Ticaret Bakanlığı, Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikle lokanta, kafe, restoran ve pastane gibi işletmelerin servis, kuver, masa ücreti veya benzeri adlar altında tüketiciden ayrıca ücret almasını yasakladı. Buna göre adisyona keyfi şekilde servis bedeli ekleyen işletmelere 1 milyon 439 bin liraya varan idari para cezaları uygulanabilecek.
YÖNETMELİKTE KRİTİK DETAY: YÜZDE UYGULAMASI
Yeni düzenleme, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 51. maddesini saklı tuttu. Buna göre işletmeler kendi kârları için “hizmet bedeli” alamayacak ancak tamamen çalışanlara dağıtılan yasal “yüzde” sistemi uygulanmaya devam edebilecek. Bu durum, kuver ve servis ücretleri yasaklanırken, yüzde uygulamasının sürmesi nedeniyle yeni bir karmaşanın kapısını araladı.
51. MADDE NE DİYOR?
İş Kanunu’nun 51. maddesine göre, yüzde usulüyle çalışan işletmeler bu tutarı eksiksiz şekilde çalışanlarına dağıtmak zorunda. İşveren, müşteriden alınan bu bedelin tek kuruşuna dahi dokunmadığını; komi, garson ve aşçı gibi çalışanlara dağıtıldığını belgelemekle yükümlü olacak.
BAHŞİŞTE KART SORUNU
Yeni düzenleme tüketiciler tarafından olumlu karşılanırken, restoran işletmecileri bazı sorunlara dikkat çekiyor. Sektör temsilcileri, günümüzde çoğu tüketicinin nakit taşımadığını ve bahşişi kredi kartıyla ödemek istediğini belirterek, karttan alınan bahşişin işletme geliri sayılıp KDV’ye tabi olmasının yasal boşluk yarattığını vurguluyor. Kartla bahşiş için ayrı bir düzenleme talep ediliyor.
“İŞLETME İLE MÜŞTERİ KARŞI KARŞIYA GELEBİLİR”
Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD) Başkanı Kaya Demirer, düzenlemenin yanlış anlaşılması halinde müşterilerle işletmelerin karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Demirer, bu sorunu önlemek için menü ve işyeri girişlerine, yüzde uygulamasına dair bilgilendirici açıklamalar asılacağını belirtti.
“KUVER VE SERVİS ÜCRETİ TEPKİ ÇEKİYORDU”
Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl ise kuver ücretlerinin yemeğin yüzde 10’una, servis ücretlerinin ise yüzde 20’ye kadar çıkabildiğini, bazı lüks işletmelerde bu oranın yüzde 50’lere ulaştığını ifade etti. Bingöl, bu durumun müşteri tepkisine yol açtığını ve doluluk oranlarını düşürdüğünü söyledi.
“ADİSYONLARI MUTLAKA KONTROL EDİN”
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, yönetmelikle haksız bir uygulamanın önüne geçildiğini belirterek, kuver, masa veya servis ücretinin adisyona yansıtılması halinde tüketicilerin itiraz etmesi gerektiğini söyledi. Ağaoğlu, bu tür uygulamaların Ticaret Bakanlığı’na veya Tüketici Hakem Heyetleri’ne şikâyet edilebileceğini vurgulayarak, vatandaşlara adisyonlarını mutlaka kontrol etmeleri çağrısında bulundu.
