Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, yılın ilk yedi ayını değerlendirerek Türk tarım ve gıda sektörünün global arenadaki güçlü konumunu anlattı. Yıllık 60 milyon tonluk üretimiyle Türkiye’nin bir “gıda ambarı” olduğunu belirten Uçak, kiraz, kayısı, incir ve ayva üretiminde dünya birincisi olduklarını vurguladı. Sektör, 86 milyonluk ülke nüfusunun yanı sıra, dünyanın dört bir yanına ihracat yaparak yıllık 6 milyar doların üzerinde döviz girdisi sağlıyor. 2025’in Ocak-Temmuz döneminde ise toplam 3 milyar 63 milyon dolarlık ihracatla önemli bir başarıya imza atıldı.
İKLİMSEL ZORLUKLAR VE PAZAR DİNAMİKLERİ
Uçak, ihracat rakamlarının detaylarına da değindi. Yaş meyve ve sebze ihracatının 1 milyar 812 milyon dolarını, meyve ve sebze mamullerinin ise 1 milyar 250 milyon dolarını oluşturduğunu söyledi. Bu dönemde en çok ihraç edilen ürün domates oldu ve 267 milyon dolarlık gelir sağladı. Ancak, Mart ve Nisan aylarında yaşanan soğuk hava dalgası nedeniyle kiraz ihracatı 48 milyon dolarda kaldı.
Lojistik maliyetlerindeki artışların ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların ürün fiyatlarını yükselttiğini kabul eden Uçak, sektörün ithal girdisinin az olması sayesinde ihracatın devam ettiğini belirtti. Küresel ticaret savaşları ve gümrük düzenlemeleri gibi belirsizliklere karşı alternatif pazarlar yaratmanın en etkili strateji olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, son yıllarda Hindistan ve ABD pazarlarında önemli başarılar elde edildiğini de ekledi.
REKABET AVANTAJI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VİZYONU
İspanya ve Mısır gibi rakipler karşısında en büyük rekabet avantajının sektör tecrübesi olduğunu belirten Uçak, işletmelerdeki beşeri sermayenin verimliliği artırdığını söyledi. Ancak bu avantajı korumak için kalite odaklı üretim ve kaynak verimliliğini artırmanın kritik olduğunu vurguladı.
İklim değişikliğinin etkilerini giderek daha fazla hissettiklerini belirten Uçak, bu durumla mücadele etmek için Birlik olarak Sürdürülebilirlik Grubu kurduklarını açıkladı. Bu grubun, daha az su kullanan ve çevreye duyarlı üretim sistemleri üzerinde çalışmalar yürüttüğünü ve bu konunun tüm paydaşların ortak hareketiyle çözülebileceğini söyledi.
TEKNOLOJİ VE GELECEK HEDEFLERİ
Tarımsal teknolojilerin ihracattaki artan rolüne dikkat çeken Uçak, bu alandaki gelişmeleri takip ettiklerini ve üyeleri bilgilendirdiklerini belirtti. Gençleri sektöre hazırlamak için iki kez “3. Kuşak Tarım Girişimciliği Programı” düzenlediklerini anlattı. Bu programlarla gençlerin değişen pazar koşullarına uyum sağlamalarını hedefliyorlar.
Ege yaş meyve ve sebze ihracatının geleceğinden umutlu olan Uçak, 2030 yılına kadar sürdürülebilir büyümeyi devam ettireceklerine inandığını söyledi. Mevcut pazarlardaki konumlarını koruyarak, özellikle Çin, Güney Kore ve Japonya gibi yeni ve büyük pazarlarda yer edinmeyi hedeflediklerini sözlerine ekledi.
