Küresel buğday piyasasında jeopolitik gelişmeler, hava koşulları ve talep beklentileri fiyatlar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Rusya ile Ukrayna arasında barış sağlanabileceğine yönelik beklentiler, üretim açısından elverişli hava koşulları ve talepteki zayıflama, buğday fiyatlarında eylül ayında sert düşüşe yol açtı. Buğdayın kile başına fiyatı söz konusu ayda yüzde 12,7 gerileyerek Haziran 2024’ten bu yana en hızlı aylık düşüşünü kaydetti.
Yıla 5 dolar seviyesinden başlayan buğday fiyatları, jeopolitik risklerin artması ve hava koşullarına ilişkin endişelerin etkisiyle yılın ilerleyen aylarında dalgalı bir seyir izledi. Eylül ayında 7,95 dolara kadar yükselen fiyatlar, ayın sonuna doğru gerileyerek 6,75 dolardan kapandı. Böylece buğday fiyatları, yıl başındaki seviyesine kıyasla eylül sonu itibarıyla yüzde 35 değer kazandı.
Buğday fiyatlarında daha önceki en sert aylık düşüşlerden biri Haziran 2024’te yaşanmış, fiyatlar o ay yüzde 15,5 gerilemişti.
FİYATLARDA ARZ BEKLENTİLERİ ETKİLİ OLDU
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı değerlendirmede, geçmiş dönemde Karadeniz üzerinden buğday ihracatına yönelik risklerin fiyatlarda toparlanmaya neden olduğunu belirtti. Ancak ilerleyen süreçte talebe ilişkin endişelerin öne çıktığını ifade eden Ergezen, fiyatlardaki geri çekilmede birden fazla unsurun etkili olduğunu söyledi.
ABD ve Rusya arasındaki ilişkilerin olumlu seyretmesiyle Karadeniz bölgesindeki arz beklentilerinin artmasının fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Ergezen, El Niño etkisinin beklenenden daha sınırlı kalmasının da piyasadaki beklentileri etkilediğini kaydetti.
Ergezen, ABD’nin kısa vadede buğday ihracatının zayıflaması ve küresel ekonomik büyümede yavaşlama endişelerinin de fiyatların gerilemesinde etkili olduğunu dile getirdi.
ABD BUĞDAYI AVRUPA’YA GÖRE PAHALI KALDI
Fiyat hareketlerinde üretim maliyetleri ve döviz piyasalarındaki gelişmelerin de belirleyici olduğuna işaret eden Ergezen, Rusya ve Ukrayna’da buğday üretim maliyetlerinin azalmasının ABD buğdayının Avrupa buğdayına kıyasla daha pahalı kalmasına yol açtığını belirtti. Bu fiyat farkının ABD ürününe yönelik talebi zayıflattığını ve küresel fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskıyı artırdığını ifade etti.
Dolar endeksindeki güçlenmenin de ABD buğdayının fiyat rekabetçiliğini olumsuz etkilediğini kaydeden Ergezen, dolar bazındaki maliyetlerin artmasının Avrupa buğdayını alıcılar açısından daha cazip hale getiren unsurlardan biri olduğunu söyledi.
Küresel buğday piyasasında önümüzdeki dönemde Karadeniz’deki arz koşulları, Rusya-Ukrayna arasındaki gelişmeler, hava koşulları, ihracat talebi ve döviz hareketlerinin fiyatların yönü üzerinde etkili olması bekleniyor.
