Sağlık Bakanlığı, tütün ürünlerinin satışında yaş kontrolünü daha etkin hale getirecek yeni bir sistem üzerinde çalışıyor. Planlanan düzenlemeyle birlikte sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışında elektronik yaş doğrulama uygulamasının devreye alınması öngörülüyor.
Mevcut mevzuatta 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışı yasak olmasına rağmen, kimlik kontrolünün büyük ölçüde satıcının inisiyatifinde olması nedeniyle çocukların bu ürünlere erişiminin tamamen önlenemediği belirtiliyor.
Yeni sistemle satış sırasında yaş bilgisinin elektronik olarak doğrulanması ve böylece 18 yaş altına satışın önüne daha güçlü bir kontrol mekanizmasıyla geçilmesi amaçlanıyor.
13-15 YAŞ GRUBUNDA ERİŞİM DİKKAT ÇEKİYOR
Küresel Gençlik Araştırması sonuçlarına göre sigara içen 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3’ü market veya bakkallardan sigaraya kolaylıkla ulaşabiliyor.
Türkiye’de tütün kullananların yüzde 57,5’inin ise bu alışkanlığa 18 yaş ve altında başladığı belirtiliyor.
Sağlık Bakanlığı verileri, tütün kullanımına başlama yaşının giderek düştüğüne ve özellikle çocuklar ile gençlerin risk grubunda bulunduğuna işaret ediyor.
GENÇ KADINLARDA KULLANIM YÜZDE 107 ARTTI
Verilere göre 2012-2025 döneminde 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün ürünü kullanımı yüzde 107 arttı.
Dünya genelinde tütün kullanıcılarının yüzde 82,6’sının sigaraya 14-25 yaş aralığında başladığı belirtilirken, genç yaşta tütün ürünlerine erişimin önlenmesi mücadelede temel başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
KİMLİK KONTROLÜ ELEKTRONİK SİSTEME TAŞINACAK
Planlanan “Elektronik Sistemle Satış ve Yaş Doğrulama” modeliyle tütün ürünleri satın alınırken yaş bilgisinin elektronik ortamda kontrol edilmesi hedefleniyor.
Benzer sistemler Almanya, Japonya, Güney Kore, İsviçre, ABD, Avusturya, İtalya ve Fransa gibi ülkelerde uygulanıyor.
Avrupa Birliği de tütün ürünlerinin satışında kimlik kontrolünün etkin biçimde gerçekleştirilmesini tavsiye ediyor.
Yeni uygulamanın hayata geçirilmesiyle birlikte özellikle çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin sınırlandırılması, satış noktalarındaki denetimin güçlendirilmesi ve yaş kontrolünün standart hale getirilmesi amaçlanıyor.
