Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 10 Eylül tarihli Para Politikası Kurulu toplantısına ilişkin özeti yayımladı. Özette, jeopolitik gelişmelere bağlı belirsizliklerin enerji fiyatları, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetleri üzerinden küresel ve yurt içi enflasyon görünümü üzerinde risk oluşturmaya devam ettiği belirtildi.
TCMB, enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerindeki belirsizliklerin süresi ve boyutunun enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olacağını kaydetti.
Tarım emtia fiyatlarında olumsuz hava koşulları ve jeopolitik gelişmeler kaynaklı yükseliş görüldüğü ifade edilirken, bu durumun enflasyon ve beklentiler açısından yukarı yönlü bir diğer risk unsuru olduğu bildirildi.
ENFLASYON AĞUSTOSTA YÜZDE 31,51 OLDU
Tüketici fiyatları ağustosta aylık yüzde 1,84 artarken, yıllık enflasyon 0,24 puan gerileyerek yüzde 31,51’e indi.
TCMB, ağustos ayında tüketici enflasyonunda enerji fiyatlarındaki artışın yanı sıra ulaştırma, eğitim ve haberleşme hizmetlerinin öne çıktığını belirtti.
Enerji fiyatları aylık yüzde 5,46 yükselirken, bu artışta uluslararası petrol fiyatlarının etkisiyle yükselen akaryakıt fiyatları belirleyici oldu. Hizmet grubunda ise eğitim, haberleşme ve ulaştırma kalemlerinde yüksek fiyat artışları görüldü.
Hizmet enflasyonunun yıllık bazda yüzde 40 civarında seyrettiğine dikkat çekilirken, mal enflasyonunun yaklaşık yüzde 26 düzeyinde olduğu ifade edildi.
Vakıf üniversitesi ücretleri ve harçlardaki takvim değişikliklerinin ağustos enflasyonunu yaklaşık 0,25 puan yukarı çektiği belirtilirken, söz konusu etkinin eylül ayında mekanik olarak ters yönde çalışabileceği kaydedildi.
BRENT PETROL 103 DOLARA KADAR ÇIKTI
Uluslararası emtia fiyatlarında enerji, tarımsal ürünler ve endüstriyel metallerin etkisiyle yükseliş görüldü.
Brent petrolün ağustosta ortalama 91 dolar seviyesinde gerçekleştiği, eylül ayının ilk 10 gününde ise ortalama 103 dolara yükseldiği bildirildi.
TCMB, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin enerji fiyatlarındaki oynaklığı artırdığını, küresel navlun maliyetlerinin de olumsuz seyretmeye devam ettiğini belirtti.
Rusya-Ukrayna gerilimi ve El Nino kaynaklı hava koşullarının da bazı tahıl, şeker, kahve, kakao ve bitkisel yağ fiyatlarında yukarı yönlü risk oluşturduğu kaydedildi.
İÇ TALEPTE ZAYIFLAMA BELİRGİNLEŞTİ
Ekonomik aktiviteye ilişkin değerlendirmede, yılın ikinci çeyreğinde büyümenin temel belirleyicisinin hizmetler sektörü olduğu ifade edildi.
Nihai yurt içi talep yıllık büyümenin sürükleyicisi olmayı sürdürürken, özel tüketim harcamalarının çeyreklik bazda gerilemesi iç talepte belirgin bir yavaşlamaya işaret etti.
Mal ve hizmet ihracatının arttığı, ithalatın ise gerilediği ikinci çeyrekte net ihracat büyümeye pozitif katkı sağladı.
TCMB, jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki etkisinin büyük ölçüde enerji fiyatlarının seyrine bağlı olacağını bildirdi.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ RİSK OLMAYA DEVAM EDİYOR
Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,4’e, 2027 yıl sonu beklentisi ise yüzde 21,9’a yükseldi.
Firmaların 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 32,8 olurken, hanehalkının beklentisi yüzde 45,6 olarak gerçekleşti.
TCMB, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ettiğini bildirdi.
Kurul, politika faizini yüzde 37’de sabit tutarken gecelik borç verme faizini yüzde 40, borçlanma faizini ise yüzde 35,5 düzeyinde korudu.
Özette, “Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir” ifadelerine yer verildi.
TCMB ayrıca enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını vurguladı.
