Orta Doğu’daki çatışmaların kısa sürede sona ereceğine yönelik beklentilerin zayıflaması, petrol ve akaryakıt piyasalarında fiyatların ne zaman normalleşeceği sorusunu gündeme taşıdı. Haziran ayında sağlanan kısa süreli ateşkesin ardından tansiyonun düşeceği düşünülse de devam eden saldırılar, küresel enerji arzına ilişkin belirsizlikleri artırdı.
Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri, tanker taşımacılığında yükselen maliyetler ve bölgedeki rafinerilerin zarar görmesi, enerji fiyatlarının 2027 boyunca da yüksek seyredebilmesi ihtimalini güçlendiriyor.
BRENT PETROLÜN 2027 KONTRATLARI 100 DOLARI AŞTI
Vadeli piyasalarda işlem gören Brent petrol kontratları, enerji fiyatlarındaki yükselişin gelecek yıla da taşınabileceğine işaret ediyor. ICE piyasasında Ocak 2027 vadeli Brent petrol kontratı varil başına 102,59 dolardan işlem görürken Haziran 2027 kontratı 92,71 dolar, Aralık 2027 kontratı ise 84,75 dolar seviyesinde bulunuyor.
Aralık 2025’te Brent petrolün 70 doların altında işlem gördüğü dikkate alındığında, vadeli fiyatlarda savaş öncesi döneme kıyasla belirgin bir artış görülüyor.
İleri vadeli kontratların daha düşük seviyelerde bulunması, piyasanın zaman içinde kısmi bir normalleşme beklediğini gösteriyor. Ancak fiyatların geçmiş yılın seviyelerinin üzerinde kalması, enerji maliyetlerinde hızlı bir düşüşün garanti olmadığını ortaya koyuyor.
PETROL SEVKİYATINDA TOPARLANMA FİYATLARI DÜŞÜRMEDİ
Basra Körfezi’nden petrol akışının savaş öncesi seviyelere yaklaştığına ilişkin haberler, piyasalardaki fiyat baskısını ortadan kaldırmaya yetmedi. Sevkiyat verilerine ilişkin belirsizlikler, tankerlerin güvenliğine yönelik tehditler ve artan navlun giderleri, petrol ticaretinin maliyetini yükseltmeye devam ediyor.
Gemiden gemiye petrol transferleri gibi alternatif yöntemler tedarikin sürdürülmesine yardımcı olsa da bu uygulamalar taşımacılık maliyetlerini artırabiliyor. Hürmüz Boğazı’nda tankerlerin saldırı riskiyle karşı karşıya kalması da petrol fiyatlarında jeopolitik risk priminin korunmasına neden oluyor.
Bu gelişmeler, ham petrol sevkiyatındaki kısmi iyileşmenin tüketicilere ve enerji kullanan sektörlere kısa sürede fiyat avantajı olarak yansımayabileceğine işaret ediyor.
DİZEL ARZINDAKİ DARALMA ENDİŞE YARATIYOR
Ham petrol taşımacılığında kısmi toparlanma yaşanırken rafine yakıt piyasalarındaki sıkıntılar devam ediyor. Orta Doğu’daki rafinerilerin saldırılardan etkilenmesi, özellikle dizel arzı üzerindeki baskıyı artırıyor.
Uluslararası Enerji Ajansının (IEA), arz açığını hafifletmek amacıyla ortak stoklardan 20 milyon varilin üzerinde dizeli piyasaya sunmaya başlayacağı, toplam miktarın ise 50 milyon varile ulaşabileceği belirtiliyor.
Stratejik stokların devreye alınması kısa vadede piyasaya rahatlama sağlayabilecek olsa da rafineri kapasitesindeki sorunların sürmesi halinde arz sıkıntısının tamamen giderilmesi zorlaşabilir.
Dizel fiyatlarındaki yükseliş, özellikle karayolu taşımacılığı, tarım ve sanayi gibi yakıt tüketiminin yoğun olduğu alanlarda maliyetleri artırma riski taşıyor.
Petrol ve dizel fiyatlarının yüksek seyretmesi, üretimden lojistiğe kadar birçok alanda maliyet artışlarına yol açabiliyor. Şirketlerin yükselen giderleri ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtması ise küresel enflasyon üzerindeki baskıyı artırabiliyor.
Hükümetler, akaryakıt vergilerini azaltmak veya tüketicilere mali destek sağlamak gibi yöntemlerle fiyat artışlarının etkisini sınırlamaya çalışabilir. Ancak bu tür uygulamaların kamu bütçelerine getirdiği yük, desteklerin uzun süre devam ettirilmesini zorlaştırabilir.
Uluslararası Para Fonunun (IMF) küresel ekonomi için 2027 yılına yönelik yüzde 3,4 büyüme beklentisine karşın enerji arzındaki belirsizlikler, ekonomik görünümün önündeki önemli riskler arasında bulunuyor.
YÜKSEK AKARYAKIT FİYATLARI 2027’DE DE SÜREBİLİR
Rafine yakıt piyasalarındaki vadeli işlemler de enerji maliyetlerindeki baskının kısa sürede ortadan kalkmayabileceğini gösteriyor. ICE düşük kükürtlü gazyağı vadeli işlemlerinde kasım kontratı ton başına 1.404 doların üzerinde işlem görürken Aralık 2027 kontratı yaklaşık 1.001 dolar seviyesinde bulunuyor.
İleri vadeli fiyatlar zaman içinde gerileme beklentisine işaret etse de petrol ve akaryakıt maliyetlerinin savaş öncesi seviyelere dönmesi zaman alabilir.
Orta Doğu’daki çatışmaların seyri, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik koşulları ve rafinerilerin üretim kapasitesi, önümüzdeki dönemde enerji piyasalarının yönünü belirleyecek temel unsurlar arasında yer alıyor.
