Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, üretim ve ihracatın yeniden ekonomik büyümenin ana itici gücü haline getirilmesi gerektiğini söyledi. İstanbul’da gazetecilerle bir araya gelen Gültepe, özellikle son 2,5 yıldır uygulanan “yüksek faiz–düşük kur” politikalarının emek yoğun sektörlerde ciddi rekabet kaybına yol açtığını vurguladı.
Gültepe, ihracatçıların beklentilerinin karşılanması halinde Orta Vadeli Program’da 2026 için öngörülen 282 milyar dolarlık ihracat hedefinin rahatlıkla aşılabileceğini dile getirdi.
İhracatta ulaşılan rekorların arka planına dikkat çeken Gültepe, 2025 yılında mal ihracatının yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar dolara çıktığını, hizmet ihracatının ise 122 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi.
Ancak bu artışın sürdürülebilirliğinin sorgulanması gerektiğini vurgulayan Gültepe, 11,6 milyar dolarlık ihracat artışının 7,7 milyar dolarlık kısmının sadece beş firmanın katkısından kaynaklandığını belirtti. Parite etkisinin de çıkarılması halinde tablonun çok daha kırılgan olduğunu ifade etti.
TABANA YAYILMIŞ İHRACAT ŞART
Türkiye’nin uzun vadeli hedefinin, dünyada en çok ihracat yapan ilk 10 ülke arasına girmek olduğunu söyleyen Gültepe, bunun yolunun her sektörden katkı alan, sürdürülebilir ve çift haneli büyümeden geçtiğini belirtti.
Ancak son dört çeyrektir net ihracatın büyümeyi aşağı çektiğine işaret eden Gültepe, maliyetlerle kur arasındaki dengenin bozulduğunu şu verilerle anlattı:
Ocak 2022 – Ocak 2026 arasında:
- Asgari ücret yüzde 560,
- Enflasyon yüzde 367,
- Dolar kuru yüzde 217,
- Euro kuru yüzde 228 arttı.
Bu tabloya göre enflasyon ile kur arasında 150 puanlık fark oluştuğunu vurgulayan Gültepe, bu yükün ihracatçı tarafından tek başına taşınamayacağını söyledi.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe
Hazır giyim, tekstil, ayakkabı gibi emek yoğun sektörlerde üç yıldır süren daralmanın istihdamı doğrudan vurduğunu belirten Gültepe, çarpıcı veriler paylaştı.
- 2023’te konkordato ilan eden firma sayısı 1.516 iken,
- 2025’te bu sayı 6.361’e yükseldi.
SGK verilerine göre ise imalat sanayinde istihdam, üç yılda yaklaşık yüzde 14 azalarak 4,4 milyondan 3,8 milyona geriledi.
TİM’DEN NET TALEPLER: DESTEKLER ARTIRILMALI
Mevcut koşullarda kurun rekabetçi seviyeye gelmesinin zor olduğunu ifade eden Gültepe, ihracatçının maliyet baskısını dengeleyebilmesi için ürün fiyatlarında döviz bazında yüzde 15–20 artış yapması gerektiğini, ancak bunun mümkün olmadığını söyledi.
Bu nedenle emek yoğun sektörler için şu desteklerin hayata geçirilmesini istedi:
- İstihdam desteğinin 6 bin liraya çıkarılması,
- Asgari ücret desteğinin 2 bin 500 liraya yükseltilmesi,
- Döviz dönüşüm desteğinin daha etkin uygulanması,
- Uzun vadeli ve düşük faizli finansmana erişim.
Gültepe, bu taleplerin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da iletildiğini belirterek, “Hasar daha fazla büyümeden karşılık bulmasını umuyoruz” dedi.
“HİÇBİR SEKTÖRÜ FEDA ETME LÜKSÜMÜZ YOK”
Bazı sektörlerden vazgeçilmesi gerektiğine yönelik tartışmalara da değinen Gültepe, bu yaklaşımı net bir dille reddetti. Hazır giyim ve tekstilin birlikte 860 bini aşkın istihdam sağladığını ve yıllardır cari fazla verdiğini hatırlatan Gültepe, bu sektörlerin kaybının en az 20 milyar dolarlık ek ithalat anlamına geleceğini söyledi.
Çözümün sektörleri gözden çıkarmakta değil, yüksek teknoloji, Ar-Ge, inovasyon, tasarım ve markalaşmayla rekabetçiliği yeniden kazandırmakta olduğunu vurguladı.
HEDEF: KİLOGRAM FİYATINI 3 DOLARA ÇIKARMAK
TİM olarak yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıran çok sayıda proje yürüttüklerini belirten Gültepe, halen ortalama 1,6 dolar olan ihracat kilogram birim fiyatını 3 dolara yükseltmeyi hedeflediklerini açıkladı.
YENİ PAZARLAR İÇİN YOĞUN DİPLOMASİ VE TİCARET HEYETLERİ
TİM’in yalnızca devletten beklenti içinde olmadığını vurgulayan Gültepe, yeni pazarlar için yoğun bir ticaret diplomasisi yürüttüklerini söyledi. 2025’te yaklaşık 200 ticaret heyeti ve 300’ün üzerinde fuar katılımı gerçekleştirdiklerini belirtti.
2026’da ise yalnızca TİM olarak 38 ticaret heyeti düzenleneceğini, bunun ayda ortalama en az üç heyet anlamına geldiğini açıkladı.
İSTANBUL’DA İKİ DEV ALIM HEYETİ GELİYOR
Bu yıl İstanbul’da, biri Arap ülkeleri, diğeri Amerika Kıtası ülkelerini kapsayan ve her biri en az 500 katılımcılı iki büyük alım heyeti düzenleneceğini açıklayan Gültepe, ihracatta potansiyelin yüksek olduğuna dikkat çekti.
Trabzon’da Arap Birliği üyesi ülkelerin temsilcileriyle yapılan temasların da, bu ülkelere ihracatın iki-üç yıl içinde 65 milyar dolara çıkarılabileceğini gösterdiğini sözlerine ekledi.
