Türkiye, uzay araştırmalarında uluslararası işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan Artemis Anlaşmaları’na imza attı. Washington’daki ABD Ulusal Havacılık ve Uzay İdaresi (NASA) Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen törenle Türkiye, anlaşmaya katılan 71’inci ülke oldu.
İmza töreninde Türkiye’yi Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç temsil etti. ABD adına ise NASA Direktörü Jared Isaacman ile ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson törende yer aldı.
Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ile Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’nın da katıldığı törende konuşan Kacır, Türkiye’nin havacılık ve uzay teknolojilerindeki hedeflerine dikkat çekti.
TÜRKİYE UZAYDA YENİ BİR DÖNEME GİRİYOR
Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılımının Milli Uzay Programı açısından önemli bir adım olduğunu belirten Kacır, “Türkiye, uzay yolculuğu alanında inanılmaz hedefler ve yeteneklerle yeni bir döneme giriyor. Amacımız uzayda sürdürülebilir bir görünürlüğe sahip olmak ve tüm insanlığın yararı için uzayın barışçıl kullanımı konusunda adımlar atmaktır” diye konuştu.
Türkiye’nin son yıllarda uydu teknolojileri, insanlı uzay görevleri ve Türkiye Uzay Ajansının kurulmasıyla uzay alanındaki kapasitesini artırdığını ifade eden Kacır, TEKNOFEST gibi organizasyonlarla gençlerin havacılık ve uzay teknolojilerine ilgisinin de büyüdüğünü söyledi.
Türkiye ile ABD arasındaki uzay çalışmalarının son dönemde ivme kazandığını kaydeden Kacır, iki ülke arasındaki işbirliğinin Artemis Anlaşmaları ile daha ileri bir noktaya taşınabileceğini ifade etti.
2027’DE AY’A UZAY ARACI GÖNDERİLECEK
İmza töreninin ardından Türk basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Kacır, Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında yürüttüğü Ay misyonuna ilişkin de bilgi verdi.
2027’nin ilk aylarında hibrit motor teknolojisine sahip bir uzay aracının Ay’a gönderilmesinin hedeflendiğini açıklayan Kacır, “Bu vesileyle hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay’a erişen ülkeler arasındaki yerimizi alacağız” dedi.
Türkiye’nin Ay görevinin yalnızca bilimsel araştırmalar açısından değil, uzay teknolojilerinde bağımsız kabiliyetlerin geliştirilmesi açısından da önem taşıdığını belirten Kacır, çalışmaların çok yönlü şekilde sürdürüldüğünü kaydetti.
SOMALİ’DE UZAY LİMANI ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
Türkiye’nin uzay ekonomisinde daha güçlü bir konuma gelmesine yönelik projelere de değinen Kacır, Somali’de bir uzay limanının inşasına başlandığını söyledi.
Uzay limanının Türkiye’nin uzaya bağımsız erişim kapasitesini artıracağını belirten Kacır, projenin aynı zamanda Türkiye’nin küresel uzay ekonomisinden daha fazla pay almasına katkı sağlamasının hedeflendiğini ifade etti.
İnsanlı uzay araştırmalarında da önemli bir tecrübe kazanıldığını kaydeden Kacır, “Türkiye’nin Milli Uzay Programı hedeflerine ulaşması için çok yönlü bir şekilde gayret gösteriyoruz. Dünyada eşi benzeri olmayan bir toplumsal seferberlikle Türkiye, havacılık ve uzay teknolojileri alanında muazzam bir dönüşüm gerçekleştiriyor” değerlendirmesinde bulundu.
NASA TÜRKİYE’NİN VİZYONUNA DİKKAT ÇEKTİ
NASA Direktörü Jared Isaacman da Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılımını önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.
Türkiye’nin uzay çalışmalarındaki hedeflerinin dikkat çekici olduğunu belirten Isaacman, “Bugün önemli bir dönüm noktasıdır. Bu alanda Türkiye, ortaya cesur bir vizyon koyuyor” ifadelerini kullandı.
ABD ile Türkiye’nin insanlığın yeniden Ay yüzeyine ulaşmasına yönelik ortak bir vizyonu paylaştığını dile getiren Isaacman, iki ülke arasındaki işbirliğinin önümüzdeki dönemde daha da gelişmesini beklediklerini söyledi.
ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson da Türkiye’nin anlaşmaya katılmasından memnuniyet duyduklarını ifade ederek, uzay çalışmaları alanındaki işbirliğinin artarak süreceğini belirtti.
ŞEFFAFLIK VE VERİ PAYLAŞIMI ÖNE ÇIKIYOR
Artemis Anlaşmaları’nın Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında ülkeler arasında ortak ilkeler geliştirmeyi amaçladığını belirten Kacır, Türkiye’nin anlaşmaya katılma kararında 2027’de planlanan Ay misyonunun da etkili olduğunu söyledi.
Kacır, “Artemis Anlaşmaları kapsamında özellikle Ay, Mars ve derin uzay alanında ülkelerin yürüttüğü çalışmalarda şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışılabilirlik ilkelerinin benimsenmesi amaçlanıyor. Türkiye olarak 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığımız Ay misyonu çerçevesinde Artemis Anlaşmaları’na imza atmayı ve uluslararası işbirliğini daha ileri bir düzeye taşıyacak zemini oluşturmayı önemsiyoruz” diye konuştu.
NASA da Türkiye’nin anlaşmaya katılımını sosyal medya hesabından duyurarak, “Artemis Anlaşmaları’na hoş geldin, Türkiye” mesajını paylaştı.
ARTEMİS ANLAŞMALARI NEYİ KAPSIYOR
1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması temel alınarak oluşturulan Artemis Anlaşmaları, uzayın sorumlu ve barışçıl biçimde keşfedilmesine ilişkin çok taraflı ve bağlayıcı olmayan ortak ilkeler içeriyor.
Anlaşma kapsamında uzay faaliyetlerinde şeffaflığın artırılması, bilimsel verilerin paylaşılması, uzay nesnelerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerin birbirleriyle çakışmasının önlenmesi ve acil durumlarda yardım sağlanması gibi başlıklar öne çıkıyor.
ABD öncülüğünde 2020 yılında hayata geçirilen anlaşmanın ilk imzacıları arasında Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri bulunuyor.
Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılımıyla birlikte Ankara’nın Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında uluslararası ortaklıklarını genişletmesi ve Milli Uzay Programı hedefleri doğrultusunda yeni projelere dahil olması bekleniyor.
