Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), sıfır atık yaklaşımının günlük yaşamda yaygınlaştırılmasına yönelik yeni bir projeye ev sahipliği yaptı. Emine Erdoğan’ın öncülüğünde büyüyen Sıfır Atık Hareketi kapsamında hazırlanan Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi, COP31’de kamuoyuna tanıtıldı.
Sıfır Atık Vakfı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş birliğinde hayata geçirilen proje, kadınların çevre bilincinin artırılmasını, hanelerde kaynakların daha verimli kullanılmasını ve sıfır atık odaklı üretim faaliyetleriyle ekonomik açıdan güçlenmelerini amaçlıyor.
COP31 Mavi Alan’daki Sıfır Atık Müzesi bünyesinde bulunan Sıfır Atık Forumu Sahnesi’nde gerçekleştirilen lansmana, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş katıldı.
GÖKTAŞ “İKLİM KRİZİ AYNI ZAMANDA BİR AİLE MESELESİDİR”
Lansmanda konuşan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel etkilerle sınırlı olmadığını, toplumsal yaşamı ve ekonomik kalkınmayı da doğrudan ilgilendirdiğini söyledi.
Kadınların iklim krizinden en fazla etkilenen kesimler arasında yer aldığını ancak çözümün de önemli aktörlerinden biri olduğunu belirten Göktaş, “Bugün iklimi konuşurken aslında nasıl bir dünyada yaşayacağımıza karar veriyoruz. Nasıl üreteceğimizi, kaynaklarımızı nasıl kullanacağımızı konuşuyoruz. Bir bakıma evlatlarımızın hayatını bugünden şekillendiriyoruz. Bu yüzden iklim değişikliği bir çevre meselesinin çok daha ötesindedir. Bir adalet meselesidir, bir kalkınma meselesidir ve en nihayetinde bir aile meselesidir” dedi.
Sıfır Atık Hareketi’nin kadınların öncülüğünde uluslararası ölçekte büyüdüğünü ifade eden Göktaş, Emine Erdoğan’ın çalışmalarının bu dönüşümde belirleyici rol üstlendiğini vurguladı.
Göktaş, “Sıfır Atık Hareketi’nin bir kadın hareketi olduğunu unutmayalım” sözleriyle kadınların çevresel dönüşümdeki rolüne dikkat çekti.
81 İLDE 1 MİLYON KADINA ULAŞILACAK
Yeni projenin Türkiye genelinde uygulanacağını açıklayan Bakan Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının hizmet ağıyla Sıfır Atık Vakfının deneyiminin bir araya getirileceğini söyledi.
Göktaş, “COP31 sadece söylemde değil, eylemdedir. Bundan sonra artık söylemden eyleme geçmenin tam zamanı. Bugün bu yolda milyonlarca kadına ulaşacak yeni bir adım atıyoruz. Bakanlığımız ve Sıfır Atık Vakfı iş birliğinde Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi’ni hayata geçiriyoruz. Bu projeyle bakanlığımızın 81 ile yayılan hizmet ağını Sıfır Atık Vakfımızın birikimiyle buluşturuyoruz. 24 ay boyunca yürüteceğimiz çalışmalarla ülke genelinde 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
Proje kapsamında kadınlara sıfır atık, sürdürülebilir tüketim, kaynak verimliliği ve gıda israfının önlenmesi gibi alanlarda eğitimler verilecek.
Eğitimlerin yalnızca bireysel farkındalığı artırmakla sınırlı kalmaması, kazanılan alışkanlıkların ailelere ve çocuklara aktarılması da amaçlanıyor.
81 İLDE SIFIR ATIK KADIN ELÇİLERİ AĞI KURULACAK
Projenin önemli başlıklarından biri de gönüllü kadınların yerel düzeyde çevresel dönüşüme öncülük etmesini sağlayacak Sıfır Atık Kadın Elçileri Ağı olacak.
Bakan Göktaş, “81 ilimizin tamamında gönüllü kadınlardan oluşan Sıfır Atık Kadın Elçileri ağı kuruyoruz. Elçilerimiz kendi çevrelerinde farkındalığı artıracak, iyi uygulamaların yaygınlaşmasına vesile olacaklar” dedi.
Kadın elçilerin düzenli olarak bir araya getirilerek deneyimlerini paylaşabilecekleri ortak bir yapı oluşturulacağını belirten Göktaş, bir ilde hayata geçirilen başarılı uygulamaların diğer illere de taşınmasını hedeflediklerini söyledi.
Bu modelle çevre bilincinin yalnızca merkezî kampanyalarla değil, mahallelerde ve ailelerde yürütülecek çalışmalarla da yaygınlaştırılması planlanıyor.
SAMED AĞIRBAŞ “SIFIR ATIĞIN İLKOKULU AİLEDİR”
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise Sıfır Atık Hareketi’nin 2017 yılında Türkiye’de kadınların öncülüğünde başladığını hatırlattı.
Hareketin bugün 193 ülkede karşılık bulan uluslararası bir girişime dönüştüğünü belirten Ağırbaş, çevre bilincinin erken yaşlarda kazanılmasında ailelerin önemine dikkat çekti.
Ağırbaş, “Çocuklarımızın eğitim aldığı ilk yer annelerinin kucağı. İkinci yer ise ailelerimiz, evlerimiz. Biz diyoruz ki sıfır atığın ilkokulu ailedir. Çocuklarımızı sıfır atık uyumlu ve çevre dostu yetiştirmek istiyorsak ailelerimizi doğru ve yerinde bilinçlendirmemiz lazım. Bunun da en temel yolu kadınlarımızdan geçiyor” diye konuştu.
Kadınların yalnızca çevresel dönüşümden etkilenen bireyler olarak değil, değişimin öncüleri olarak görülmesi gerektiğini vurgulayan Ağırbaş, projenin bu yaklaşım doğrultusunda hazırlandığını belirtti.
AĞIRBAŞ “1 MİLYON KADIN BİR BAŞLANGIÇ”
Samed Ağırbaş, projenin uzun vadede uluslararası bir kadın hareketine dönüşmesini amaçladıklarını söyledi.
Türkiye’nin farklı şehirlerinde yürütülen saha çalışmalarına değinen Ağırbaş, “Türkiye’nin 80 ilini geziyoruz, köylerini geziyoruz, mahallelerini geziyoruz, vatandaşımızla buluşuyoruz. Gittiğimiz her mahallede, birçok hanede Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızın imzası var. İnşallah bu projeyle beraber Türkiye’de 1 milyon kadının Sıfır Atık Elçisi olarak yetişmesini hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
Bir milyon kadına ulaşma hedefinin daha geniş bir dönüşümün başlangıcı olduğunu vurgulayan Ağırbaş, “Bu 1 milyonu bir başlangıç olarak görüyoruz. Önümüzdeki süreçte bu projeyi dünyanın farklı ülkelerine eriştirerek dünya kadınlarının hep birlikte omuz verdiği bir hareket haline dönüştürmek istiyoruz. Dünyayı değiştirmek, dönüştürmek mümkün. Ama bunu kadınlar olmadan başarmamız mümkün değil” dedi.
KADINLARIN ÜRETİMİ EKONOMİK DEĞERE DÖNÜŞECEK
Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi, çevresel farkındalığın yanı sıra kadınların ekonomik güçlenmesini de hedefliyor.
Proje kapsamında kadınlara yeniden kullanım, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim konularında uygulamalı eğitimler verilecek.
Tekstil artıkları, kullanılmayan kumaşlar, ambalajlar ve benzeri malzemeler yeniden değerlendirilerek günlük yaşamda kullanılabilecek ürünlere dönüştürülecek.
Kadın kooperatiflerinin üretim süreçlerinde atık miktarının azaltılması ve geri kazanılabilir malzemelerin değerlendirilmesi teşvik edilecek.
Ortaya çıkan başarılı ürünlerin kooperatiflerin mevcut ürün gruplarına dahil edilmesiyle kadınların üretim faaliyetlerinin ekonomik değer kazanması desteklenecek.
Böylece proje, atıkların azaltılmasıyla birlikte kadın girişimciliğinin ve yerel üretimin güçlendirilmesine de katkı sağlamayı amaçlıyor.
EĞİTİMLER AİLE DESTEK MERKEZLERİNDE VERİLECEK
Projenin eğitim faaliyetleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Türkiye genelindeki mevcut hizmet ağı üzerinden yürütülecek.
Aile Destek Merkezleri (ADEM), Sosyal Dayanışma Merkezleri (SODAM), Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) ve Çok Amaçlı Toplum Merkezlerinde (ÇATOM) gerçekleştirilen eğitim programlarına sıfır atık içerikleri eklenecek.
Ayrıca Aile Eğitim Programı ve Cumhurbaşkanlığı Uzaktan Eğitim Kapısı üzerinden de kadınlara yönelik eğitimler sunulacak.
Anne ve çocukların birlikte katılabileceği etkinliklerde atıkların ayrıştırılması, geri dönüştürülebilir malzemelerin tanınması, yeniden kullanım ve gıda israfının önlenmesi gibi konular uygulamalı olarak ele alınacak.
AĞIRBAŞ “ÖNCE ATIĞI DOĞRU YÖNETMEK ZORUNDAYIZ”
COP31’in Türkiye’de gerçekleştirilmesinin Sıfır Atık Hareketi açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten Samed Ağırbaş, atık yönetiminin iklim politikalarının merkezinde yer alması gerektiğini ifade etti.
Ağırbaş, “Birleşmiş Milletler 30 yıldır COP toplantılarını yapıyor. 31’incisine Türkiye olarak ev sahipliği yapıyoruz. COP31’e Sıfır Atık ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin yaptığı çalışmalar damgasını vuruyor. COP tarihinde ilk defa Sıfır Atık konuları COP’un ana gündem maddeleri arasına girdi” dedi.
İklim değişikliğiyle mücadelede sürdürülebilir politikaların uygulanabilmesi için atık yönetiminin önemine işaret eden Ağırbaş, “Şayet dünya iklim değişikliğiyle mücadele etmek istiyorsa, iklim değişikliğiyle alakalı sürdürülebilir politikaları uygulamak istiyorsa önce atığı doğru yönetmek zorundadır” ifadelerini kullandı.
PROJE ULUSLARARASI BOYUTA TAŞINACAK
Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi’nin 24 aylık uygulama sürecinde eğitim, ekonomik güçlenme ve iletişim faaliyetleri birlikte yürütülecek.
Sosyal medya, dijital platformlar ve geleneksel medya aracılığıyla sıfır atık ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarına yönelik farkındalık kampanyaları düzenlenecek.
Dünya Çevre Günü, Uluslararası Sıfır Atık Günü ve Dünya Kadınlar Günü gibi özel tarihlerde de tematik etkinlikler gerçekleştirilecek.
Yerel düzeyde yürütülen başarılı uygulamaların görünür kılınması ve kadınların geliştirdiği ürünlerin uygun illerde oluşturulacak farkındalık noktalarında vatandaşlarla buluşturulması planlanıyor.
Sıfır Atık Vakfı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ortaklığında gerçekleştirilecek çalışmalarla en az 1 milyon kadına ulaşılması hedeflenirken, Türkiye’de geliştirilen modelin ilerleyen dönemde farklı ülkelerde de uygulanması amaçlanıyor.
