İstanbul Finans Merkezi’ndeki Enerji Piyasaları İşletme AŞ’de (EPİAŞ) uluslararası ve yabancı dilde yayın yapan medya organlarının temsilcilerini ağırlayan Bakan Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin elektrifikasyon odaklı yeni dönüşüm haritasını açıkladı.
Mevcut politikaların devamı halinde 2040 yılına gelindiğinde Türkiye’nin günlük ham petrol ihtiyacının 1,2 milyon varile, doğal gaz tüketiminin ise 77 milyar metreküpe ulaşmasının beklendiğine işaret eden Bayraktar, hayata geçirilecek stratejik adımlarla bu rakamları kontrol altında tutacaklarını belirtti.
Yeni vizyona göre:
-
Günlük Ham Petrol İhtiyacı: 1,2 milyon varil seviyesinden 720 bin varil seviyesine çekilecek.
-
Doğal Gaz Tüketimi: 77 milyar metreküp beklentisine karşın 57 milyar metreküp düzeyinde sınırlandırılacak.
-
Toplam Enerji Dengesi: Petrol ve gazda günlük toplam 1,7 milyon varil eş değeri enerji ihtiyacının yönetimi sürdürülecek.
SOMALİ’DEN PAKİSTAN’A UZANAN EKSEN
TPAO’nun Doğu Akdeniz, Karadeniz, Gabar ve Güneydoğu Anadolu’daki arama ile üretim faaliyetlerine aralıksız devam ettiğini hatırlatan Bakan Bayraktar, küresel büyüme stratejisi kapsamında uluslararası dev enerji şirketleriyle ortaklıklar ve satın almalar yapılacağını belirtti.
Bölgesel operasyonların sınırları aşarak küresel ölçeğe ulaştığını ifade eden Bayraktar, denizlerdeki yeni durakları şu sözlerle özetledi:
“Büyüme stratejimiz, birleşme ve satın almalar ya da büyük petrol şirketleriyle ortaklıklar kurarak TPAO’nun yurt dışında daha aktif hale gelmesini öngörüyor. Bu nedenle Somali açıklarında sondaj yapıyoruz. Pakistan’a yönelik çalışmalarımız var. Oruç Reis sismik gemimiz şu anda Pakistan açıklarına doğru yolda. Neden Doğu Akdeniz’de, Karadeniz’de, Somali’de, Pakistan’dayız? Yakında belki Suriye’de, Irak’ta veya Lübnan’ın deniz sahalarında da faaliyet gösterebiliriz. Çünkü petrol ve doğal gaza ihtiyacımız var.”
KERKÜK-BANYAS HATTI TEHDİT DEĞİL
Irak ile Suriye arasındaki Kerkük-Banyas Petrol Boru Hattı’nın yeniden devreye girmesi ihtimaline ilişkin soruları da yanıtlayan Bayraktar, enerjiyi bölgesel barış ve istikrarın bir kaldıracı olarak gördüklerini söyledi.
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın kapasitesinin hiçbir zaman tam kullanılmadığına değinen Bayraktar, Türkiye’nin güzergâh önerilerini ve rekabet gücünü şu verilerle aktardı:
-
Türkiye Güzergâhı: Günlük 1,5 milyon varil olan mevcut kapasitenin 2,5 milyon varile çıkarılması öneriliyor.
-
Suriye Güzergâhı: Kerkük-Banyas hattının 1 ila 1,5 milyon varil kapasiteye ulaşabileceği öngörülüyor.
-
Rekabet Avantajı: Türkiye rotasının lojistik maliyet, güvenlik ve istikrar açısından bölgesel piyasalardaki en rekabetçi hat olduğu vurgulanıyor.
500 MİLYAR DOLARLIK DEV YATIRIM PAKETİ
“Milli Enerji 2040” hedefleri kapsamında toplam 500 milyar dolarlık dev bir yatırımın öngörüldüğünü belirten Bakan Bayraktar, bu tutarın yaklaşık 200 milyar dolarlık bölümünün kamu enerji ve madencilik şirketleri aracılığıyla gerçekleştirileceğini kaydetti.
Finansman kanallarının son derece açık olduğunu dile getiren Bayraktar, projelerde Dünya Bankası, Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) gibi küresel kurumlarla yakın temas halinde olunduğunu, sukuk ve ticari borçlanma ihraçlarına hem Körfez’den hem de Batılı finans çevrelerinden yüksek talep geldiğini bildirdi.
KÖMÜRDEN DÖNÜŞÜMDE 15 YILLIK ADİL GEÇİŞ PLANI
Kömür sektöründe çalışan 30 binden fazla maden işçisinin ve enerji arz güvenliğinin gözetildiği kademeli bir “Adil Geçiş” sürecinin yürütüldüğünü ifade eden Bayraktar, kömürden çıkışın zaman alacağını işaret etti.
-
Süreç Zamanlaması: Ekonomik dengeler, istihdamın korunması ve arz güvenliği gereği geçiş süreci 10 ila 15 yıl arasında tamamlanacak.
-
Nükleer Şartı: Kömürden kademeli çıkışın sağlanabilmesi için 2040 yılına kadar 10 gigavat nükleer kurulu güce ulaşılması temel şart olarak belirlendi.
-
Beceri Dönüşümü: Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle maden çalışanlarına yeni beceriler kazandırılarak istihdamlarının sürdürülmesi sağlanacak.
EGE VE AKDENİZ’DE YUNANİSTAN’A YAPICI ELEKTRİK VE GAZ TEKLİFİ
Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile enerji alanındaki teknik iş birliği imkânlarına değinen Bayraktar, Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’deki tıkanıklıkları aşmaya yönelik önerilerini açıkladı.
Kıbrıs Adası’ndaki elektrik üretiminin yüksek oranda fuel-oil bazlı olduğunu ve çevre kirliliği yarattığını vurgulayan Bayraktar, Türkiye’den Ada’ya deniz altından kablo çekerek temiz ve yenilenebilir elektrik sağlama projesinin siyasi itirazlara takıldığını söyledi:
“Yunanistan Dışişleri Bakanına deniz altı elektrik bağlantısı üzerinden GKRY’ye elektrik satmak isteyen şirketlere kapasite tahsis etmeyi önerdik. Bu sayede Ada daha temiz ve düşük maliyetli elektriğe erişebilirdi. Ancak teklifimiz siyasi nedenlerle kabul edilmedi. Aynı şekilde Türkiye’den Ada’ya bir doğal gaz boru hattı döşenmesi durumunda hem elektrik üretimi temizleşecek hem de olası bir keşifte gaz çift yönlü akışla Türkiye üzerinden Avrupa pazarına taşınabilecekti. Bu iş birliği her iki tarafa da kazandırır.”
NÜKLEER SANTRALLERDE SİNOP VE TRAKYA TRAFİĞİ
Sinop ve Trakya bölgelerinde inşa edilmesi planlanan ikinci ve üçüncü nükleer santral projeleri için uluslararası dev konsorsiyumlarla görüşmelerin kesintisiz sürdüğü aktarıldı.
| Ülke |
İlgili Firma / Kurum |
Proje Durumu ve Değerlendirme |
| Kanada |
AtkinsRealis |
Siyasi irade güçlü, uygun finansal yapı tasarımları görüşülüyor. |
| Güney Kore |
KEPCO |
Dünya genelindeki yüksek proje yükü ve insan kaynağı kapasitesi inceleniyor. |
| Çin |
Çin Devlet Şirketleri |
Trakya sahası ve finansman paketleri üzerinde müzakereler sürüyor. |
| Rusya |
Rosatom |
Sinop sahası ve mevcut teknoloji entegrasyonu değerlendiriliyor. |
Bakan Bayraktar, Akkuyu Nükleer Güç Santrali‘nde yürütülen testlerin başarıyla devam ettiğini, ilk fiziksel başlatmanın ardından üretime geçilerek üretilen elektriğin ulusal şebekeye verileceğini açıkladı.
DİĞER KÜRESEL STRATEJİK BAŞLIKLAR
-
Cezayir İle LNG Sözleşmesi: Sonatrach şirketiyle 1994’ten bu yana süren ve süresi dolacak olan LNG tedarik sözleşmesinin hem hacminin artırılması hem de süresinin uzatılması için görüşmeler yürütülüyor.
-
Trans-Hazar Projesi ve TANAP: TANAP’ta bulunan yüzde 40-45 oranındaki atıl kapasitenin değerlendirilmesi için Türkmen gazını Türkiye ve Avrupa’ya taşıyacak Trans-Hazar projesine tam destek veriliyor.
-
Afrika Zirvesi (Sudan): Sudanlı yetkililerle madencilik, petrol, doğal gaz ve elektrik alanında yürütülen görüşmeler doğrultusunda Türk şirketlerinin bölgedeki varlığı artırılacak.
-
Bangladeş İhaleleri: TPAO’nun ilgilendiği offshore ruhsat ihaleleri Mart 2027 tarihine ertelendi, sahalara olan stratejik ilgi devam ediyor.
#OruçReis #AlparslanBayraktar #MilliEnerji2040 #TPAO #DoğalGaz #NükleerEnerji
