E-ticarette yeni dönem: Veri taşınabilirliği ve rekabet gündemde

Taslağın dikkat çeken düzenlemelerinden biri, orta, büyük ve çok büyük ölçekli pazaryerlerinin işletmelerin talebi halinde belirli verileri başka bir platforma ücretsiz şekilde aktarabilmesini sağlayacak teknik altyapıyı sunmasını öngörüyor.

Bu kapsamda ürün açıklamaları ve görsellerin yanı sıra satış ve iade bilgileri, müşteri soru-cevapları, değerlendirmeler ve performans puanları gibi verilerin de farklı platformlara taşınabilmesinin önü açılıyor.

ETBİS 2025 verilerine göre pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin yüzde 79’u faaliyetlerini tek bir pazaryeri üzerinden sürdürüyor. Bu tablo, işletmelerin tek platforma olan bağımlılığının azaltılması ve farklı satış kanallarına erişimin kolaylaştırılması açısından veri taşınabilirliğini kritik bir başlık haline getiriyor.

“BİR İŞLETMENİN VERİSİ, TİCARİ VARLIĞININ PARÇASIDIR”

TOBB E-Ticaret Meclisi Üyesi ve ideasoft CEO’su Sinan Akdal, düzenlemenin özellikle veri taşınabilirliği açısından önemli bir adım olduğunu belirtti.

Akdal, e-ticaretin büyümesiyle birlikte güveni ve sağlıklı rekabeti güçlendiren kuralların önem kazandığını ifade ederek, “E-ticaret büyüdükçe güveni ve sağlıklı rekabeti güçlendiren kurallar daha da önem kazanıyor. İade ve teslimat süreçlerinde sorumlulukların netleşmesi, hem tüketiciyi hem işletme sahiplerini koruyan somut bir adım” dedi.

Veri taşınabilirliğinin rekabet açısından düzenlemenin en önemli başlıklarından biri olduğunu vurgulayan Akdal, “Türkiye’de pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin yaklaşık dörtte beşi faaliyetini tek bir platform üzerinde sürdürüyor. Bir işletmenin ürün içeriğini, değerlendirmelerini ve satış geçmişini kendi ticari varlığının bir parçası olarak farklı kanallara taşıyabilmesi, satıcının pazarlık gücünü artırır ve ekosistemin tümünü güçlendirir” diye konuştu.

İADE VE TESLİMATTA SORUMLULUKLAR NETLEŞECEK

Taslakta kayıp, hasar ve benzeri durumlarda işletme, pazaryeri ve lojistik şirketlerinin sorumluluklarının sözleşmelerde açık biçimde belirlenmesi hedefleniyor.

Pazaryerinin lojistik sürece aracılık ettiği durumlarda tazmin mekanizmasının da netleştirilmesi öngörülüyor. Böylece özellikle teslimat ve iade süreçlerinde yaşanan sorunlarda tarafların hangi aşamada sorumlu olduğunun daha belirgin hale getirilmesi amaçlanıyor.

Düzenlemenin hayata geçmesiyle tüketicilerin yaşadığı teslimat ve iade sorunlarında sorumlulukların daha açık şekilde paylaşılması bekleniyor.

RAKİP MARKALARIN İZİNSİZ KULLANIMINA SINIRLAMA

Yeni taslak, işletmelerin tescilli marka isimlerinin ekonomik bütünlük içinde bulunmadıkları başka şirketler tarafından izinsiz şekilde arama motoru reklamlarında kullanılmasına da sınırlama getiriyor.

İhlalin devam etmesi halinde Bakanlığın ilgili arama motorundan reklamın kaldırılmasını veya erişimin engellenmesini talep edebilmesinin önü açılıyor.

Bu düzenlemeyle dijital reklam alanında marka sahiplerinin haklarının korunması ve haksız rekabetin önlenmesine yönelik yeni bir çerçeve oluşturulması hedefleniyor.

SOSYAL DAYANIŞMA KAMPANYALARINA ESNEKLİK

Taslakta deprem, yangın ve sel gibi olağanüstü durumların yanı sıra dezavantajlı gruplara yönelik sosyal dayanışma kampanyaları da yer alıyor.

Bakanlığın uygun görüşüyle gerçekleştirilen bu kapsamdaki indirim ve tanıtım harcamalarının, reklam bütçesinin yüzde 5’ine kadar olan bölümünün bütçe hesabı dışında tutulabilmesi öngörülüyor.

“MESELE ARTIK SADECE BÜYÜMEK DEĞİL”

E-ticaret sektörünün Türkiye’de önemli bir ölçeğe ulaştığını belirten Sinan Akdal, bundan sonraki dönemde rekabetin niteliğinin belirleyici olacağına dikkat çekti.

Akdal, “Türkiye e-ticarette önemli bir ölçeğe ulaştı; bundan sonraki mesele nasıl büyüdüğümüz. Sağlıklı rekabet, satıcıya daha iyi teknoloji ve daha fazla değer sunmakla derinleşir. Daha şeffaf, güvenilir ve işletmelerin kendi markalarını güçlendirebildiği bir yapı, hem sektörün sürdürülebilir büyümesini hem de Türkiye’nin dijital ekonomi hedeflerini destekleyecektir” ifadelerini kullandı.

Yeni düzenlemenin yalnızca tüketici ve işletme arasındaki ilişkiyi değil, pazaryerleri arasındaki rekabet dinamiklerini de değiştirmesi bekleniyor. Özellikle veri taşınabilirliğinin hayata geçirilmesiyle satıcıların farklı satış kanallarına daha kolay erişebilmesi ve kendi ticari verileri üzerindeki hareket kabiliyetinin artması, e-ticaret ekosisteminde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.