Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD), TÜİK, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerinden yararlanarak hazırladığı Hazır Giyim ve Tekstil Katma Değer Raporu 2025 başlıklı çalışmayı kamuoyuyla paylaştı. Rapor, hazır giyim ve tekstilin Türkiye ekonomisine sağladığı katkıyı dış ticaret, katma değer, istihdam, kadın çalışanların iş gücüne katılımı ve yatırım verileri üzerinden ortaya koydu.
Rapora göre hazır giyim ve tekstil sektörü, 2025 yılında mal ticaretinde 15,8 milyar dolarlık net fazla vererek Türkiye’ye en fazla net döviz kazandıran sektör oldu. Bu katkının 14,1 milyar doları hazır giyimden, 1,7 milyar doları ise tekstilden geldi. İkinci sırada yer alan gıda sanayisinin net dış ticaret fazlası 10,5 milyar dolar olarak kaydedildi.
Sektörün dış ticaret performansının, Türkiye’nin imalat sanayisindeki açığın sınırlandırılmasında önemli bir rol oynadığına dikkat çeken TGSD Başkanı Toygar Narbay, hazır giyim ve tekstilin ekonomi politikalarında stratejik bir konumda değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
832,5 MİLYAR TL KATMA DEĞER ÜRETTİ
TÜİK verilerine dayanan rapora göre hazır giyim ve tekstil sektörü, 2025 yılında 832,5 milyar TL katma değer yaratarak imalat sanayisinde gıda sektörünün ardından ikinci sırada yer aldı. Bu büyüklük, sektörün yalnızca ihracat yoluyla döviz kazandıran bir alan olmadığını, aynı zamanda ülke ekonomisinin üretim gücüne de önemli katkı sunduğunu gösterdi.
İstihdam verileri de sektörün imalat sanayisindeki ağırlığını ortaya koydu. SGK kayıtlarına göre hazır giyim ve tekstilde 2025 yılı ortalamasında 897 bin 671 kişi kayıtlı olarak çalıştı. Böylece sektör, imalat sanayisinin en fazla kayıtlı çalışan istihdam eden alanı oldu. İmalat sanayisindeki yaklaşık her beş kayıtlı çalışandan biri hazır giyim ve tekstil sektöründe görev yaptı.
Raporda, sektörün oluşturduğu katma değerin çalışanlara yansıyan boyutu da öne çıktı. Hazır giyim ve tekstilde üretilen katma değerin yüzde 62’si ücretler ve diğer personel giderleri için kullanıldı. İmalat sanayisinin genelinde ise bu oran yüzde 49 seviyesinde gerçekleşti. Veriler, sektörün istihdam yoğunluğunu ve ekonomik değerinin çalışanlara aktarılmasındaki payını ortaya koydu.
KADIN İSTİHDAMINDA VE ANADOLU’DA GÜÇLÜ YER TUTUYOR
TGSD raporu, hazır giyim ve tekstilin kadın istihdamı ve bölgesel kalkınma açısından da önemli bir rol üstlendiğini gösterdi. Sektörde 2025 yılında ortalama 407 bin 983 kadın kayıtlı olarak çalıştı. Bu sayı, imalat sanayisindeki toplam kayıtlı kadın çalışanların yüzde 45’ine karşılık geldi. Yalnızca hazır giyim alanı dikkate alındığında bu oran yüzde 55’e yükseldi. Türkiye genelindeki kayıtlı istihdamda kadınların payı ise yüzde 34 olarak belirtildi.
Sektörün istihdamı büyük kentlerin dışına taşıyan yapısı da raporun dikkat çeken bulguları arasında yer aldı. Aralık 2024 verilerine göre hazır giyim ve tekstilde kayıtlı istihdamın yüzde 73’ü İstanbul dışında gerçekleşti. Sektör, 64 ilde binden fazla, 17 ilde ise 10 binden fazla kişiye kayıtlı istihdam sağladı.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 178 bin 500 kişinin hazır giyim ve tekstil sektöründe çalışması, üretimin Anadolu’daki ekonomik ve sosyal etkisini ortaya koydu. Raporda yer alan bulgular, sektörün farklı bölgelerde iş olanakları oluşturduğunu ve kadınların çalışma hayatına katılımına katkı sunduğunu gösterdi.
İHRACATIN KİLOGRAM DEĞERİ TÜRKİYE ORTALAMASININ 9 KATI
Hazır giyim ve tekstilin ihracat performansı, ürün başına elde edilen gelir bakımından da öne çıktı. Birleşmiş Milletler’in uluslararası ticaret veri tabanı UN Comtrade verilerine göre hazır giyim ihracatının kilogram başına değeri 2025 yılında 15,95 dolar oldu. Türkiye’nin toplam mal ihracatında kilogram başına ortalama değer ise 1,75 dolar seviyesinde kaldı. Böylece hazır giyim ihracatının kilogram değeri ülke ortalamasının yaklaşık dokuz katına ulaştı.
Sektörün uzun vadeli yatırım performansı da raporda yer buldu. 2009-2024 döneminde makine, bina ve diğer maddi varlıklara toplam 78,2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirildi. Bu tutar, aynı dönemde imalat sanayisinde yapılan yatırımların yüzde 14,3’ünü oluşturdu. Hazır giyim ve tekstil, bu payla imalat sanayisinin yatırım yapan sektörleri arasında ilk sırada yer aldı.
“MEVCUT ÜRETİM KAPASİTESİNİ KORUMAK DAHA EKONOMİK”
TGSD Başkanı Toygar Narbay, Orta Vadeli Program’ın (2027-2029) stratejik sektörler yaklaşımına dikkat çekerek hazır giyim ve tekstilin mevcut üretim altyapısının önemini vurguladı. Savunma, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zekâ gibi alanların yeni yatırımlar gerektirdiğini belirten Narbay, hazır giyim ve tekstilde ise uzun yıllar boyunca oluşturulmuş, hâlihazırda çalışan bir üretim kapasitesinin bulunduğunu ifade etti.
Narbay, sektörün stratejik konumunun değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Bu alanlar sıfırdan yatırım gerektiriyor. Hazır giyim ve tekstilde ise 16 yılda 78 milyar dolarlık yatırımla kurulmuş, halihazırda çalışan bir kapasite var. Döviz kazandıran, kadınlara ve Anadolu’ya istihdam sağlayan bu kapasiteyi korumak, yenisini kurmaktan çok daha ucuz. Sektörümüzün stratejik sektör ilan edilmesini ve sanayi stratejisinin sektörel kırılımda açıklanmasını talep ediyoruz.”
Narbay, hazır giyim ve tekstilin dış ticaret dengesine katkısının da bu yaklaşımı desteklediğini kaydetti. Geçen yıl imalat sanayisinin 41,3 milyar dolarlık dış ticaret açığı verdiğini hatırlatan Narbay, sektörün 15,8 milyar dolarlık net fazlası bulunmasaydı açığın 57,1 milyar dolara yükseleceğini belirtti.
ÜÇ BUÇUK YILDA 362 BİNİ AŞKIN KAYITLI İSTİHDAM KAYBI
Raporun en dikkat çekici başlıklarından biri de sektörde yaşanan istihdam ve iş yeri kaybı oldu. SGK verilerine göre Aralık 2022 ile Temmuz 2026 arasında hazır giyim ve tekstil sektöründeki kayıtlı çalışan sayısı 362 bin 879 kişi azaldı. Yüzde 29,7’lik düşüşe karşılık gelen bu kayıpla birlikte, sigortalı çalışan istihdam eden iş yeri sayısı da 10 bin 624 geriledi. Bu düşüş, iş yeri sayısında yüzde 16,6’lık azalma anlamına geldi.
Aynı dönemde imalat sanayisinin toplam kayıtlı istihdam kaybının yüzde 64’ünün hazır giyim ve tekstil sektöründe yaşanması, sektördeki daralmanın boyutunu ortaya koydu.
Rekabet gücüne ilişkin göstergeler de benzer bir tabloya işaret etti. Raporda aktarılan TÜSİAD Rekabet Gücü Endeksi verilerine göre tekstil, giyim ve deri sektörünün rekabet gücü, 2020 yılının dördüncü çeyreğindeki zirvesinden 2026 yılının ikinci çeyreğine kadar yüzde 33 geriledi.
Narbay, üretim kapasitesindeki gerilemenin yalnızca ekonomik göstergelerle sınırlı kalmadığını, fabrikaların kapanmasıyla birlikte deneyimli çalışanların ve sektörel birikimin de kaybedildiğini vurguladı. TGSD Başkanı, “Kapanan fabrika ve dağılan nitelikli iş gücü, geri getirilmesi en zor varlıklardır. Kayıp kalıcılaşmadan adım atılmalı” dedi.
TEŞVİK VE FİNANSMANDA SEKTÖRÜN KATKISI ESAS ALINSIN
TGSD, raporda ortaya konulan veriler doğrultusunda sektörün rekabet gücünü ve üretim kapasitesini korumaya yönelik politika önerilerini de gündeme taşıdı. Dernek, finansmana erişim, istihdam maliyetleri ve yatırım teşviklerinde önceliklerin belirlenirken sektörlerin ekonomiye sağladığı somut katkıların dikkate alınmasını öneriyor.
Bu kapsamda net döviz kazandırma kapasitesi, kadın istihdamındaki pay, bölgesel yaygınlık ve istihdam yoğunluğunun temel ölçütler arasında değerlendirilmesi isteniyor. TGSD’ye göre hazır giyim ve tekstilin bu göstergelerdeki konumu, sektörün sanayi stratejisinde daha güçlü biçimde ele alınmasını gerektiriyor.
Rapor, hazır giyim ve tekstilin Türkiye ekonomisine sağladığı katkının yalnızca ihracat rakamlarıyla sınırlı olmadığını; üretim, yatırım, istihdam ve bölgesel kalkınma başlıklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. TGSD, mevcut kapasitenin korunması ve rekabet gücünün yeniden desteklenmesi için sektörün stratejik ilan edilmesi ve sanayi politikalarının sektörler bazında açıklanması çağrısını yineliyor.
