Dünyanın önde gelen e-ticaret platformlarını İstanbul’da buluşturan İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi’nde, Türk şirketlerinin küresel pazarlara açılırken yaptığı temel hatalar masaya yatırıldı.
Toplam 6,1 trilyon dolarlık ticaret hacmini yöneten küresel e-ticaret oyuncularının katıldığı IGEXX 2026, 3-5 Eylül tarihleri arasında Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye İhracatçılar Meclisi ile Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği iş birliğinde düzenlenen zirvede Amazon, Alibaba, Walmart Marketplace, eBay, TikTok Shop, SHEIN, Tmall ve JD.com’un da aralarında bulunduğu yaklaşık 50 küresel platform yer aldı.
Zirve kapsamında düzenlenen panelde konuşan TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, Türkiye’den yurt dışına açılmak isteyen şirketlerin e-ihracata yaklaşımında teknoloji yerine önce iş modelini merkeze alması gerektiğini söyledi.
“WEB SİTESİNİ İNGİLİZCEYE ÇEVİRMEK E-İHRACAT DEĞİL”
Sahada yüzlerce şirketle çalıştıklarını ve farklı ölçekte binlerce işletmenin ihtiyaçlarını gözlemlediklerini belirten Çiğdemli, e-ihracatta en sık karşılaştığı yanlışın teknolojiyle işe başlamak olduğunu ifade etti.
Çiğdemli, “Benim gördüğüm en büyük hata, bir işletmenin iş modelinden önce teknolojiyi seçmesi. Bir işletme yurt dışındaki bir pazaryerine ürünlerini koyduğunda ‘Ben e-ihracat yapıyorum’ zannediyor. Ya da web sitesini açıp dilini İngilizce yaptığında ve döviz kurunu eklediğinde tamamen e-ihracata hazır olduğunu düşünüyor” dedi.
Her pazarın farklı tüketici davranışlarına sahip olduğuna dikkat çeken Çiğdemli, Almanya’daki bir tüketicinin teslimat ve iade beklentileriyle Körfez ülkelerindeki müşterilerin ödeme alışkanlıklarının aynı olmadığını vurguladı.
E-İHRACATA ÇIKMADAN ÖNCE 5 SORUYA CEVAP VERİN
Şirketlerin teknoloji yatırımından önce hedef pazarın dinamiklerini net biçimde ortaya koyması gerektiğini belirten Çiğdemli, e-ihracata başlamadan önce beş temel sorunun yanıtlanması gerektiğini söyledi.
Çiğdemli’ye göre şirketlerin “Hangi ülkeye satış yapacağım?”, “Kime satacağım?”, “Hangi ödeme yöntemiyle satacağım?”, “Ürünü kaç günde teslim edeceğim?” ve “İade sürecini kaç günde tamamlayacağım?” sorularına net cevap verebilmesi gerekiyor.
Bu soruların yanıtlarının kullanılacak teknoloji altyapısını da büyük ölçüde belirlediğini ifade eden Çiğdemli, “Eğer bu soruların cevabını verebiliyorsak, cevaplar zaten hangi teknolojiyi kullanmamız gerektiğini söylüyor. Veremiyorsak sorun teknoloji değil, iş modelinin henüz belirlenmemiş olmasıdır” diye konuştu.
“YARIN OLMAK İSTEDİĞİNİZ ŞİRKETE BAKIN”
Teknoloji altyapısının yalnızca mevcut ihtiyaçlara göre değil, şirketin üç ya da beş yıl sonraki büyüklüğü dikkate alınarak seçilmesi gerektiğini belirten Çiğdemli, şirketlere kendilerinden daha büyük oyuncuları referans almalarını önerdi.
Çiğdemli, “Ben üç yıl sonra olmak istediğim yerde bulunan, benden beş kat büyük bir şirketi kendime örnek alıyorsam ‘O şirket hangi altyapıyı kullanıyor?’ diye bakmam lazım” dedi.
Teknoloji sağlayıcılarının sunduğu özellik sayısından çok, bu özelliklerin gerçek kullanımda ne kadar değer ürettiğine bakılması gerektiğini söyleyen Çiğdemli, “Size yüzlerce özellik gösterebilirim. Ancak asıl soru şu; müşteri bunları gerçekten kullanıyor mu ve o altyapıyla hedeflediği büyüklüğe ulaşabiliyor mu? Bence en iyi kriterlerden biri bu” ifadelerini kullandı.
İKİNCİ PAZARLA BİRLİKTE SÜREÇ MÜHENDİSLİĞE DÖNÜŞÜYOR
E-ihracatta tek ülkeye satış yapmanın görece daha kolay olduğunu belirten Çiğdemli, asıl zorluğun ikinci ve üçüncü ülkeye açılma sürecinde başladığını söyledi.
“Birinci ülke pazarlama, ikincisi artık mühendislik işi” diyen Çiğdemli, her yeni pazarın farklı ödeme sistemleri, lojistik altyapısı, depo süreçleri, sipariş yönetimi ve iade mekanizmaları anlamına geldiğini vurguladı.
Çiğdemli, “Amerika’ya satış yapacağım, Amazon depolarını kullanacağım. Bunlara entegre olabiliyor muyum? Fransa’ya gireceğim; oranın kültürüne ve farklı ödeme sistemlerine uyum sağlayabiliyor muyum? Bunların hepsini sorgulamak gerekiyor” dedi.
BÜYÜDÜKÇE BİRİM TEKNOLOJİ MALİYETİ DÜŞMELİ
Şirketlerin büyüme sürecinde teknoloji maliyetlerini de dikkatle izlemesi gerektiğini belirten Çiğdemli, toplam harcamanın büyümesinin normal olduğunu ancak birim maliyetlerin aşağı gelmesi gerektiğini söyledi.
Çiğdemli, “Bu altyapıda büyüdükçe, satışım arttıkça maliyetim ne olacak? İşletmenin hacmi büyüdükçe birim fiyatının düşmesi lazım. Toplam maliyet elbette artacaktır ama birim fiyatları düşerek artmalı” ifadelerini kullandı.
ALTYAPIYI DEĞİŞTİRME ZAMANI 3 SİNYALLE ANLAŞILIYOR
Çiğdemli, bir şirketin kullandığı e-ticaret altyapısının artık büyümeye ayak uyduramadığını gösteren üç temel işaret bulunduğunu söyledi.
Bunları operasyonu sürdürebilmek için sürekli daha fazla personele ihtiyaç duyulması, gerekli özelleştirmelerin yapılamaması ve dönüşüm oranlarının artmaması olarak sıralayan Çiğdemli, şirketlerin bu sinyalleri dikkate alması gerektiğini belirtti.
“Belirli bir hacme geldiniz ve kendinizi artık bir kalıbın içinde hissediyorsunuz. Bazı özelleştirmelere ihtiyacınız var ve altyapı sağlayıcınız ‘Ben bu kadarım’ diyorsa artık değiştirmeniz gerekiyor” diyen Çiğdemli, büyümeye uyum sağlayabilen sistemlerde ise gereksiz altyapı değişikliğinden kaçınılması gerektiğini ifade etti.
“KAZANAN ŞİRKET, DENEMİŞ OLAN ŞİRKETTİR”
E-ihracatta doğru iş modeli ve teknolojinin yanı sıra cesaretin de belirleyici olduğunu söyleyen Çiğdemli, ancak bunun kontrolsüz yatırım anlamına gelmediğinin altını çizdi.
Çiğdemli, “Hiçbir fizibilite yapmadan, pazarı araştırmadan, ürün gerçekten uygun fiyata satılabilecek hale gelmeden para yakmaya başlarsanız çok sayıda başarısız işletme örneği görürsünüz. Fizibilitenin düzgün yapıldığı ve ürünlerin gerçekten kârlı biçimde satılabildiği noktada ise cesaretle gelen çok büyük başarılar gördük” dedi.
Türkiye’de şirketlerin e-ticarete girme konusunda artık önemli bir çekince yaşamadığını ancak aynı cesaretin e-ihracatta henüz yeterince oluşmadığını belirten Çiğdemli, firmalara küçük ölçekli denemelerle farklı pazarları test etme çağrısı yaptı.
Çiğdemli sözlerini, “Kazanan şirket, denemiş olan şirkettir. Çok fazla para yakmadan deneyin, test edin, farklı stratejiler uygulayın. Olmuyorsa geri dönersiniz. Ucuza geri dönmek başka bir şeydir; hiç cesaret etmemek başka bir şey. E-ihracatta başlamak, cesaret etmek ve ilerlemek değerli” diyerek tamamladı.
