Türkiye’de şehirlerin dijital dönüşümüne yönelik yeni dönem başladı. “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” kapsamında önümüzdeki 5 yılda uygulanacak adımlar belirlendi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, düzenlemelerin Resmi Gazete’de yayımlandığını belirterek, belediyecilik, trafik sistemleri ve atık yönetimi başta olmak üzere vatandaşların günlük yaşamını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasının hayata geçirileceğini bildirdi.
Kurum, “5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlandı” ifadelerini kullandı.
81 İL İÇİN AKILLI ŞEHİR YOL HARİTASI
Yeni stratejide uygulama, izleme ve ölçme odaklı 4 stratejik amaç, 8 hedef ve 32 eylem yer aldı. Bakanlığın Akıllı Şehirler Portalı’nda da planın yapay zeka, ileri teknoloji, sürdürülebilirlik ve dirençlilik ekseninde şekillendirildiği belirtildi.
Plan kapsamında 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritalarının hazırlanması hedeflendi. Belediyelerde akıllı şehir birimlerinin kurulması ve mekansal planlamada yeni dijital modellerin kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.
2027’de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin sürece dahil edilmesi ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planlarının hazırlanması planlandı.
2028’DE 50 UYGULAMA SAHADA OLACAK
Takvime göre 2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulamasının sahada hayata geçirilmesi hedeflendi. Uygulamalar arasında gerçek zamanlı trafik yönetimi, akıllı atık toplama, çevre kirliliği izleme, akıllı su yönetimi ve dijital belediye hizmetleri gibi başlıklar yer aldı. Bakanlığın mevcut akıllı şehir hizmet kataloğunda da atık toplama, su yönetimi, çevre kontrolü ve belediye hizmetlerinin takibi gibi çok sayıda uygulama bulunuyor.
Yeni sistemde atık toplama araçlarının konteynerlerin doluluk oranına göre rota oluşturması, trafik akışının gerçek zamanlı verilerle yönetilmesi ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla enerji tüketiminin azaltılması öngörüldü.
AFET YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKA VE DİJİTAL İKİZ DÖNEMİ
Stratejinin önemli başlıklarından birini afetlere hazırlık oluşturdu. Yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz teknolojilerinin kentsel dönüşüm, iklim ve afet yönetimi süreçlerine entegre edilmesi planlandı.
Erken uyarı ve kriz yönetimi mekanizmalarının geliştirilmesi, yeni yerleşim alanlarında su ve enerji kayıplarının sensörlerle takip edilmesi ve TOKİ projelerinde “Akıllı Bölgeler” yaklaşımının uygulanması hedeflendi.
2030’DA YÜZDE 80 YERLİ ÜRETİM HEDEFİ
Plan kapsamında 2029’a kadar şehir hizmetlerinin tek merkezden izlenebileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezlerinin kurulması öngörüldü.
2030 yılına gelindiğinde ise akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim hedefi belirlendi. Sektörde 500 girişimci şirketin desteklenmesi ve akıllı şehir uygulamalarının hukuki altyapısını oluşturacak düzenlemelerin devreye alınması planlandı.
