Reklam Kurulu’nun 27 Eylül 2026’da kamuoyuna yansıyan kararları, e-ticarette sahte etkileşim uygulamalarının ulaştığı boyutu ortaya koydu. İşletmelerin internet ortamındaki görünürlüğünü artırmak amacıyla beğeni, görüntüleme, takipçi, soru, yorum ve yıldız sayılarının yapay biçimde yükseltildiği belirlendi. Bazı internet sitelerinin ise ücret karşılığında ürünleri favorilere eklediği ve alışveriş sepetlerine attığı tespit edildi. Böylece gerçekte yoğun talep görmeyen ürünler için yüksek ilgi algısı oluşturuldu.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, sahte etkileşim hizmetlerinin yalnızca yorumlarla sınırlı kalmadığına dikkat çekti. Çiğdemli, Reklam Kurulu incelemelerinde arama motorlarında beş yıldızlı değerlendirme ve yorum satışı yapan adreslerden e-ticaret platformlarına yönelik takipçi, beğeni, favori ve sepete ekleme botları sunan hizmetlere kadar çok sayıda internet adresi hakkında erişimin engellenmesi kararı alındığını belirtti.
Çiğdemli, söz konusu kararların alışveriş platformlarının tamamını değil, mevzuata aykırı bulunan belirli içerik ve adresleri kapsadığını vurguladı.
OLUMSUZ YORUMLARI GİZLEME HİZMETİ DE GÜNDEMDE
Denetimlerde öne çıkan bir diğer uygulamanın, işletmeler hakkındaki olumsuz yorumların görünürlüğünü engellemeye yönelik hizmetler olduğunu belirten Çiğdemli, bazı hizmet sağlayıcıların tüketicilerin olumsuz değerlendirmelerinin yayımlanmasını veya diğer kullanıcılar tarafından görülmesini önlemeye çalıştığının tespit edildiğini aktardı.
Türkiye’de 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle tüketici değerlendirmelerine ilişkin kuralların da sıkılaştırıldığını hatırlatan Çiğdemli, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği kapsamında satışları artırmak amacıyla gerçeği yansıtmayan değerlendirmeler yaptırılmasının ve olumlu yorum satın alınmasının yasak olduğunu belirtti. Satın alma süreci doğrulanamayan başka mecralardan alınan yorumların yayımlanmasına da sınırlama getirildiğini ifade etti.
OLUMSUZ YORUMU GİZLEYENE 2,1 MİLYON LİRA CEZA
Reklam Kurulu, ağustos ayında satın aldığı ürüne ilişkin değerlendirme yapan bir tüketicinin yorumunu yeterli gerekçe göstermeden yayımlamayan bir şirkete 2 milyon 167 bin 412 lira idari para cezası uyguladı. Karar, yalnızca sahte olumlu yorumların değil, gerçek tüketici deneyimlerini yansıtan olumsuz değerlendirmelerin haksız biçimde gizlenmesinin de yaptırımla karşılaşabileceğini ortaya koydu.
TÜKETİCİLER YILDIZ ORTALAMASINA TEK BAŞINA GÜVENMEMELİ
Çiğdemli, dijital alışverişte tüketicilerin yalnızca yıldız ortalamasına veya beğeni sayısına bakarak karar vermemesi gerektiğini belirtti. Kısa aralıklarla yayımlanan, birbirine benzeyen ve ürünün özellikleri hakkında somut bilgi içermeyen yorumların şüphe uyandırabileceğini kaydeden Çiğdemli, değerlendirmelerin farklı göstergelerle birlikte incelenmesini önerdi.
Doğrulanmış satın alma işareti bulunan yorumların, fotoğraflı kullanıcı deneyimlerinin ve düşük puanlı değerlendirmelerin birlikte incelenmesi gerektiğini vurgulayan Çiğdemli, satıcının geçmişinin ve farklı platformlardaki şikâyetlerin de kontrol edilmesini tavsiye etti.
Şüpheli değerlendirmelerle karşılaşan tüketicilerin ekran görüntüleri ve ilgili bağlantılarla Ticaret Bakanlığı Reklam Kuruluna şikâyette bulunabileceğini belirten Çiğdemli, dijital alışverişte asıl meselenin ürünlerin kaç yıldız aldığı değil, bu puanların ne kadarının gerçek müşteri deneyimine dayandığı olduğunu ifade etti.
