta. Aynı zamanda, Çin Merkez Bankasının Ocak 2026 itibari ile 3,399 trilyon USD ile dünyanın en büyük döviz rezervine de sahip olduğunu hatırlatmakta fayda var.
YENİ PETROL SAVAŞLARI
Bizim neslin çoğu gençliğinde Raif Karadağ’ın “Petrol Fırtınası” kitabını okumuştur. Dönemin cumhurbaşkanına detaylı bir petrol raporunu sunmak üzere Ankara’da kaldığı otel odasında öldürülen yazar, kitabında petrol gücü ile dünyayı yöneten meşhur aileler ve şirketleri anlatır. Osmanlıdan Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar başımıza gelen pek çok olayın sebebini petrole dayandırır. Roman tadındaki kitap, aslında bir gerçek durum raporudur. Günümüzde Venezuela ile başlayan ve İran’la devam eden petrolün kontrolü operasyonu pet[1]rolü tekrar savaş nedeni olabilecek kadar önemli hale getirdi. İran’ın nerdeyse tek döviz kaynağı olan Çin’e petrol ihracatı, Çin’in son 6 aydır, rafinerilerinin dolu olması gerekçesi ile İran’dan petrol alımını durdurması ile büyük bir ekonomik ve siyasi krizi tetiklemiş oldu. İran parasının bir gecede yerle bir olmasıyla başlayan finansal isyan, on binlerce insanın hayatına mal olan büyük bir ayaklanmanın da fitilini ateşlemiş oldu. Trump’ın İran petrolünü kontrol altına almak için bir güvenlik gerekçesine ihtiyacı vardı. İsrail’in kudurmuş sırtlan gibi Haziran 2025’deki 12 gün savaşı ile İran’a saldırması Trump’a istediği gerekçeyi sağlamış oldu. Tarihinde hiç müzakere kaybetmemekle övünen İran hariciyesi şimdi rejimini korumak için nükleer müzakerelerde her türlü tavizi vermeye razı. Süreci baltalama konusunda mahir olan İsrail’in uzlaşmaz tutumu sonucu ağır bir trajediye dönüştürebilir. ABD’nin iki büyük uçak gemisi ile, koca bir donanmayı İran’ın kapısına kadar getirmesi, bu saatten sonra oradan balık avlayarak dönmeyeceği anlamına da gelir. Şimdi önemli soru şu; İran’a getirilecek olan demokrasi nasıl olacak?
ASİMETRİK, PSİKOLOJİK SAVAŞ
Çin’in petrol alımını durdurarak başlattığı İran’ın bertaraftı süreci ile dünya petrolünün çok büyük bir üretim gücü ABD kontrolüne geçmiş olacaktır. Trump’ın Kanada’yı eyalet, Panama’yı şirketi, Grönland’ı mülkü ilan etmesi hem kaynak hem güvenlik hem de lojistik olarak petrolün Amerika tekeline geçmesi demektir. Dünya Finans Piyasalarındaki en önemli 3 emtiadan altın ve gümüş Çin kontrolüne, petrol ise ABD’nin tekeline geçmesiyle, dünyanın geri kalanında tüm dengelerin altüst olduğu, müthiş bir Finansal Fırtına kopacağı bir gerçektir. Hem emtia piyasaları hem güvenlik noktaları ile bambaşka bir dünya düzenine doğru yol alıyoruz. Henüz masanın hangi tarafında olduğumuz belli olmasa da, bu “Asimetrik, Psikolojik Savaşın” tam ortasındayız
