Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Bakanlığın 2027 yılı bütçesini TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna sunarken sebze ve meyve ticaretini düzenleyen Hal Kanunu’nda kapsamlı değişiklik hazırladıklarını bildirdi. Taslağın AK Parti’nin Meclis grubuna iletildiğini belirten Bolat, üretici birlikleri ve kooperatiflerinin semt pazarlarında ve toptancı hallerinde daha fazla yer almasını amaçladıklarını söyledi.
ÜRETİCİLERE AYRILAN YERLERDE HEDEF YÜZDE 30
Taslakta, semt pazarlarında doğrudan üreticilere ayrılan satış yerleri ile toptancı hallerinde üretici örgütlerine ayrılan iş yerlerinin oranının yüzde 20’den yüzde 30’a çıkarılması öngörülüyor. Üretici örgütlerinin üyelerine ve ortaklarına ait ürünlerin satışına aracılık edebilmesi ve bu yolla pazarlanan tarım ürünlerinin bedellerinden gelir vergisi stopajı kesilmemesi de öneriler arasında.
Bakanlığın belirleyeceği nitelikleri taşıyan perakendecilere, satışa sundukları ürünlerin belirli bir bölümünü doğrudan üreticilerden veya üretici örgütlerinden alma zorunluluğu getirilmesi planlanıyor. Bu oran yüzde 20’yi aşmayacak.
ÜRÜN BEDELLERİNİN BANKA ÜZERİNDEN ÖDENMESİ ÖNGÖRÜLÜYOR
Taslak, sebze ve meyve ticaretinde ödeme sürelerinin belirlenmesini ve ürün bedellerinin bankalar üzerinden ödenmesini öngörüyor. Hal dışında faaliyet gösteren tüccarlara yetki belgesi ve teminat şartı getirilmesi, hal içindeki ve dışındaki tüccarlar için sermaye şartlarını belirleme yetkisinin de Bakanlığa verilmesi planlanıyor.
Toptancı hallerinin kurulması ve taşınması Bakanlığın iznine bağlanırken asgari koşulları karşılamayan hallerin kapatılabilmesi öngörülüyor. Taslakta ayrıca komisyoncular arasındaki ve aynı hal içindeki tüccarlar arasındaki ürün alım, satım ve devir işlemlerinin yasaklanması yer alıyor.
STOKÇULUK CEZASI ALANLARA ÜÇ YIL DESTEK VERİLMEMESİ PLANLANIYOR
Piyasayı bozucu eylemlere yönelik bazı cezaların artırılması ve ilgili yaptırımları uygulama yetkisinin belediyelerden Ticaret Bakanlığına devredilmesi öngörülüyor. Stokçuluk gibi eylemler nedeniyle ceza alanların üç yıl boyunca kamunun ayni ve nakdi desteklerinden yararlanamaması da taslakta yer alıyor. Ayrıca yol kenarı denetim istasyonları için kurallar belirlenmesi ve depolanabilir sebze ve meyveler için kira, nakliye ve kapasite artırımı desteği sağlanabilmesi planlanıyor.
48 MİLYONDAN FAZLA ÜRÜN DENETLENDİ
Bolat, 2026’da fahiş fiyat artışı ve stokçulukla mücadele kapsamında 81 ilde 401 bin 500 işletmenin ve 48 milyondan fazla ürünün denetlendiğini açıkladı. Bakanlığın 2027’de mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için 65 milyar TL kaynak ayırdığını belirten Bolat, 2026’da şu ana kadar 15 bin 914 mal ihracatçısına 21,2 milyar TL, hizmet ihracatçılarına ise yaklaşık 12,5 milyar TL destek sağlandığını bildirdi.
