2026 yılında jeopolitik belirsizlikler sadece bir “risk” değil, iş yapış biçimlerinin ana belirleyicisi haline geliyor. Özellikle ABD’nin küresel sahnedeki yeni yaklaşımı; Çin, Avrupa Birliği ve gelişmekte olan piyasaların pozisyonlarını temelden sarsacak. Rapor, bu dönüşümü üç ana sütun üzerinde topluyor: Yeni normların doğuşu, kaynak kıtlığı ve bölgesel güç kaymaları.
DEVLET “SAHAYA” İNİYOR
Şirketler artık sadece rakipleriyle değil, hükümetlerin ekonomik güvenlik politikalarıyla da mücadele etmek zorunda.
- DEVLET MÜDAHALESİ: Hükümetler sanayi teşvikleri, ticaret kısıtlamaları ve yerel yatırım zorunlulukları ile serbest piyasaya doğrudan müdahale edecek.
- BASKI ALTINDAKİ TİCARET: Gümrük vergileri ve ihracat kontrolleri, tedarik zincirlerini “yakın ve güvenli” bölgelere kaymaya (friend-shoring) zorlayacak.
- YAPAY ZEKA VE SİBER SAVAŞLAR: AI, artık bir verimlilik aracı değil, ulusal güvenliğin ve kritik altyapının birincil cephesi olarak konumlanacak.
SU VE MİNERAL SAVAŞLARI
2026’da “sahip olanlar” ve “olmayanlar” arasındaki uçurum derinleşiyor.
- SU KRİZİ VE TEKNOLOJİ: Veri merkezlerinin soğutulması ve çip üretimi için artan su talebi, kıtlık yaşayan bölgelerde operasyonel duraksamalara neden olabilir.
- KRİTİK MİNERAL REKABETİ: Batarya ve savunma sistemleri için gereken nadir elementlere erişim, ülkeler arası yeni ittifakların temeli olacak.
- FİNANSIN SİYASALLAŞMASI: Sermaye tahsisi ve para birimleri, jeopolitik rekabetin birer enstrümanı haline gelerek küresel finans sisteminin sınırlarını değiştirecek.
AVANTAJLAR VE KIRILMALAR
- KUZEY AMERİKA: USMCA ticaret anlaşmasının revizyonu, bölgedeki tedarik zincirlerinde dalgalanma yaratacak.
- ASYA-PASİFİK: Çok kutupluluk içinde “ekonomik güvenlik” en büyük öncelik haline gelecek.
- ORTA DOĞU: Aktörlerin stratejik konumlanmasıyla ekonomik rekabet dozajı artacak.
- AVRUPA: İç siyasi ayrışmalar ve değişen küresel dengeler arasında Avrupa, ekonomik rekabet gücünü koruma sınavı verecek.
KİM, NASIL ETKİLENECEK?
| SEKTÖR |
ANA RİSK / FIRSAT |
STRATEJİK ODAK |
| Finansal Hizmetler |
Siber riskler ve bölgeselleşme |
İnovasyon ve dayanıklılık dengesi |
| Sanayi ve Enerji |
Kritik minerallere erişim zorluğu |
Tedarik zinciri çeşitlendirmesi |
| Teknoloji ve Telekom |
Düzenleyici karmaşıklık ve AI güvenliği |
Ulusal güvenlik regülasyonlarına uyum |
| Tüketici ve Sağlık |
Ticaret tarifeleri ve maliyet baskısı |
Esnek fiyatlandırma modelleri |
BÜYÜKAVŞAR: “JEOPOLİTİK İÇGÖRÜ ARTIK LÜKS DEĞİL, ZORUNLULUK”
EY-Parthenon Türkiye Bölüm Başkanı Özge Gürsoy Büyükavşar, 2026 vizyonunu şu sözlerle özetliyor: “Devlet müdahalelerinin arttığı bu yeni dönemde, jeopolitik içgörüleri kurumsal yönetişime proaktif biçimde entegre eden şirketler, belirsiz ortamda sürdürülebilirliği sağlayabilir. 2026, jeopolitiği iş kararlarının merkezine koyanların yılı olacak.”
