Enerji düşünce kuruluşu Ember’in verilerine göre, küresel batarya kapasitesindeki artış güneş enerjisinin elektrik sistemlerindeki etkisini de güçlendiriyor. 2025’te 307 gigavatsaat olan yeni batarya kapasitesinin bu yıl yüzde 50 artarak 459 gigavatsaat seviyesine ulaşması bekleniyor.
Bu kapasitenin tamamının güneş elektriğini depolamak için kullanılacağı varsayımıyla, günlük güneş üretiminin yüzde 34’ü akşam ve gece saatlerine aktarılabilecek. Bu oran 2025’te yüzde 18, 2021’de ise yalnızca yüzde 4 seviyesindeydi.
Ancak Ember, yüzde 34’lük oranın teorik bir üst sınır olduğuna dikkat çekiyor. Bataryaların tamamı güneş enerjisini depolamak amacıyla kullanılmadığı gibi, mevcut sistemlerin bir bölümü de kapasitesini tam olarak değerlendiremiyor. Bu nedenle depolama yatırımlarının yanı sıra elektrik piyasalarının buna uygun şekilde tasarlanması gerekiyor.
GÜNEŞ ÜRETİMİ İKİ KATINA ÇIKTI
Bataryaların önem kazanmasında güneş enerjisindeki hızlı büyüme de etkili oluyor. Küresel güneş enerjisi üretimi, 2023’ün ilk yarısındaki 769 teravatsaatten 2026’nın ilk yarısında 1.564 teravatsaate yükseldi.
Güneş enerjisinin küresel elektrik üretimindeki payı da yılın ilk yarısında yüzde 10’u aşarak rekor kırdı. Gün içinde 11.00-14.00 saatlerinde güneş enerjisi küresel elektrik talebinin yüzde 25’inden fazlasını karşılayabilirken, 20.00-05.00 döneminde güneşten doğrudan üretim neredeyse sıfırlanıyor.
Bu tablo, gündüz oluşan fazla elektriğin depolanarak akşam ve gece saatlerinde kullanılmasını sağlayan bataryaların önemini artırıyor.
BATARYA MALİYETLERİ 15 YILDA YÜZDE 95 DÜŞTÜ
Depolama teknolojilerindeki maliyet düşüşü de yatırımları hızlandıran önemli unsurlardan biri oldu.
Batarya depolama sistemlerinin küresel ortalama kurulum maliyeti 2010’da kilovatsaat başına 2.634 dolar seviyesindeyken, 2025’te 140 dolara kadar geriledi. Böylece maliyetler 15 yılda yaklaşık yüzde 95 azaldı.
Özellikle lityum demir fosfat teknolojisindeki gelişmeler, bataryaların performans, güvenlik ve kullanım ömrünü artırırken maliyetlerin de düşmesini sağladı.
Güneş ve bataryanın birlikte kurulması da yaygınlaşıyor. 2025’te dünyada devreye alınan yeni büyük ölçekli güneş enerjisi kapasitesinin yaklaşık dörtte biri batarya sistemleriyle birlikte kuruldu.
BULGARİSTAN VE ŞİLİ ÖNE ÇIKTI
Batarya yatırımlarının güçlü olduğu ülkelerde güneş enerjisinin akşam saatlerindeki katkısı da belirgin şekilde artıyor.
2025’te Bulgaristan ve Şili, yeni güneş üretiminin büyük bölümünü güneşsiz saatlere taşıyabilecek batarya kapasitesiyle öne çıktı. Bu oran Bulgaristan’da yüzde 77, Şili’de yüzde 76, Avustralya’da ise yüzde 60 oldu.
ABD’nin Kaliforniya eyaletinde de güneş ve bataryaların birlikte etkisi dikkat çekti. Yılın ilk yarısında güneş ve bataryalar, 19.00-21.00 saatlerinde elektrik talebinin dörtte birinden fazlasını karşıladı. Ember’e göre, batarya yatırımlarının artması tek başına yeterli olmayacak. Depolama sistemlerinin enerji ticareti, yan hizmetler ve kapasite ödemeleri gibi farklı gelir kaynaklarından yararlanabilmesi için piyasa yapısının da geliştirilmesi gerekiyor. Güneş enerjisinde yeni dönemin belirleyici unsuru artık yalnızca panel kapasitesi değil, üretilen elektriğin ne kadarının depolanıp ihtiyaç duyulan saate taşınabildiği olacak.
