Restoranlarda bozulan ürünler, fazla hazırlanan porsiyonlar ve müşterilerden geri dönen tabaklar çoğu zaman düzenli biçimde kayıt altına alınmıyor. Bu durum yalnızca gıda israfını artırmakla kalmıyor, işletmelerin gerçek stok durumunu ve üretim maliyetlerini hesaplamasını da zorlaştırıyor.
Bir ürünün kaydı yapılmadan atılması, sistemde hâlâ stokta görünmesine neden olabiliyor. Reçetede belirlenen gramajların üzerinde hazırlanan porsiyonlar ise fark edilmeden malzeme tüketimini artırabiliyor. Gıda kayıplarının nerede ve hangi nedenle oluştuğunun ölçülmesi, restoranların maliyet kontrolünde önemli bir rol oynuyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) Mart 2026’da yayımladığı değerlendirmeye göre, restoranları da kapsayan küresel gıda hizmetleri sektöründe 290 milyon ton gıda atığı ölçüldü.
UNEP, otel ve restoranlarda ölçüm uygulamalarının yeterince yaygın olmamasının gıda israfının gerçek boyutunu belirlemeyi zorlaştırdığına dikkat çekiyor. UNEP ile BM Turizm tarafından Mart 2026’da başlatılan “Değişimin Reçetesi” girişimi de işletmeleri gıda atıklarını ölçmeye, önlemeye ve azaltmaya teşvik ediyor.
Restoranlara yönelik stok ve maliyet yönetimi çözümleri geliştiren Simpra da Simpra Inventory platformuyla işletmelerin hazırlık firesinden zayi kayıtlarına, stok sayımından maliyet raporlarına kadar uzanan süreçleri dijital ortamda takip etmesini sağlıyor.
Restoranlarda ayıklama, soyma ve temizleme sırasında ortaya çıkan hazırlık firesinin doğru hesaplanması, stok ve maliyet yönetiminin temel unsurları arasında bulunuyor.
Örneğin bir porsiyon için 157,5 gram temizlenmiş et kullanılması planlanıyorsa ve temizleme sırasında yüzde 10 fire oluşuyorsa depodan 175 gram et tüketilmesi gerekiyor. Bu fark reçeteye işlenmediğinde her porsiyonda 17,5 gramlık tüketim eksik hesaplanıyor.
Satışlar eksiksiz kaydedilse bile hazırlık firesinin hesaba katılmaması, dönem sonunda stok açığı ve maliyet sapması oluşturabiliyor.
Simpra Inventory, ham maddelere fire oranları tanımlanmasına ve bu kayıpların reçete hesaplarına dahil edilmesine imkân tanıyor. Böylece hazırlık sırasında oluşan fire ile bozulma, hatalı pişirme veya fazla üretim kaynaklı zayi birbirinden ayrı takip edilebiliyor.
Restoranlarda bozulan veya tüketilemeyen ürünlerin kayıt altına alınmadan atılması, sistemde gerçekte bulunmayan stokların varmış gibi görünmesine yol açabiliyor.
Simpra Inventory’nin Zayi modülü, bozulma, fazla üretim ve tabaktan dönme gibi farklı kayıp nedenlerinin kaydedilmesini sağlıyor. Ürünler stoktan düşülürken kayıp nedenleri raporlanabiliyor ve ilgili ürünlere görsel eklenebiliyor.
Müşteriden dönen tabaklar için servis sırasında Simpra POS üzerinden oluşturulan zayi kayıtları da Inventory sistemine otomatik aktarılıyor. Böylece stok güncellemeleri anlık gerçekleştirilebiliyor.
Simpra Inventory’nin fark raporları, reçetelere göre depoda bulunması beklenen ürün miktarıyla fiziksel sayım sonucunu karşılaştırıyor.
Simpra’nın paylaştığı bir uygulama örneğinde, sebze stoklarında beklenen miktarla gerçek sayım sonuçları arasında farklılık tespit edildi. Yapılan incelemede porsiyonların reçetede belirtilen gramajlara uygun hazırlanmadığı belirlendi.
Bunun üzerine porsiyonların standart ölçülerde hazırlanması için tartım uygulamasına geçildi. Temizleme sırasında oluşan kayıpların da tüketim hesabına dahil edilmesi amacıyla reçetelere fire oranları eklendi.
Bu uygulama, stok farklarının yalnızca satın alma veya sayım hatalarından değil, mutfaktaki günlük operasyonlardan da kaynaklanabileceğini ortaya koydu.
Simpra’nın paylaştığı ayrı bir uygulama örneği, dijital stok ve zayi takibinin maliyetlere yansımasını gösterdi.
Simpra Inventory ile stok ve zayi süreçlerini yöneten bir restoran şubesinin Ekim 2024’te 68 bin TL olan zayi maliyeti, Ekim 2025’te 9 bin 500 TL’ye geriledi. Böylece bir yıllık dönemde zayi maliyetinde yaklaşık yüzde 86 düşüş kaydedildi.

Simpra COO’su Mehmet Emin Çangal
Gıda kayıplarının işletmelerin maliyet yönetimindeki önemine dikkat çeken Simpra COO’su Mehmet Emin Çangal, kaybın miktarı kadar hangi nedenle oluştuğunun da bilinmesi gerektiğini belirtti.
Bozulma nedeniyle atılan ürünlerle fazla üretim sonucu tüketilemeyen ürünlerin farklı önlemler gerektirdiğini ifade eden Çangal, Simpra Inventory ile işletmelerin bu ayrımı yapabilecek verilere ulaşabildiğini söyledi.
Çangal, işletmelerin satın alma ve üretim kararlarını bu veriler doğrultusunda yeniden değerlendirebildiğini, alınan önlemlerin kayıplara etkisini takip edebildiğini vurguladı.
Gıda atıklarının azaltılmasının hem işletmelerin giderlerini kontrol etmesine hem de kaynakların daha sorumlu kullanılmasına katkı sağladığını belirten Çangal, maliyetleri düşürmenin ilk adımının giderleri ölçmek olduğunu ifade etti.
EKONOMİ
3 gün önceBORSA
3 gün önceGÜNDEM KORİDORU
13 gün önceGÜNDEM KORİDORU
13 gün önceGÜNDEM KORİDORU
19 Kasım 2026GÜNDEM KORİDORU
19 Kasım 2026EKONOMİ
19 Kasım 2026Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.