Küresel emtia piyasalarında şeker fiyatları, enerji maliyetlerindeki artış, jeopolitik riskler ve olumsuz hava koşullarının etkisiyle yükselişini sürdürüyor. Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi, şeker kamışından etanol üretimini daha cazip hale getirirken, artan taşımacılık ve sigorta giderleri de küresel şeker ticaretinde maliyet baskısını artırıyor. Brezilya ve Hindistan gibi dünyanın önde gelen üretici ülkelerinde yaşanan gelişmeler, şeker fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor.
Ağustos ayında başlayan yükseliş eğilimini ekim ayında da sürdüren şeker fiyatları, böylece üst üste üçüncü ayını artışla tamamladı.
ŞEKER FİYATLARI EKİM AYINDA YÜZDE 4 ARTTI
Yılın ilk aylarında dalgalı bir seyir izleyen şeker fiyatları, ikinci yarıda yükseliş eğilimine girdi. Şekerin libre fiyatı ocak ayında yüzde 4,9, şubatta yüzde 2,7 gerilerken, mart ayında yüzde 11,7 yükseldi.
Nisan ayında yüzde 5,9, mayısta ise yüzde 3,8 değer kaybeden şeker fiyatları, haziran ayında yüzde 5,4 arttı. Temmuz ayında yüzde 1,1’lik düşüş yaşanmasının ardından ağustos ayında fiyatlarda dikkat çekici bir yükseliş görüldü.
Ağustosu yüzde 21,5 artışla tamamlayan şeker fiyatları, eylülde yüzde 4,4 ve ekimde yüzde 4 değer kazandı. Böylece küresel şeker piyasasında üç ay üst üste yükseliş kaydedildi.
Ekim ayında şekerin libre fiyatı 0,2129 dolara ulaşarak Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
PETROL FİYATLARI ŞEKER ÜRETİMİNİ DOĞRUDAN ETKİLİYOR
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, Anadolu Ajansına yaptığı değerlendirmede, şeker fiyatlarındaki yükselişin temel nedenlerinden birinin petrol fiyatları olduğunu söyledi.
Dünyanın en büyük şeker üreticilerinden Brezilya’da şeker kamışının hem şeker hem de etanol üretiminde kullanıldığını belirten Ergezen, petrol fiyatlarının yükseldiği dönemlerde etanol üretiminin daha kârlı hale geldiğine dikkat çekti.
Üreticilerin bu nedenle şeker yerine etanol üretimine yönelebildiğini ifade eden Ergezen, etanol üretimindeki artışın şeker üretimini azalttığını ve bunun da fiyatlardaki yükselişi desteklediğini kaydetti.
Ergezen, “Bu yüzden şeker fiyatlarındaki yükselişin en büyük nedenlerden bir tanesi petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmesi. Fiyatlardaki yükselişin bir diğer nedeni de savaş nedeniyle taşımacılık ve sigorta maliyetlerinin artmış olması” ifadelerini kullandı.
TAŞIMACILIK VE SİGORTA MALİYETLERİ FİYATLARI YÜKSELTİYOR
Jeopolitik gelişmelerin uluslararası ticaret üzerindeki etkileri, şeker piyasasında da hissediliyor. Özellikle taşımacılık ve sigorta maliyetlerindeki artış, üretici ülkelerden yapılan sevkiyatların maliyetini yükseltiyor.
Brezilya’nın dünyanın önde gelen şeker üreticileri ve ihracatçıları arasında yer aldığını hatırlatan Ergezen, uluslararası taşımacılıkta yaşanan maliyet artışlarının şeker ticaretini önemli ölçüde etkilediğini belirtti.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin yalnızca etanol üretimini teşvik etmekle kalmadığı, aynı zamanda nakliye giderlerini de artırarak küresel şeker fiyatları üzerinde baskı oluşturduğu değerlendiriliyor.
EL NİNO ETKİSİ ŞEKER PİYASASINDA ARZ ENDİŞESİNİ ARTIRIYOR
Küresel şeker fiyatlarındaki yükselişin bir diğer önemli nedeni ise El Nino hava olayı olarak öne çıkıyor. İklim koşullarının tarımsal üretim üzerindeki etkileri, özellikle büyük şeker üreticisi ülkelerde rekolte beklentilerini etkiliyor.
Zafer Ergezen, El Nino’nun Brezilya üzerindeki etkilerinin görece sınırlı kalabildiğini ancak Hindistan’da daha belirgin sonuçlara yol açtığını söyledi.
Hindistan’ın dünyanın en büyük şeker üreticilerinden biri olduğunu belirten Ergezen, ülkede muson yağışlarının düşük seviyelerde gerçekleşmesinin şeker rekoltesini olumsuz etkilediğini ifade etti.
Yağış miktarındaki azalmanın üretim üzerinde baskı oluşturduğunu kaydeden Ergezen, bu durumun Hindistan’ın şeker ihracatına yönelik kısıtlamaları da beraberinde getirebildiğini vurguladı.
BREZİLYA VE HİNDİSTAN’DAKİ GELİŞMELER YAKINDAN İZLENİYOR
Küresel şeker piyasasında fiyatların yönünü belirleyen unsurlar arasında Brezilya’daki şeker ve etanol üretim dengesi ile Hindistan’daki iklim koşulları öne çıkıyor.
Brezilya’da petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi nedeniyle üreticilerin etanole yönelmesi, şeker arzını sınırlandırabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor. Hindistan’da ise düşük muson yağışlarının üretimi etkilemesi ve ihracata yönelik olası kısıtlamalar, küresel arz beklentileri açısından önem taşıyor.
Enerji fiyatları, lojistik maliyetleri ve iklim kaynaklı üretim risklerinin aynı dönemde etkili olması, şeker piyasasındaki yükseliş eğilimini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Uzmanların değerlendirmeleri, önümüzdeki dönemde şeker fiyatlarının seyri açısından petrol piyasasındaki gelişmelerin, üretici ülkelerdeki hava koşullarının ve uluslararası ticaret maliyetlerinin yakından takip edileceğine işaret ediyor.
