Küresel emtia piyasalarında haftanın en önemli başlıkları jeopolitik riskler ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasına yönelik beklentiler oldu. ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, özellikle enerji piyasalarında arz endişelerini artırırken, ABD’den gelen istihdam verileri faiz beklentilerinin yeniden değişmesine neden oldu.
ABD’de 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 4,82’ye kadar çıkarak Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Haftayı yüzde 4,79’dan tamamlayan faizlerdeki yükseliş, dolar ve değerli metaller başta olmak üzere birçok emtia üzerinde etkili oldu.
PETROLDE JEOPOLİTİK PRİM ARTTI
Haftanın en güçlü hareketi enerji grubunda yaşandı. ABD-İran çatışmasının yeniden tırmanması, dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatlara ilişkin endişeleri artırdı.
Piyasada henüz büyük çaplı ve kalıcı bir arz kesintisi yaşanmamasına rağmen, bölgedeki gerilimin petrol fiyatlarına yansıyan risk primini yükselttiği görüldü. ABD’de ticari ham petrol stoklarının 4,5 milyon varil azalarak 424,5 milyon varile gerilemesi de fiyatları destekleyen gelişmeler arasında yer aldı. Brent petrol haftayı yüzde 7,2 yükselişle tamamladı.
Avrupa’da doğal gaz fiyatı da megavatsaat başına 75 avroyu aşarak 2023 başından bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Doğal gaz fiyatlarında haftalık yükseliş yüzde 3 oldu.
FED BEKLENTİSİ ALTININ SEYRİNİ DEĞİŞTİRDİ
Değerli metallerde haftanın seyri Fed’in faiz politikasına ilişkin değişen beklentilerle şekillendi.
Hafta ortasında bazı Fed yetkililerinin enflasyon baskısının hafiflediğine yönelik açıklamaları tahvil faizlerini aşağı çekerken, bu gelişme altın fiyatlarına destek verdi. Ancak haftanın son işlem gününde beklentilerin üzerinde gelen ABD tarım dışı istihdam verisi, faiz artışı ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Bu gelişmeyle değerli metallerde satış baskısı arttı. Haftalık bazda altın yüzde 0,4, gümüş yüzde 0,2 ve paladyum yüzde 1,9 gerilerken, platin yüzde 0,1 yükseldi.
ÇİN ALTIN ALIMINDA 21 AYDIR DEVAM EDİYOR
Merkez bankalarının altın talebi ise piyasadaki önemli destek unsurlarından biri olmayı sürdürüyor. Dünya Altın Konseyi verilerine göre merkez bankaları temmuz ayında net 23 ton altın aldı. Çin Merkez Bankası’nın alımları ise üst üste 21’inci aya ulaştı. Çin’in yıl başından bu yana altın alımı 60 tona, toplam rezervi ise 2 bin 366 tona çıktı.
Polonya da 90 tonluk yıl başı alımıyla dikkat çekti. Buna karşılık Türkiye temmuz ayında 1 ton, Rusya ise 6 ton altın sattı.
BAZ METALLERDE ARZ ENDİŞESİ ÖNE ÇIKTI
Baz metallerde ise doların haftalık bazda zayıflaması ve bazı ürünlerdeki arz sıkışıklığı fiyatları destekledi.
Çinko fiyatı ton başına 3 bin 990 dolara ulaşarak yaklaşık dört yılın zirvesini gördü. Londra Metal Borsası stoklarındaki düşüş ve küresel çinko madeni üretimindeki gerileme fiyatlardaki yükselişte etkili oldu. Bakırda ABD’nin ithalatının rekor seviyeye çıkması ve Çin’deki stokların azalması fiyatları destekledi. Haftalık bazda çinko yüzde 1,7, bakır yüzde 0,8, alüminyum ve nikel yüzde 0,3 yükseldi. Tarım grubunda ise ürün bazında farklı fiyat hareketleri görüldü. Çin’in ABD’den soya fasulyesi alımları ve üretim bölgelerindeki sıcak-kurak hava beklentileri soya fiyatlarını yukarı taşıdı. Mısır da yüzde 0,5 değer kazanırken, buğdayda sert düşüş yaşandı. Rusya-Ukrayna savaşında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi ve Karadeniz’den tahıl sevkiyatlarının normale dönebileceği beklentisi, buğday fiyatlarını yüzde 5,6 aşağı çekti.
Pirinç fiyatı ise Hindistan’daki yağış beklentileri ve üretim endişeleriyle yüzde 2,2 yükseldi.
KAHVE VE KAKAODA SERT DÜŞÜŞ
Yumuşak emtia grubunda da satış baskısı öne çıktı. Şeker fiyatı Brezilya’daki üretim düşüşü ve küresel arz açığı beklentisiyle yüzde 3 yükselirken, kahve yüzde 4,7 geriledi. Brezilya’nın gelecek sezon için rekor üretim beklentisi kahve fiyatlarını baskıladı. Kakaoda ise Fildişi Sahili’nden limanlara ulaşan ürün miktarındaki artış ve yüksek stoklar satışları hızlandırdı. Kakaonun ton fiyatı haftalık yüzde 7 geriledi. Pamukta da satışlar etkili olurken fiyat haftayı yüzde 5,2 düşüşle tamamladı. Emtia piyasalarında yeni haftanın yönü açısından ise Orta Doğu’daki gelişmeler, petrol fiyatları ve Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentiler belirleyici olmaya devam edecek.
