Ticaret Bakanlığı’nın araç kiralama sektörüne yönelik hazırladığı düzenleme, sektörde faaliyet gösteren işletmelere yönelik yeni standartlar getiriyor. Yetki belgesi zorunluluğundan araçların yaş ve kilometre sınırlarına, depozito uygulamasından tüketici haklarına kadar birçok başlıkta düzenleme yapılması planlanırken, sektör temsilcileri taslağı genel olarak olumlu karşılıyor.
Araç Kiralamacıları Konfederasyonu Başkanı Asım Kızmaz, düzenlemenin sektörde uzun süredir ihtiyaç duyulan kurumsallaşmayı sağlayacağını belirterek, özellikle yetki belgesi zorunluluğunun önemli bir adım olduğunu söyledi.
SEKTÖRDE KURUMSALLAŞMA DÖNEMİ
Kızmaz, düzenlemenin sektörde faaliyet gösteren işletmelerin daha belirli standartlara tabi olmasını sağlayacağını ifade ederek, “Beklediğimiz bir şeydi. Bunlar genelde bizim hep istediğimiz şeylerdi. Konfederasyon olarak kurumsallaşmak iyi bir şeydir. Çıkan yasa taslağı bize göre iyi oldu. Yetki belgesi zorunluluğu bizim de zaten istediğimiz bir şeydi. Mesleki yeterlilik belgesiyle en azından bir meslek dalı olmaya hak kazandık” dedi.
Düzenlemenin küçük işletmeler açısından bazı zorluklar barındırdığını da belirten Kızmaz, yeni sistemin büyük filoların yanı sıra küçük esnafı da kapsayacak şekilde uygulanması gerektiğini vurguladı.
Kızmaz, “Küçük esnaf şu anda yok olmak üzere. Bu çıkan yasa taslağı büyük firmaların, büyük filoların daha da çok işine geliyor diyebiliriz. Ama bizim amacımız herkesi, küçük esnaf da olsa, kurumsallaştırmak, çıkan yasaya tabi tutmak ve onları ayakta tutmak” ifadelerini kullandı.
KÜÇÜK ESNAF İÇİN BİRLEŞME MODELİ
Kızmaz’a göre düzenlemenin küçük işletmeler üzerindeki etkisinin azaltılması için firmaların birleşerek filo oluşturması seçeneklerden biri olacak.
“3 araçla çalışan esnafımız zaten zar zor ayakta duruyor. Rent a car firması biliyorsunuz, 3 araçla dönecek şekilde değil. 5 tane öz mal olacak. Geriye kalan 2 tanesi elektrikli, 2 tanesi hibrit olabilir ve sayı 10’a çıkmış oluyor. 3 arabası olan esnaf arkadaşımız, yine 3 veya 5 arabası olan başka bir arkadaşla birleşip tek bir firma üzerinden mesleki yeterlilik belgelerini alarak bu işi yapacaklar” diyen Kızmaz, bu şekilde sektördeki işletme sayısının azalabileceğini ancak daha kurumsal bir yapının ortaya çıkabileceğini söyledi.
ARAÇLARIN YENİLENMESİ BEKLENİYOR
Düzenlemede araçların yaş ve kilometre sınırlarına ilişkin getirilen şartların, kiralama filolarının yenilenmesini hızlandırması bekleniyor. Kızmaz, özellikle eski araçların bakım ve onarım maliyetlerinin işletmeler açısından önemli bir yük oluşturduğuna dikkat çekti.
Kızmaz, “Fiyatlar dediğimiz gibi biraz artar. Ama iyi olur. Bizler de sanayiden artık bıktık; düşük model arabalarla çalışılmaktan, sanayiye verdiğimiz paralardan. En azından bu düzenlemeyle araçlarımız sıfır olacak, daha az sanayiye girecek. Bizlerden araç kiralayan müşterilerimiz rahatlıkla artık araç kiralayabilecekler. Buradaki en büyük etken araçlarımızın sanayiye az girmesi olacak” diye konuştu.
İçten yanmalı araçlarda 6 yaş ve 180 bin kilometre, elektrikli araçlarda ise 300 bin kilometre sınırı öngörülmesinin, filo yapısında önemli bir değişim yaratması bekleniyor.
DEPOZİTO UYGULAMASINA YENİ KURAL
Taslakta tüketicileri doğrudan ilgilendiren başlıklardan biri de depozito uygulaması oldu. Kızmaz, özellikle kayıt dışı faaliyet gösteren işletmelerde depozitoların tüketiciye iade edilmemesi konusunda sorunlar yaşandığını belirterek yeni düzenlemenin bu alanda önemli bir güvence sağlayacağını söyledi.
Kızmaz, “Merdiven altı tabir ettiğimiz rent a car firmalarında depozitolar alınıp kişilere geri verilmiyordu. Bu çıkan yasa tasarısıyla beraber artık depozito alınan yerlerde depozitosunu aynı gün içerisinde iade edecek. Aynı zamanda 1 ve 3 gün içinde çıkan bir rakam var, 29 gün içinde çıkan bir rakam var. Bunlar çok iyi oldu” ifadelerini kullandı.
KİRALIK ARAÇ BİLDİRİM SİSTEMİ GÜNDEMDE
Düzenlemeyle birlikte araç kiralama sektöründe kullanılacak bilgi sisteminin de değişmesi planlanıyor. Kızmaz, farklı yazılımlar üzerinden yürütülen bazı işlemlerin Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulacak sistem üzerinden gerçekleştirilmesinin sektördeki işleyişi kolaylaştırabileceğini söyledi.
“İnsanlar bir yazılım geliştirip bunu rent a car firmalarına satıyorlardı. Bunlar ortadan kalkacak ve Ticaret Bakanlığı’nın kurmuş olduğu sistem üzerinden devam edilecek. Bizim bu konuyla ilgili bir rahatsızlığımız yok” diyen Kızmaz, Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS) ile yeni sistem arasındaki veri akışına ilişkin bazı soru işaretlerinin bulunduğunu da dile getirdi.
Kızmaz, “KABİS dediğimiz, Emniyete bildirdiğimiz bir güvenlik sistemi. Bunu nasıl yapacaklar? KVKK kanunlarını nasıl aşacaklar? Çünkü oralara hep veriler girilecek. Umarım bunlarla ilgili de gerekli önlemler alınmıştır” değerlendirmesinde bulundu.
HEDEF DAHA GÜVENLİ VE KURUMSAL KİRALAMA
Elektrikli ve hibrit araçların da sektörde daha fazla kullanılmasının önünün açılabileceğini belirten Kızmaz, vergi avantajlarının artırılması halinde yerli üretim araçların kiralama filolarında daha fazla tercih edilebileceğini söyledi. Bununla birlikte elektrikli araçlarda kaza sonrası yedek parça temini ve servis sürelerinin işletmeler açısından dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Kızmaz, düzenlemenin genel olarak sektördeki standartları yükselteceğini belirterek, “Düzenleme olarak çok iyi. Aslında olması gereken şey. Biz konfederasyon olarak devletimizin, yasanın, tasarının hepsinin yanındayız. Fakat olumsuz tarafları da var. Bu olumsuz tarafların da kısa bir süre içerisinde aşılabileceğini düşünüyoruz” dedi.
Kızmaz ayrıca mesleki yeterlilik belgesinin hayata geçirilmesiyle birlikte belediyeler tarafından verilen iş yeri açma ruhsatlarında da kolaylık sağlanmasını beklediklerini belirterek, sektörün yeni dönemde daha kurumsal bir yapıya kavuşmasının amaçlandığını kaydetti.
