Güney Amerika ve Afrika’nın tropikal iklimlerinde yetişen kakao, Türkiye’nin gıda sanayisindeki inovatif yaklaşımıyla milyar dolarlık bir ihracat kalemine dönüştü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, ham madde olarak ithal edilen kakaonun işlenip nihai ürüne dönüştürülerek dünya pazarlarına sunulmasının stratejik önemini bir kez daha kanıtladı. 2021 yılında 775 milyon dolar seviyesinde olan kakao ve kakao ürünleri ihracatı, son 5 yılda yüzde 114,7 artış göstererek 2025 yıl sonunda 1 milyar 664 milyon 947 bin dolara ulaştı.
BEŞ YILDA 5,5 MİLYAR DOLARLIK KATKI
Türkiye’de Akdeniz bölgesinde hobi amaçlı denemeleri başlasa da, sektörün asıl gücü ham kakaoyu katma değerli çikolata ve gıda ürünlerine dönüştürme becerisinde yatıyor. 2021-2025 dönemini kapsayan beş yıllık süreçte Türkiye’nin toplam kakao ihracatı 5,5 milyar doları aşarak tüm zamanların rekorunu kırdı. Bu başarı, Türkiye’nin küresel çikolata ve şekerleme pazarındaki “bölgesel üretim üssü” konumunu pekiştirdiğini gösteriyor.
İHRACATIN ROTASI ABD, İTHALATIN MERKEZİ KOTDİVUAR
Türkiye’nin işlenmiş kakao ürünlerine en büyük talep okyanus ötesinden geldi. Geçen yıl yapılan 1,7 milyar dolarlık ihracatın yaklaşık 244 milyon doları tek başına ABD’ye gerçekleştirildi. ABD’yi sırasıyla Irak, İran, Suudi Arabistan ve Rusya takip ederek Türk çikolatasının küresel ölçekteki geniş pazar payını ortaya koydu.
İthalat tarafında ise Türkiye, ham madde ihtiyacını doğrudan kaynağından karşılıyor. Geçen yıl yapılan 2,2 milyar dolarlık toplam ithalatın en büyük payı 567 milyon dolar ile dünyanın en büyük üreticisi Kotdivuar’a ait oldu. Onu Gana, Hollanda, Almanya ve Belçika izledi. Hollanda ve Belçika gibi ülkelerden yapılan ithalatın, ham maddenin yanı sıra işlenmiş ara ürün ve endüstriyel kakao yağlarını kapsaması, sektörün küresel tedarik zinciriyle ne kadar entegre olduğunu gösteriyor.
SEKTÖRÜN GELECEK VİZYONU
İş dünyası temsilcileri, kakao ihracatındaki bu başarının “transit ticaret” ve “dahilde işleme” rejimlerinin etkin kullanımıyla mümkün olduğunu belirtiyor. Kakaonun Türkiye’de nihai ürüne dönüşerek ihraç edilmesi, sadece döviz girdisi sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda ambalaj, lojistik ve pazarlama sektörlerine de ciddi bir hareketlilik kazandırıyor.
