Küresel emtia piyasaları, ABD’den gelen enflasyon verileri, merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentiler ve tarımsal üretim tahminlerinin etkisiyle hareketli bir haftayı geride bıraktı.
ABD’de enflasyonun beklentiler üzerindeki baskısını sürdürmesi, Federal Rezerv’in (Fed) faiz artırabileceğine yönelik öngörüleri güçlendirdi. Bu gelişme altın ve gümüş başta olmak üzere değerli metallerde satışlara neden olurken tarım emtialarında üretim ve stok beklentilerindeki değişiklikler fiyatları yukarı taşıdı.
Petrol piyasasında ise arzın toparlanacağına yönelik beklentiler fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
ABD ENFLASYONU FAİZ BEKLENTİLERİNİ GÜÇLENDİRDİ
ABD’de açıklanan ekim ayı enflasyon verileri, emtia piyasalarında haftanın yönünü belirleyen gelişmeler arasında yer aldı.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ekimde aylık yüzde 0,4 artarken gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek enflasyon yüzde 0,3 olarak gerçekleşti.
Enflasyonun yüksek seyrini koruması, Fed’in aralık ayındaki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentilerini artırdı.
Dolar endeksinin güçlenmesi ve ABD tahvil faizlerinin yükselmesi, faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik talebi olumsuz etkiledi.
ALTIN YÜZDE 4,6, GÜMÜŞ YÜZDE 6,3 GERİLEDİ
Değerli metaller haftaya yükselişle başlamasına rağmen ABD enflasyon verileri ve Fed yetkililerinin açıklamalarının ardından yönünü aşağı çevirdi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın aralık ayında 25 baz puanlık faiz artırımına sıcak baktığını belirtmesi, piyasalarda parasal sıkılaşma beklentilerini güçlendirdi.
Waller’ın enflasyonun seyrine bağlı olarak 50 baz puanlık artışın da değerlendirilebileceğine yönelik mesajları, metaller üzerindeki baskıyı artırdı.
Bu gelişmelerin ardından altının ons fiyatı, Ekim 2025’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Haftalık bazda altın yüzde 4,6, gümüş yüzde 6,3, platin yüzde 2,8 ve paladyum yüzde 2,4 değer kaybetti.
GÜMÜŞTE SANAYİ TALEBİNE YÖNELİK ENDİŞELER ARTTI
Gümüş fiyatlarında faiz beklentilerinin yanı sıra küresel sanayi talebine ilişkin tahminler de etkili oldu.
Gümüş Enstitüsünün verilerine göre 2026 yılında dünya genelindeki gümüş talebinin yüzde 5 azalarak 1,08 milyar onsa gerilemesi bekleniyor.
Sanayi talebinin ise yüzde 3 düşüşle 640 milyon ons seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
Özellikle Çin’de güneş enerjisi yatırımlarının beklentilerin altında kalması ve üreticilerin daha az gümüş kullanan teknolojilere yönelmesi, talep tahminlerini etkiliyor.
Buna karşılık küresel gümüş piyasasında 35 milyon onsluk arz açığı oluşacağı öngörülüyor.
BAKIR VE ALÜMİNYUMDA SATIŞ BASKISI
Değerli metallerdeki düşüş, sanayi üretiminde kullanılan baz metallere de yansıdı.
Doların güçlenmesi ve teknoloji yatırımlarının geleceğine ilişkin belirsizlikler, özellikle bakır fiyatlarını baskıladı.
Veri merkezleri ve elektrik altyapısında yoğun olarak kullanılan bakırda, yapay zekâ yatırımlarının yavaşlayabileceğine yönelik endişeler satışları artırdı.
Buna karşın Çin’deki bakır stoklarının azalması, fiziki piyasada arzın sıkışık olduğuna işaret etti.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası depolarındaki bakır stokları haftalık yüzde 18,3 azalarak 27 bin 642 tona geriledi.
Haftalık fiyat hareketlerinde bakır yüzde 3,1, nikel yüzde 2,7, alüminyum yüzde 2,2 ve çinko yüzde 0,6 değer kaybetti. Kurşun ise yüzde 0,4 yükseldi.
BRENT PETROLDE YÜZDE 2,4’LÜK DÜŞÜŞ
Enerji piyasalarında petrol arzının toparlanacağına yönelik beklentiler öne çıktı.
Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) Petrol Piyasası Raporu’na göre küresel petrol arzı ekimde günlük 2,3 milyon varil artarak 105,4 milyon varile yükseldi.
Körfez Bölgesi’nden petrol sevkiyatının yeniden artması ve arzın talebe göre daha hızlı toparlanması, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
IEA, yılın son çeyreğinde küresel petrol piyasasının yeniden arz fazlasına geçebileceğini öngördü.
Bununla birlikte Orta Doğu’da enerji altyapısına ve tankerlere yönelik saldırılar, tedarik güvenliğine ilişkin riskleri gündemde tutmayı sürdürüyor.
Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 2,4 geriledi.
DOĞAL GAZDA SOĞUK HAVA ETKİSİ
Petrol fiyatları gerilerken doğal gaz piyasasında sınırlı bir yükseliş görüldü.
ABD’nin doğu ve Ortabatı bölgelerinde etkili olan soğuk hava, ısınma amaçlı doğal gaz talebini artırdı.
Sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerinden gelen güçlü talep de fiyatları destekledi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresinin verilerine göre ülkedeki doğal gaz stokları 6 Kasım’da sona eren haftada 61 milyar fit küp artarak 3 trilyon 862 milyar fit küpe ulaştı.
Stokların beş yıllık ortalamanın üzerinde bulunması ve üretimdeki toparlanma, fiyat artışını sınırladı.
Doğal gaz fiyatları haftayı yüzde 0,4 yükselişle tamamladı.
TARIM ÜRÜNLERİNDE FİYATLAR YÜKSELDİ
Metallerde yaşanan düşüşün aksine tarım emtialarında yükseliş dikkat çekti.
ABD Tarım Bakanlığının (USDA) açıkladığı üretim ve stok tahminleri, özellikle mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi.
ABD’de mısır üretim tahmininin düşürülmesi ve dönem sonu stok beklentisinin azaltılması, fiyatların yükselmesinde etkili oldu.
Soya fasulyesinde ise ihracat talebine ilişkin beklentilerin güçlenmesi ve stok tahminlerinin aşağı çekilmesi alımları artırdı.
Chicago Ticaret Borsası’nda haftalık bazda mısır yüzde 3,6, soya fasulyesi yüzde 3,3 ve buğday yüzde 2,7 yükseldi.
Pirinç fiyatlarında da yüzde 0,7 artış yaşandı.
KARADENİZ’DEKİ GELİŞMELER BUĞDAY FİYATLARINI ETKİLEDİ
Buğday piyasasında Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların sürmesi ve Karadeniz’deki sevkiyat güvenliğine ilişkin belirsizlikler etkili oldu.
Bölgedeki saldırıların devam etmesi, uluslararası tahıl ticaretinde arz endişelerini artırdı.
Karadeniz’de güvenli sevkiyata yönelik görüşmelerden henüz sonuç alınamaması da fiyatları destekleyen faktörler arasında yer aldı.
Buna karşılık USDA’nın küresel buğday stok tahminini yükseltmesi, arz endişelerinin fiyatlar üzerindeki etkisini kısmen sınırladı.
PAMUK, ŞEKER VE KAHVEDE YÜKSELİŞ
Tarım emtialarındaki hareketlilik pamuk, şeker ve kahve piyasalarına da yansıdı.
ABD’de pamuk üretim tahmininin 267 bin balya azaltılarak 13,18 milyon balyaya çekilmesi, fiyatları destekledi.
Şeker piyasasında küresel arz açığı beklentileri ve El Nino’nun Hindistan ile Tayland’daki üretimi olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişeler öne çıktı.
Kahve fiyatlarında ise sertifikalı arabica stoklarının düşük seviyelerde bulunması etkili oldu.
Haftalık bazda pamuk yüzde 4,3 yükselirken şeker ve kahvede yüzde 0,9’luk artış kaydedildi. Kakao fiyatları ise yatay seyretti.
Küresel emtia piyasalarında önümüzdeki dönemde Fed’in para politikası kararları, doların seyri, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler ve tarımsal üretim tahminlerinin fiyatların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
