Türkiye’de İş Dünyası dergisinin her ay geleneksel olarak düzenlediği Mahkeme Sohbetleri, iş dünyasının nabzını tutmaya devam ediyor. Sektör temsilcilerini aynı masada buluşturan toplantının bu ayki ana gündem maddesi, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) oldu. Seçimli genel kurul sürecini geride bırakan DEİK’in farklı coğrafyalarda faaliyet yürüten iş konseyi başkanları, yeni dönem hedeflerini, yatırım iklimlerini ve Türkiye açısından öne çıkan fırsatları değerlendirdi.
Toplantıya; DEİK/Türkiye-Avrasya İş Konseyleri Koordinatör Başkanı ve DEİK/Türkiye-Tacikistan İş Konseyi Başkanı Ruşen Çetin, DEİK/Türkiye-Bahreyn İş Konseyi Başkanı Av. Yunus Furkan Akbal, DEİK/Türkiye-Polonya İş Konseyi Başkanı Hülya Gedik, DEİK/Türkiye-Malavi İş Konseyi Başkanı Cihangir Fikri Saatcioğlu, Türkiye Hastanesi Genel Müdürü ve DEİK Sağlık İş Konseyi Asil Yürütme Kurulu Üyesi Hayati Odabaşı katıldı.
Toplantının Turquality boyutunu değerlendirmek üzere ise AGS Global Kurucusu Ahmet Güler yer aldı.
“TACİKİSTAN’IN POTANSİYELİ YÜKSEK”
DEİK/Türkiye-Avrasya İş Konseyleri Koordinatör Başkanı ve DEİK/Türkiye-Tacikistan İş Konseyi Başkanı Ruşen Çetin, Tacikistan’ın henüz yeterince değerlendirilmemiş ancak yüksek potansiyel barındıran bir ülke olduğuna dikkat çekti.
Tacikistan’ın yaklaşık 10 milyonluk nüfusa sahip olmasına rağmen 6-7 milyon civarında diasporasının bulunduğunu belirten Çetin, özellikle Rusya’da yaşayan Taciklerin ülke ekonomisine ciddi döviz girdisi sağladığını ifade etti. Türkiye ile Tacikistan arasındaki ilişkilerin bugüne kadar istenilen seviyeye ulaşmadığını vurgulayan Çetin, 15 yıldır Türkiye’den cumhurbaşkanı düzeyinde bir ziyaret gerçekleşmediğini, önümüzdeki dönemde ise bunun ilk kez mümkün olabileceğini söyledi.
Tacikistan’ın Orta Asya’nın en büyük su kaynaklarına sahip ülkesi olduğunu belirten Çetin, yıllardır yapımı süren Rogun Barajı’nın Avrupa ve Dünya Bankası fonlarıyla tamamlanmasının ardından Asya’nın en büyük barajı olacağını ve bölgenin enerji arzında kritik rol üstleneceğini dile getirdi.
Yeraltı kaynakları açısından da ülkenin son derece zengin olduğunu belirten Çetin, antimon üretiminde Tacikistan’ın önemli bir oyuncu olduğunu, Türkiye’nin Tacikistan’dan ithal edilen antimonun yaklaşık yüzde 85’ini aldığını ifade etti. Bunun yanında kaliteli pamuk üretimi, iplik ve tekstil altyapısının bulunduğunu ancak pazarda Çinli firmaların ağırlık kazandığını söyledi.
Türkiye açısından tekstil ve konfeksiyon yatırımları için fırsatlar bulunduğunu dile getiren Çetin, ancak yüksek enerji ve işçilik maliyetleri nedeniyle Türkiye’nin rekabet gücünün zorlandığını belirterek, “Bugün geldiğimiz noktada hız ve kalite tek başına yeterli değil. Türkiye pahalı bir ülke haline geldi” değerlendirmesinde bulundu.
“POLONYA, AVRUPA İÇİN STRATEJİK BİR ÜRETİM ÜSSÜ”
DEİK/Türkiye-Polonya İş Konseyi Başkanı Hülya Gedik, yeni dönem hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye ile Polonya arasındaki ticaret hacminin 11 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirten Gedik, ticaretin Türkiye lehine gelişmesinin memnuniyet verici olduğunu ifade etti.
Polonya’nın Avrupa’nın rekabetçi üretim merkezlerinden biri olduğuna dikkat çeken Gedik, güçlü ham madde kaynakları, lojistik avantajları ve Avrupa Birliği üyesi olması nedeniyle Türk iş insanları için önemli fırsatlar sunduğunu söyledi. Türkiye’den Polonya’ya yapılan ihracatta tekstil, makine parçaları ve gıda ürünlerinin öne çıktığını belirten Gedik, tersanecilik alanında da Türk firmalarının başarılı olduğunu vurguladı.
Ukrayna-Rusya Savaşı sonrası Polonya’nın Avrupa için bir üretim üssü haline geldiğini belirten Gedik, AB ile Gümrük Birliği anlaşmasının da ticareti kolaylaştıran önemli bir unsur olduğunu ifade etti. Yeni dönemde sektörel iş gezileri ve karşılıklı yatırımların artırılmasına yönelik projeler planladıklarını söyledi.
AFRİKA’DA TÜRKİYE’NİN ZAMANI
DEİK/Türkiye-Malavi İş Konseyi Başkanı Cihangir Fikri Saatcioğlu, konuşmasında Afrika pazarına özel bir vurgu yaptı. Malawi’nin kamuoyunda yeterince tanınmadığını ancak Güneydoğu Afrika’da lojistik açıdan stratejik bir merkez konumunda bulunduğunu belirten Saatcioğlu, ülkenin özellikle madencilik, gıda sanayi ve ana tüketim malları açısından Türk firmaları için ciddi fırsatlar sunduğunu ifade etti.
22 milyonluk nüfusuyla ithalata bağımlı bir pazar olan Malawi’nin, çevre ülkeler için de bir dağıtım merkezi olarak konumlanabileceğini söyleyen Saatcioğlu, Türk firmalarının Afrika’da önce ticaret, ardından yatırım modeliyle ilerlemesinin önemine dikkat çekti.
Türkiye-Afrika ticaret hacminin 40 milyar dolara ulaştığını hatırlatan Saatcioğlu, küresel jeopolitik riskler nedeniyle alternatif pazarlara yönelmenin kaçınılmaz hale geldiğini belirterek, “Bu dönem açıkça Afrika’nın zamanı” dedi.
SAĞLIK TURİZMİNDE HEDEF 20 MİLYAR DOLAR
DEİK Sağlık İş Konseyi Asil Yürütme Kurulu Üyesi Hayati Odabaşı, sağlık turizminin Türkiye için stratejik bir gelir kalemi olduğuna dikkat çekti. Yeni yönetimle birlikte çalışmalara başladıklarını belirten Odabaşı, hedef ülkeler belirleyerek sağlık turizmini geliştirmeye odaklanacaklarını söyledi.
Türkiye’nin sağlık turizminde mevcut gelirinin 2,5 milyar dolar seviyesinde olduğunu ifade eden Odabaşı, hükümetin hedefinin bu rakamı 10-20 milyar dolar bandına çıkarmak olduğunu belirtti. Bu hedef doğrultusunda USAŞ ile koordineli çalışmalar yürüteceklerini vurguladı.
“TURQUALİTY BİR TEŞVİK DEĞİL, KÜRESEL MARKALAŞMA YOLCULUĞU”
AGS Global Kurucusu Ahmet Güler, Mahkeme Sohbetleri’nde yaptığı değerlendirmede Turquality’nin yalnızca bir devlet teşviki olarak görülmesinin büyük bir eksiklik olacağını vurguladı. Güler’e göre Turquality, dünyada devlet destekli ilk ve tek uluslararası markalaşma programı olmasının ötesinde, güçlü bir kurumsallaşma ve marka inşa modeli sunuyor.
Program bünyesinde yaklaşık 400 markanın yer aldığını hatırlatan Güler, Türkiye’nin ortalama ihracat kilogram değerinin 1,5 dolar seviyelerinde seyrettiğini, Turquality kapsamındaki markalarda ise bu rakamın 7–8 dolar bandına çıktığını belirterek, sağlanan katma değerin altını çizdi.
Turquality’nin kendi algoritması ve matematiği doğrultusunda firmalara yol arkadaşlığı yaptıklarını vurgulayan Güler, “Dünyanın dört bir yanında Turquality ile birlikte Türk markalarının bayrağını dalgalandırmaktan büyük gurur duyuyoruz. Daha güçlü Türk markalarının hikâyelerini hep birlikte yazacağız” dedi.
