Türkiye’de enflasyonun yeniden yüzde 30’un altına gerilemesiyle birlikte gözler faizlerin seyrine çevrildi. TCMB’nin 22 Ekim’de gerçekleştireceği toplantı öncesinde kredi ve mevduat piyasalarında farklı eğilimler dikkat çekti.
Bankaların fonlama maliyetlerindeki düşüş mevduat faizlerinde gerilemeye yol açarken, kredi faizlerine yansıma sınırlı kaldı. Hesap.com’un değerlendirmesine göre eylülde kredi hacimleri enflasyonun altında büyürken tüketicilerin taksitli ödemelere yönelimi devam etti.
ENFLASYON YÜZDE 30’UN ALTINA GERİLEDİ
TÜİK verilerine göre eylülde tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı.
Enflasyonun piyasa beklentilerinin altında gerçekleşmesi faiz indirimine yönelik beklentileri güçlendirirken, TCMB’nin politika faizini yüzde 37’de sabit tuttuğu dönemde bankaların fonlama maliyetlerinde gevşeme görüldü.
Kredi ve mevduat faizlerinin önümüzdeki dönemde izleyeceği seyir, hem borçlanmak isteyen tüketiciler hem de tasarruf sahipleri açısından önem kazandı.
Hesap.com Genel Müdür Yardımcısı Özgür Göçen
TÜKETİCİ KREDİLERİ 3,49 TRİLYON LİRAYA ULAŞTI
BDDK verilerine göre tüketici kredileri yılbaşından bu yana yüzde 18,7 artarak 3,49 trilyon liraya ulaştı.
Aynı dönemde ihtiyaç kredileri yüzde 18,1, bireysel kredi kartı hacmi ise yüzde 24 büyüdü.
Eylülde tüketici kredileri yüzde 0,9, kredi kartı bakiyesi yüzde 0,4 artarken, aylık enflasyonun yüzde 1,84 olması hanehalkı borç stokunda reel olarak yaklaşık yüzde 1’lik daralmaya işaret etti.
İhtiyaç kredisi faizlerinin yüzde 62,73 seviyesinde bulunması da borçlanma maliyetlerinin yüksek kalmaya devam ettiğini gösterdi.
OKULA DÖNÜŞ HARCAMALARI BEKLENEN ARTIŞI GETİRMEDİ
Geçmiş yıllarda okulların açılmasıyla birlikte eylül ayında görülen kart harcamalarındaki mevsimsel yükseliş bu yıl gerçekleşmedi.
TCMB verilerine göre eylül ayında haftalık ortalama kart harcaması 668,7 milyar lira ile ağustos ayının yüzde 0,2 altında kaldı.
Önceki iki yılda aynı dönemde kart harcamalarında sırasıyla yüzde 2,5 ve yüzde 4,1 artış yaşanmıştı. Buna karşın kart harcamaları yıllık bazda yüzde 36,4 artarak reel olarak yaklaşık yüzde 5 büyüdü.
TAKSİTLİ KREDİ KARTI BAKİYESİ 1,34 TRİLYON LİRA
Taksitli kredi kartı bakiyesi yılbaşından bu yana yüzde 30,1 artarak 1,34 trilyon liraya çıktı.
Taksitli bakiyenin toplam kredi kartı bakiyesi içindeki payı yüzde 36,9’dan yüzde 38,7’ye yükseldi.
Eylülde taksitli bakiye yüzde 3,2 artarken taksitsiz bakiye yüzde 1,3 geriledi. Veriler, tüketicilerin harcamalarını daha uzun vadeye yayma eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu.
KONUTTA KREDİLİ ALIMLARIN PAYI ARTTI
TÜİK verilerine göre yılın ilk sekiz ayında toplam konut satışları yüzde 6,8 gerilerken kredili satışlar yüzde 27,6 arttı.
Kredili satışların toplam içindeki payı yüzde 14,5’ten yüzde 19,9’a yükseldi.
Konut kredisi hacmi ise yılbaşından bu yana yüzde 23,5 büyüyerek 838,8 milyar liraya ulaştı. Eylülde yüzde 1,4 ile tüketici kredileri içinde en hızlı büyüyen kalem konut kredileri olurken, takip oranı yüzde 0,21 ile en düşük seviyede kaldı.
“MALİYET VE VADE KARŞILAŞTIRMASI ÖNEM KAZANIYOR”
Hesap.com Genel Müdür Yardımcısı Özgür Göçen, enflasyondaki gerilemeyle birlikte faizlerin seyrinin kredi kullanacaklar ve tasarruf sahipleri açısından daha kritik hale geldiğini söyledi.
Göçen, “Eylül verileri, kredi hacimlerinde reel daralmaya karşın taksitli borçlanmanın ve kredili konut alımlarının arttığını gösteriyor. Tasarruf tarafında ise TL mevduat güçlenirken faizler geriliyor” dedi.
Bu dönemde tüketicilerin kredi maliyetlerini, ödeme planlarını ve vade seçeneklerini dikkatle değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Göçen, farklı bankaların kredi ve mevduat tekliflerinin karşılaştırılmasının finansal karar süreçlerinde önem kazandığını ifade etti.
