Üniversite eğitimini tamamlayarak çalışma hayatına adım atmak isteyen gençler için mesleki bilgi kadar bu bilgiyi uygulamada gösterebilmek de önem taşıyor. Ancak kariyerinin başındaki adaylardan geçmiş iş deneyimi beklenmesi ilk fırsata erişimi zorlaştırırken, araştırmalar eğitim ile çalışma hayatı arasında uygulamaya dayalı bağlar kurulmasının kritik rolünü gözler önüne seriyor.
İŞ DÜNYASININ ÖNCELİĞİ DENEYİM: ORAN YÜZDE 81
Dünya Ekonomik Forumu’nun İşlerin Geleceği raporuna göre, araştırmaya katılan işverenlerin yüzde 81’i, adayların becerilerini değerlendirmek için iş deneyimini kullanmayı sürdüreceğini belirtiyor. Doğrudan beceri değerlendirmelerinden yararlanmayı öngörenlerin oranı ise yüzde 80’e yakın seviyede bulunuyor. Bu bulgular, gençlerin eğitim boyunca kazandıkları yetkinlikleri somut çalışmalarla gösterebilmesinin önemini bir kez daha gündeme getiriyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan NEFA Gençlik ve Ticaret Platformu Kurucusu ve Medar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı deneyim beklentisinin başlangıç pozisyonlarının niteliğiyle birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:
“İşverenlerin işe hazır adaylarla çalışmak istemesi anlaşılır bir beklenti. Ancak ilk işini arayan bir gençten, daha önce aynı sorumluluğu üstlenmiş bir çalışanla aynı birikimi beklediğimizde başlangıç fırsatlarını daraltıyoruz. İlk iş, gençlerin deneyim kazanacağı bir alan da olmalı. Adayın öğrenme isteğini, problem çözme yaklaşımını ve sorumluluk alma becerisini görebilen değerlendirme süreçlerine ihtiyaç var.”
STajIN NİTELİĞİ VE ÜCRETLENDİRME KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
Deneyime erişimde staj imkânlarının rolüne dikkat çeken uluslararası araştırmalar, ücretli staj yapan öğrencilerin mezuniyet öncesinde daha fazla iş teklifi aldığını ve işverenlerin staj deneyimini en önemli ayırt edici unsur olarak değerlendirdiğini gösteriyor. Stajların açık öğrenme hedefleri, rehberlik ve geri bildirimle desteklenmesi gerektiğini belirten Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
“Gençlerin bir iş yerinde yalnızca bulunmasıyla, bir sürece katılarak sorumluluk üstlenmesi aynı şey değil. Stajın sonunda hangi beceriyi kazandığı, ne ürettiği ve nasıl bir geri bildirim aldığı açık olmalı. Ücretli ve erişilebilir staj olanaklarının yaygınlaşması, bu fırsatlardan daha fazla gencin yararlanabilmesi açısından da önemli.”
“ÖZGEÇMİŞTEKİ SÜRE KADAR YAPILAN İŞE DE BAKILMALI”
Gençlerin eğitim döneminde yürüttükleri projelerin ve ekip çalışmalarının işe alımlarda daha görünür hale gelmesi gerektiğini ifade eden Yılmaz, özgeçmiş değerlendirmelerine ilişkin şu önerilerde bulundu:
“Bir öğrencinin geliştirdiği proje, bir ekip içinde üstlendiği görev ya da çözüm ürettiği bir problem, çalışma biçimine ilişkin değerli bilgiler verebilir. Bunlar profesyonel deneyimle aynı kapsamında olmayabilir; ancak adayın potansiyelini anlamak için dikkate alınmalıdır. Özgeçmişte kaç yıl yazdığı kadar, o kişinin ne yaptığına ve nasıl öğrendiğine de bakılmalı.”
Gençlerle iş dünyası arasındaki temasın süreklilik taşıması gerektiğinin altını çizen Yılmaz, gençlerin sektörleri tanıyabildiği, profesyonellere soru sorabildiği ve çalışmalarına geri bildirim alabildiği platformların çoğalmasının eğitimden çalışma hayatına geçişi güçlendireceğini sözlerine ekledi.
